Primeiru-Ministru (PM) Kay Rala Xanana Gusmão . Foto/Juvinal Cabral dos Santos
“Ne’e la’ós problema. Ha’u lahatene tanbasá tanba simeira ASEAN nian ba dala-46 iha Kuala Lumpur, Malázia, sira mós apoiu no ema Myanmar ida mai partisipa iha enkontru komunidade luzu-aziátiku sira iha Dili la ko’alia buat ida maibé tanba rejime, kala rona ema ida halo komentariu ne’ebé ita lalika preokupa ida-ne’e,” PM Xanana hateten ba jornalista sira hafoin hasoru malu ho Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta iha Palásiu Prezidensiál, Tersa (08/07/2025).
Xanana informa daudaun ne’e Ministru Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK), Bendito Freitas ho vise-Ministra ba asuntu ASEAN, Milena Rangel partisipa hela reauniaun iha Malázia sira bele halo esklarese balun, mas Xanana afirma tan, lalika hanoin barak kona-bá ida ne’e.
Advertisement
“Ha’u dehan tiha ona katak ha’u la responde tanba Ministru Bendito Freitas ho Ministra Milena Rangel iha ne’ebá hela husik buat ne’e la’o, ita halo problema boot halo saida,” Xanana afirma tan.
Sita husi notísia Thai PBS ka Tailándia PBS katak Myanmar insiste ona ba prezidente ASEAN no Sekretariadu ASEAN atu “suspende konsiderasaun prosesuál sira hotu ne’ebé iha relasaun to’o Timor Leste halo revizaun ba nia aproximasaun no hatudu kompromisu ida ne’ebé klaru atu hadi’a nia polítika hasoru Myanmar.
Myanmar ofisiálmente informa ona Malázia, prezidente atuál hosi Asosiasaun Nasaun Sudeste Aziátiku (ASEAN), katak sei la apoia adezaun Timor-Leste nian iha fulan-Outubru.
Pozisaun ofisiál Naypyitaw foin lalais ne’e hato’o ba prezidente ASEAN, hodi hateten katak Timor-Leste la konsege obedese ba prinsípiu la-interferénsia iha asuntu internu, hanesan konsagra ona iha Karta ASEAN.
Tuir fonte sira, Konsellu Administrasaun Estatál (SAC) husu ba Timor-Leste atu “hadook an” hosi envolve ho entidade sira ne’ebé esplísitu kontra ka iha konflitu ho pozisaun Estadu-membru sira ASEAN nian.