Nasionál

AJAR-FONGTIL husu CAC ho IGE Investiga Prezidente RTTL,E.P

Published

on

Hatutan.com, (24 Jullu 2025), Díli—Sosiedade sivíl sira liuhosi Asia Justice And Rights (AJAR) ho Forum ONG Timor-Leste (FONGTIL) husu ba autoridade kompetente, hanesan Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC, sigla portugés) ho Inspetór Jerál Estadu (IGE) atu imediatamente halo investigasaun ba Prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públika (RTTL,E.P), Elizeu Isaac Fernandes, tanba deskonfia pratika nepotizmu no abuzu podér hodi hamosu prejuízu ba Estadu.

Lee Mós: Membru PN Sira Konsidera Kazu Fornesimentu Kombustivel ho Manutensaun Karreta RTTL,E.P Fó Prejuizu Bá Estadu

Jornalista Hatutan.com halo entrevista ho prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P, Elizeiu Isaac Fernandes. Foto/Dok

Iha dokumentu ne’ebé Hatutan.com asesu hatudu katak ekipa juri, kompostu husi Marcelino Osorio (prezidente juri), Lenia de Fátima Moreira (juri),  Melchior Tino Ribeiro Rodrigues (juri), liuhosi enkontru iha loron 25 fulan-Abríl 2025, foti desizaun kona-bá servisu fornesimentu kombustivel deside kompañia Aitula Fuel’s Unipessoal, Lda mak manan hodi fornese kombustivel ba RTTL,E.P ho razaun presu razoavel no dokumentu ne’ebé kompañia submete ho kompletu.

Iha enkontru hanesan mós ekipa juri foti desizaun kona-bá servisu fornesimentu manutensaun karreta deside manan na’in mak kompañia Fe Loog Unipessoal, Lda, hodi halo manutensaun ba karreta RTTL,E.P ho razaun presu razoavel no dokumentu ne’ebé kompañia submete kompletu no tuir rekizitu ne’ebé RTTL husu.

Advertisement

Hafoin ekipa juri halo avaliasaun no propoin kompañia Aitula Fuel’s Unipessoal, Lda  maka sai  manan na’in ba servisu fornesimentu kombustivel ba RTTL,E.P no deside kompañia Fe Loog Unipessoal, Lda mak manan servisu fornesimentu manutensaun ba kerreta RTTL,E.P, maibé iha loron 15 fulan-Maiu 2025,  Prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P, Elizeu Isaac Fernandes,  hatún despaxu  indika fila fali kompañia Mãe da Graça Unipessoal, Lda ne’ebé la liu selesaun dokumentu maka fornese fali  servisu fornesimentu kombustivel no deside fali mós kompañia Fastep Unipessoal, Lda  ne’ebé la prienxe rekizitu tuir desizaun juri nian, mak fornese fali servisu  manutensaun ba karreta RTTL,E.P.

Peskizadór  Asia Justice And Rights (AJAR), Inocêncio de Jesus Xavier, Tersa (22/07/2025), husu ba CAC la bele nonook ho kazu deskonfia abuzu podér no nepotizmu manutensaun ba karreta sira iha RTTL,E.P tanba RTTL,E.P hola parta iha instituisaun públiku Estadu nian no gasta orsamentu Estadu nian.

“Elizeu Isaac Fernandes, kualidade hanesan Prezidente Konsellu  Administrasaun RTTL,E.P ne’e,  ha’u hanoin CAC   hola medida prenvensaun  liu-liu Adjuntu Komisáriu CAC, Minguel Faria halo asaun prevensaun,”  Inocencio de Jesus Xavier haktuir ba Hatutan.com iha nia servisu fatin, Díli.

Nia husu mós kompañia empreza Aitula Fuel’s,  atu halo keixa, se nia sente prejuizu  sein justu bá desizaun ne’e  empreza Aitulla Fuel’s tanba desizaun ne’ebé Prezidente RTTL,E.P Elizeu Isaac Fernandes foti hodi halo nia hanesan manan na’in sai fali la’ós maman na’in  ne’e diskriminasaun.

“Ha’u hanoin katak tuir loloos kompañia Aitula Fuel’s maka manán,  ikus foti fali hodi fó fali bá kompañia Mãe de Grasa iha konkursu servisu fornesimentu  kombustivel no iha servisu fornesimentu manutensaun karreta ba RTTL,E.P,  empreza  Fe Loog Unipessoal, Lda  maka manan, maibé prezidente RTTL,E.P, Elizeiu Isaac Fernandes hatún despaxu  fo flai ba kompañia rua ne’ebé la’os manan na’in no la prienxe rekizitu administrativu tuir  prosesu sira ne’ebé konsta iha Lei Rejime Jurídiku Aprovizionamentu (RJA), maka  ha’u hanoin tenke loke bá prosesu invetigasaun, maka ita bele hatene loloos  iha duni ka lae,   lakuna inkomprimentu ba   normal prosedimentu aprovizionamentu nian,”   Inocencio de Jesus Xavier hateten.

Advertisement

Tuir nia esperiensia katak,  ekipa painél ka ekipa juri maka deside,  tuir Lei operasionál instituisaun nian,  loloos Prezidente Konsellu  Administrasaun RTTL.EP Eliziu Issac Fernandes halo apresiasaun  ka omologasaun de’it ba rezultadu ne’ebé maka iha ona. Tanba  desizaun ne’ebé ekipa juri foti bazeia bá  rezuiltadu avaliasaun no kumprimentu ba prosesu administrativu hotu ne’ebé refleta iha RJA.

Nia dehan, ba kestaun ida-ne’e, prezidente RTTL,EP viola Lei Rejime Juridiku Aprovizionamentu  64,  tanba prosesu hotu-hotu iha    institusaun públiku ne’e, iha  lei aprovizionamentu.

Karik iha regulamentu interna fó kompeténsia ba prezidente atu deside, tuir  Inocencio de Jesus Xavier, lei interna la aas liu Lei. Tanba ne’e, nia afirma tan  bá CAC hola  pozisaun hodi loke prosesu, bá  situasaun ida-ne’e hodi la bele hamosu prejuizu boot liután  bá estadu iha futuru.

“Ha’u ekoraza Hatutan.com hodi kontinua halo reportajen investigativu sira, tanba ida-ne’e mós papél mídia no jornalista sira-nian atu sai kontrolu sosiál ba poder polítiku sira no ami hakarak fó parabens ba  ekipa Hatutan.com ne’ebé  halo servisu kobertura di’ak oinsá atu asegura  prinsípiu boa governu, transparente no akontabilidade,” Inocêncio afirma.

FONGTIL Husu Inspetór Jerál Estadu Halo Mós Investigasaun iha  RTTL, E.P

Advertisement

Diretór Ezekutivu Forum ONG Timor-Leste (FONGTIL), Valentim da Costa Pinto husu ekipa Inspetór Jerál Estadu (IGE) ka Inspetór Jerál interna  RTTL,E.P atu hola papél investigasaun internál ba kazu fornesimentu konvustivel no manutensaun karreta iha RTTL,E.P atu bele justifika tendensia nepotizmu no abuzu poder.

“Desizaun Prezidente RTTL,E.P nian hamosu erru  no karik  la tuir servisu aprovizionamentu nian, ha’u hanoin Inspetór internál RTTL.EP bele halo investigasaun para bele justifika,” Diretór Ezekutivu Forum ONG Timor-Leste (FONGTIL), Valentim da Costa Pinto hateten.

“Ami nia hanoin mak ne’e se kazu ida ne’e la aliña ho lei aprovizionamentu sira ne’ebé iha tendensia abuzu podér, nepotizmu no halo prejuizu  ba orsamentu Estadu Lei la pirmte no parte sira iha RTTL,E.P tenke ho onestu hateten para permite ema halo investigasaun atu labele afeta ba ita nia despeza Estadu.”

Diretór Ezekutivu FONGTIL ne’e afirma kazu ida ne’e labele fó imajen ida katak sistema familiarismu domina no  labele kontinua eziste iha instituisaun publiku sira.

Jornalista: Marcelino Tomae/Juvinal Cabral dos Santos

Advertisement

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Trending

Exit mobile version