Iha enkontru hanesan mós ekipa juri foti desizaun kona-bá servisu fornesimentu manutensaun karreta deside manan na’in mak kompañia Fe Loog Unipessoal, Lda, hodi halo manutensaun ba karreta RTTL,E.P ho razaun presu razoavel no dokumentu ne’ebé kompañia submete kompletu no tuir rekizitu ne’ebé RTTL husu.
Advertisement
Hafoin ekipa juri halo avaliasaun no propoin kompañia Aitula Fuel’s Unipessoal, Lda maka sai manan na’in ba servisu fornesimentu kombustivel ba RTTL,E.P no deside kompañia Fe Loog Unipessoal, Lda mak manan servisu fornesimentu manutensaun ba kerreta RTTL,E.P, maibé iha loron 15 fulan-Maiu 2025, Prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P, Elizeu Isaac Fernandes, hatún despaxu indika fila fali kompañia Mãe da Graça Unipessoal, Lda ne’ebé la liu selesaun dokumentu maka fornese fali servisu fornesimentu kombustivel no deside fali mós kompañia Fastep Unipessoal, Lda ne’ebé la prienxe rekizitu tuir desizaun juri nian, mak fornese fali servisu manutensaun ba karreta RTTL,E.P.
Peskizadór Asia Justice And Rights (AJAR), Inocêncio de Jesus Xavier, Tersa (22/07/2025), husu ba CAC la bele nonook ho kazu deskonfia abuzu podér no nepotizmu manutensaun ba karreta sira iha RTTL,E.P tanba RTTL,E.P hola parta iha instituisaun públiku Estadu nian no gasta orsamentu Estadu nian.
“Elizeu Isaac Fernandes, kualidade hanesan Prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P ne’e, ha’u hanoin CAC hola medida prenvensaun liu-liu Adjuntu Komisáriu CAC, Minguel Faria halo asaun prevensaun,” Inocencio de Jesus Xavier haktuir ba Hatutan.com iha nia servisu fatin, Díli.
Nia husu mós kompañia empreza Aitula Fuel’s, atu halo keixa, se nia sente prejuizu sein justu bá desizaun ne’e empreza Aitulla Fuel’s tanba desizaun ne’ebé Prezidente RTTL,E.P Elizeu Isaac Fernandes foti hodi halo nia hanesan manan na’in sai fali la’ós maman na’in ne’e diskriminasaun.
“Ha’u hanoin katak tuir loloos kompañia Aitula Fuel’s maka manán, ikus foti fali hodi fó fali bá kompañia Mãe de Grasa iha konkursu servisu fornesimentu kombustivel no iha servisu fornesimentu manutensaun karreta ba RTTL,E.P, empreza Fe Loog Unipessoal, Lda maka manan, maibé prezidente RTTL,E.P, Elizeiu Isaac Fernandes hatún despaxu fo flai ba kompañia rua ne’ebé la’os manan na’in no la prienxe rekizitu administrativu tuir prosesu sira ne’ebé konsta iha Lei Rejime Jurídiku Aprovizionamentu (RJA), maka ha’u hanoin tenke loke bá prosesu invetigasaun, maka ita bele hatene loloos iha duni ka lae, lakuna inkomprimentu ba normal prosedimentu aprovizionamentu nian,” Inocencio de Jesus Xavier hateten.
Advertisement
Tuir nia esperiensia katak, ekipa painél ka ekipa juri maka deside, tuir Lei operasionál instituisaun nian, loloos Prezidente Konsellu Administrasaun RTTL.EP Eliziu Issac Fernandes halo apresiasaun ka omologasaun de’it ba rezultadu ne’ebé maka iha ona. Tanba desizaun ne’ebé ekipa juri foti bazeia bá rezuiltadu avaliasaun no kumprimentu ba prosesu administrativu hotu ne’ebé refleta iha RJA.
Nia dehan, ba kestaun ida-ne’e, prezidente RTTL,EP viola Lei Rejime Juridiku Aprovizionamentu 64, tanba prosesu hotu-hotu iha institusaun públiku ne’e, iha lei aprovizionamentu.
Karik iha regulamentu interna fó kompeténsia ba prezidente atu deside, tuir Inocencio de Jesus Xavier, lei interna la aas liu Lei. Tanba ne’e, nia afirma tan bá CAC hola pozisaun hodi loke prosesu, bá situasaun ida-ne’e hodi la bele hamosu prejuizu boot liután bá estadu iha futuru.
“Ha’u ekoraza Hatutan.com hodi kontinua halo reportajen investigativu sira, tanba ida-ne’e mós papél mídia no jornalista sira-nian atu sai kontrolu sosiál ba poder polítiku sira no ami hakarak fó parabens ba ekipa Hatutan.com ne’ebé halo servisu kobertura di’ak oinsá atu asegura prinsípiu boa governu, transparente no akontabilidade,” Inocêncio afirma.
Diretór Ezekutivu Forum ONG Timor-Leste (FONGTIL), Valentim da Costa Pinto husu ekipa Inspetór Jerál Estadu (IGE) ka Inspetór Jerál interna RTTL,E.P atu hola papél investigasaun internál ba kazu fornesimentu konvustivel no manutensaun karreta iha RTTL,E.P atu bele justifika tendensia nepotizmu no abuzu poder.
“Desizaun Prezidente RTTL,E.P nian hamosu erru no karik la tuir servisu aprovizionamentu nian, ha’u hanoin Inspetór internál RTTL.EP bele halo investigasaun para bele justifika,” Diretór Ezekutivu Forum ONG Timor-Leste (FONGTIL), Valentim da Costa Pinto hateten.
“Ami nia hanoin mak ne’e se kazu ida ne’e la aliña ho lei aprovizionamentu sira ne’ebé iha tendensia abuzu podér, nepotizmu no halo prejuizu ba orsamentu Estadu Lei la pirmte no parte sira iha RTTL,E.P tenke ho onestu hateten para permite ema halo investigasaun atu labele afeta ba ita nia despeza Estadu.”
Diretór Ezekutivu FONGTIL ne’e afirma kazu ida ne’e labele fó imajen ida katak sistema familiarismu domina no labele kontinua eziste iha instituisaun publiku sira.
Jornalista: Marcelino Tomae/Juvinal Cabral dos Santos