Justisa & Krime

CAC Buska PAM Aileu Tamba Deskonfia Halakon Osan Estadu

Published

on

Hatutan.com, (10 Juñu 2025), Díli-Komisaun Anti-korrupsaun (CAC sigla portugés) liuhosi Diresaun Investigasaun Kriminál,  hamutuk ho Polísia Nasionál Investigasaun Kriminál (PNSIK), Tersa (10/06/2025), hale’u tuku 10:00 dadeer, halo buska bá Prezidenti Autoridade Munisipíu (PAM) Aileu, João Bosco dos Santos iha nia knaar fatin, repartisaun Munisipíu Aileu, hodi halo identifikasaun tanba deskonfia iha indisiu uza Orsamentu Jerál Estadu (OJE) ne’ebé aloka ba Munisípiu Aileu la tuir nian regra no deskonfia aprova projetu balun la kumpre Rejime Jerál Aprovizionamentu (RJA).

Ekipa Diresaun Investigasaun Kriminál CAC halo buska ba PAM Aileu, Tersa (10/06/2025). Foto/Espesiál

Diretór Investigasaun Kriminal CAC, José Verdial ba jornalista sira iha edifísiu CAC, Faról, Díli, hateten CAC hanesan orgaun polísia kriminál espesializada, ne’ebé mak iha podér polisiál nian no   iha kodigu sub-penal nian. Entaun uza podér polisiál ne’e bazeia bá informasaun ne’ebé mak CAC rekolla depois keixa ne’ebé mak tama liga ho ezekusaun Orsamentu Jerál Estadu (OJE) Munisipíu Aileu nian.

“Bazeia bá ida-ne’e mak CAC  hanesan orgaun polísia kriminál espesializada uza podér ne’ebé mak lei fó iha artigu 53 halo prosesu  identifikasaun entaun CAC ho inisiativa ekipa investigasaun  bá iha Munisipíu Aileu bolu  Prezidenti Autoridade Munisipíu (PAM) Aileu hodi mai halo identifikasaun,” Diretór Investigasaun Kriminál CAC, José Verdial hateten.

Diretór CAC ne’e esplika  lei prosesu penál no artigu 53  hateten katák bainhira  iha indisiu  ruma ka iha informasaun ne’ebé envolve ema ruma iha prosesu indisiu  halo krime ka prepara atu halo. Entaun orgaun polísia sira iha kompeténsia para depois bele halo identifikasaun.

Advertisement

“Tuir informasaun ne’ebé ita simu katák ida ezekusaun orsamentu ne’e la’o la tuir nia regra ne’ebé mak iha no fó fali benefisíu bá parte balu de’it, entaun iha informasaun sira ne’e mak iha inisiativa investigadór sira nian halo identifikasaun para hodi hatene loloos informasaun sira.  Ida-ne’e akontese iha Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2024-2025 entaun sei iha prosesu identifikasaun entaun seidauk bele dehan bá ita-boot sira loloos ne’e oinsá, entaun ita hein orsida rezultadu identifikasaun hotu mak ita foin hatene,” nia tenik

CAC halo de’it identifikasaun bá PAM Aileu no karik iha rezultadu identifikasaun iha ka laiha indisiu ne’ebé natoon para depois atu detein ka la detein automatikamente kazu hotu  ne’ebé investigadór sira halo tenkiehakerek iha autos depois haruka bá Ministériu Públiku.

Antes ne’e,  Segunda (12/05/2025), CAC asegura Eis Xefe Suku Seloi Kraik, atuál Xefe Gabinete Prezidente Autoridade Munisipal (PAM) Aileu iha nia knaar fatin hodi lori mai Edifisiu CAC Farol, Dili.

Asaun polisial ne’e bazeia ba lei numeru 8/2009 kriasaun KAK, artigu-5 konaba kompetensia CAC, iha numeru 2, letra E ne’ebé hatete “iha materia investigasaun kriminal, Komisaun iha kompetensia atu hala’o knaar ne’ebe lei fó ba orgaun polísia Kriminál hanesan halo identifikasuan no kaer.

Iha númeru 𝟮 subliña “𝗞𝗮𝗿𝗶𝗸 𝗲𝗺𝗮 𝗻𝗲’𝗲 𝗹𝗮𝗯𝗲𝗹𝗲 𝗶𝗱𝗲𝗻𝘁𝗶𝗳𝗶𝗸𝗮 𝗻𝗶𝗮-𝗮𝗻 𝗸𝗮 𝗿𝗲𝗸𝘂𝘇𝗮 𝗵𝗼 𝗶𝗹𝗲𝗷í𝘁𝗶𝗺𝘂, 𝗯𝗲𝗹𝗲 𝗹𝗼𝗿𝗶 𝗻𝗶𝗮 𝗯𝗮 𝗲𝘀𝘁𝗮𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗽𝗼𝗹í𝘀𝗶𝗮 𝗻𝗲’𝗲𝗯é 𝗯𝗲𝘀𝗶𝗸 𝗯𝗮 𝗼𝗯𝗷𝗲𝘁𝗶𝘃𝘂 𝗶𝗱𝗮-𝗻𝗲’𝗲, 𝗻𝗼 𝘁𝗲𝗻𝗸𝗲 𝗳ó 𝗺𝗲𝗶𝘂 𝗵𝗼𝘁𝘂-𝗵𝗼𝘁𝘂 𝗻𝗲’𝗲𝗯é 𝗱𝗶𝘀𝗽𝗼𝗻𝗶𝘃𝗲𝗹 𝗮𝘁𝘂 𝗶𝗱𝗲𝗻𝘁𝗶𝗳𝗶𝗸𝗮 𝗻𝗶𝗮-𝗮𝗻, 𝗶𝗻𝗸𝗹𝘂𝗶 𝗽𝗼𝘀𝗶𝗯𝗶𝗹𝗶𝗱𝗮𝗱𝗲 𝗮𝘁𝘂 𝗸𝗼𝗺𝘂𝗻𝗶𝗸𝗮 𝗵𝗼 𝗲𝗺𝗮 𝗻𝗲’𝗲𝗯é 𝗻𝗶𝗮 𝗳𝗶𝗮𝗿”.

Advertisement

Operasaun ne’e nu’udár kontinuasaun aksaun polisiál ne’ebé ekipa CAC halao aksaun polisiál hanesan ba Xefe Gabineti PAM Aileu  nian hala’o iha loron 12 fulan-Maiu. Hafoin halo identifikasaun, investigadór CAC nian fó ona liberdade ba nia hodi tuir prosesu sira normál no kontinua asegura aplika prezunsaun inosensia ba nia tuir lei determina ona.

Liberdade ne’e bazeia ba 𝗮𝗿𝘁𝗶𝗴𝘂 𝟱𝟯 𝗸ó𝗱𝗶𝗴𝘂 𝗽𝗿𝗼𝘀𝗲𝘀𝘂 𝗽𝗲𝗻á𝗹 𝗻ú 𝟰 ne’ebé hatete “𝗠𝗼𝗹𝗼𝗸 𝗹𝗶𝘂 𝗼𝗿𝗮𝘀 𝘀𝗮𝗻𝘂𝗹𝘂 𝗿𝗲𝘀𝗶𝗻 𝗿𝘂𝗮, 𝗺𝗮𝘀𝗸𝗲 𝗱𝗶𝗹𝗶𝗷𝗲𝗻𝘀𝗶𝗮 𝘀𝗶𝗿𝗮 𝗻𝗲’𝗲 𝗹𝗮 𝗶𝗵𝗮 𝗿𝗲𝘇𝘂𝗹𝘁𝗮𝗱𝘂, 𝘁𝗲𝗻𝗸𝗲 𝗳𝗼 𝗳𝗮𝗹𝗶 𝗹𝗶𝗯𝗲𝗿𝗱𝗮𝗱𝗲 𝘁𝗼𝘁𝗮𝗹 𝗯𝗮 𝗲𝗺𝗮 𝗻𝗲’𝗲, 𝗸𝘂𝗮𝗻𝗱𝘂 𝗹𝗮 𝗶𝗵𝗮 𝗺𝗼𝘁𝗶𝘃𝘂 𝗮𝘁𝘂 𝗱𝗲𝘁𝗲𝗻𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗯𝗮 𝗻𝗶𝗮”.

Asaun polisiál ne’e lidera husi Xefe Unidade Informasaun no Seguransa (UIS), Euclides Vidal Madeira, hamutuk ho investigador CAC nian na’in-neen ho halo identifikasaun ba dirijenti refere ka lori nia mai presta deklarasaun durante oras 12 nia laran, relasiona ho indisiu kazu balun ne’ebé hato’o husi públiku mai iha CAC.

Jornalista : Zita Menezes

Advertisement

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Trending

Exit mobile version