Hatutan.com, (17 Janeiru 2025), Díli -Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC, sigla portugés) prontu halo investigasaun ba veteranu sira ne’ebé falsifika dokumentu ka veteranu falsu sira bainhira hetan delegasaun kompeténsia hosi Ministériu Públiku (MP).

Lee Mós: PPN Husu Komisaun Independente MACLN-CCLN Halo Fiskalizasaun ba Lista Veteranu Rejistu 2009

CAC hola pozisaun ba preokupasaun públiku kona-bá lista veteranu ne’ebé rejista iha 2009. Foto/Elio dos Santos da Costa

Liuhosi konferénsia imprensa iha edifísiu CAC iha Faról, Díli, Sesta (17/01/2025), Komisáriu CAC Rui Pereira, hato’o pozisaun CAC nian liga ho preokupasaun públiku sira-nian kona-bá  ema balun ne’ebé nia naran taka sai iha lista editais validasaun veteranu hirak ne’ebé rejistu iha tinan 2009 la merese tanba tinan ki’ik hetan grau boot no tinan boot hetan grau ki’ik.

CAC balu ba públiku no mós fó hanoin ba governu kona-ba lista veteranu sira ne’ebe mak foin lalais taka sai ne’e. Tanba komesa hosi lisata ne’ebe mak taka sai ne’e iha preokupasaun lubuk boot hosi maluk veterano sira rasik tanba balu naran sai no iha balu naran la sai.

Iha lista veteranu ne’ebe iha balu naran sai ne’e nia partisipasaun ne’e tinan ki’ik, balu foin moris iha tinan 1981, 1982, 1983 no balu foin moris iha tinan 1991 sai hotu veteranu.

CAC rekolla ona dadus iha munisípiu tolu  iha ema na’in-500 resin mak konsidera hanesan veteranu  falsu ka veteranu ne’ebé falsifika dokumewntu hodi hetan títulu veteran uno hetan pensaun veteranu. Tanba ne’e, semana oin, CAC nia ekipa tun uluk terrenu ba munisípiu tolu ne’e depois mak ba munisípiu sira seluk tan atu halo kompletu hotu.

CAC sei halo pedidu ofisial ba ministériu kompetente hodi fó lista kompletu veteranu nian atu nune’e CAC bele hala’o nia servisu.

“La’ós tan osan, ema hotu-hotu tau naran ba veteranu atu simu osan. Lista ne’e ita la’ós haree de’it ema luta na’in hosi 1975 sa’e mai to’o 1985 iha ai-laran, maibé haree lista veteranu ida publika ne’e balu moris iha 1989 to’o 1990, 1991, 1992 hirak ne’e viral tebes iha media sosiál Facebook sira luta saida iha ai-laran, maibé naran sai hotu veteranu,” Komisáriu CAC Rui Pereira dos Santos hateten.

 Ema balu hateten dehan se iha inan nia kabun laran mós nia veteranu ona, ne’e la loos. CAC halo intervensaun no CAC la halo impedimentu ba veteranu sira ne’ebé mak merese atu simu sira nia direitu, maibé ba veteranu falsu sira ne’e tenke kombate atu osan estadu nian labele monu leet deit.

CAC sei halo pedidu ofisial ba ministériu kompetente atu nune’e investigadór sira bele verifika dadus hodi bele haree sira ne’ebe mak merese atu hetan nia direitu veteranu ne’e avansa, maibé ba sira ne’ebé la merese ho ema se mak envolve atu falsifika dokumentu atu hetan hotu veteranu ne’e tenke asume responsabilidade.

Komisáriu CAC hateten veteranu falsu sira mak ba simu hotu osan ne’e Timor-Leste bele bankarrota tanba de’it asuntu veteranu ne’e. Tanba ne’e atu akalma situasaun ne’e sie iha dalan katak sira ne’ebe falsifika ka sira ne’ebe mak inventa sasan iha meius rua, ida mak partisipa iha Ministériu Públiku no ida seluk mak rekomenda ba para retira ema sira ne’e hosi lista veteranu nian.

CAC sujere ba sira ne’ebe mak moris iha 1985 ba to’o 1990 ne’e di’ak liu provizoriamente hasai naran hosi lista lai se sira protesta prosesu seluk se iha, atu nune’e, bele iha verifikasaun  loloos ema ne’ebé mak veteranu duni.

Jornalista Estajiáriu: Lazaro Pereira Quefi