“Ha’u hakarak hahú hodi agradese Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão ba konvite mai vizita Timor-Leste. Ida-ne’e ha’u-nia vizita dahuluk nu’udar Primeiru-Ministru no ha’u-nia vizita daruak mai Díli. Ha’u tenke hatete katak benvindu ne’ebé ha’u simu husi labarik rihun ba rihun no husi ema sira ne’ebé hale’u dalan, ohin dadeer, maka’as tebes,” Primeiru-Ministru Anthony Albanese hateten iha konferénsia imprensa konjunta hafoin halo enkontru bilateral ho nia omológu Primeiru-Ministru Xanana Gusmão iha Palásiu Governu, Kuarta (28/01/2026).
Primeiru Ministru Austrália Anthony Albanese hateten, ida-ne’e maka sinál loloos ida husi aspetu no laran-manas entre povu nasaun rua.
“Ha’u agradese ba Primeiru-Ministru ba ida-ne’e. Ha’u mós agradese ba Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta tanba kondús karreta Moke lori ami ho susesu, liu-liu labarik sira halai uluk iha dalan. Ha’u hamutuk mós ho ha’u nia belun Luke Gosling, ne’ebé iha relasaun metin no kleur ona ho Timor-Leste,” Anthony Albanese hateten.
Advertisement
“Ohin, ami reflete forsa amizade ne’ebá nian hodi asina parseria, no parseria foun ida ba era foun ida. Akordu ida-ne’e eleva relasaun entre Timor-Leste no Austrália ba nivel foun id nne’ebé dahuluk entre ita-nia nasaun rua ne’e. Ida-ne’e hametin kooperasaun iha relasaun ekonómiku, seguransa, dezenvolvimentu, no ema-ba-ema. Ida-ne’e parseria ida ne’ebé komprensivu,” Anthony Albanese tenik tan.
Nia dehan, akordu ne’e rekoñese respeitu mútua ba soberania nasionál no kompromisu hamutuk ba kooperasaun no konsulta ne’ebé la’o hela.
“Hanesan Primeiru-Ministru hatete ona, ita moris iha tempu inserteza, ho turbulénsia konsideravel iha mundu tomak. Austrália no Timor-Leste nu’udar parseiru konfiável, no hamutuk ita bele serbisu ba ita-nia vizaun ne’ebé fahe ba rejiaun ida ne’ebé pasífiku, estavel, no prósperu,” Xefe Governu Austrália ne’e afirma.
Austrália sente onradu atu sai Timor-Leste nia parseiru dezenvolvimentu ne’ebé boot liu. Liuhosi parseria foun ida-ne’e, sei kontinua serbisu hamutuk kona-bá prioridade sira harii nasaun nian ne’ebé importante ba povu sira.
“Agora iha Timor-oan liu 5,000 mak servisu iha Austrália, no ita hakarak aumenta númeru ne’e ba 10,000, ne’e ba ita-nia nasaun rua nia interese. Iha tinan kotuk, Timor-Leste sai nu’udár membru ASEAN ba dala-11, no Austrália fó apoiu maka’as ba prosesu ne’e,” Primeiru-Ministru Austrália Anthony Albanese hateten.
Advertisement
Iha fatin hanesan Primeiru-Ministru Timor-Leste, Kay Rala Xanana Gusmão hateten, Primeiru-Ministru Albanese nia vizita maka momentu importante ida iha relasaun entre nasaun rua no reflete profundidade amizade, konfiansa no parseria entre Timor-Leste no Austrália.
“Ami nia diskusaun sira ohin nian manas, nakloke no produtivu. Ami konkorda atu estabelese parseria ba era foun ida ne’ebé reflete maturidade husi ita-nia relasaun no ita-nia fahe futuru. Ami nia relasaun hetan forma hosi solidariedade iha tempu konflitu no hosi parseria iha dame,” PM Xanana hateten.
Governu rua mós diskute kona-ba programa mobilidade traballadór Austrália nian ne’ebé kontinua atu fornese benefísiu ba traballadór timoroan sira no sira nia família.