Projetu Emerjénsia Normaliza no Konstrusaun iha Mota Casnafar ho Kustu US$631,805,56 Atraza

Hatutan.com, (04 Marsu 2026), Díli—Projetu konstrusaun no normalizasaun ba Mota Casnafar ka “New Box Culvert Construction and Normalization of Casnafar River” ne’ebé ho karater emerjénsia no nia kustu  US$631,805,56 atraza.

Kuadru avizu. Foto/Marcelino Tomae

Tuir fiskalizasaun membru Parlamentu Nasionál husi  Bankada PLP nian, hatudu katak projetu ne’ebé nia na’in ka owner Ministériu  Obras Públika (MOP) ne’e nia ezekusaun atraza tebes no tempu kontratu mós liu ona.

Projetu  “New Box Culvert Construction and Normalization of Casnafar River”  ne’ebé pertense ba Suku Dare, Postu Administrativu  Verakruz, Munisípiu Díli ne’e tuir nia durasaun kontratu fulan-ualu (8), hahú husi loron 26 Maiu 2025 no finaliza iha 31 Janeiru 2026, ho objetivu halo infraestrutura segura no normaliza fluxu bee iha mota Casnafar.

Liu husi sesaun plenáriu Parlamentu Nasionál, Segunda (02/03/2026), Deputada Ermenegilda da Costa Laurentina  husi Bankada PLP  aprezenta sira-nia fiskalizasaun ba projetu emerjénsia ne’e katak progresu fíziku projetu ne’e la hatudu evolusaun ne’ebé korresponde ho tempu no orsamentu ne’ebé alokadu.

Membru Parlamentu Nasionál ne’e mós kestiona no preokupa ho empreza Casnafar, Unipessoal, Lda, tanba viekulu sira ne’ebé utiliza transporta nesesidade baziku ba  konstrusaun ne’e maioria utiliza karreta husi Timor Osidentál ho númeru matriku DH no traballadór husi Indonézia.

Iha fatin hanesan Vise-Ministru Asuntu Parlamentár Adérito da Costa Hugo hateten, nia parte sei hato’o asuntu ne’e ba parte Governu nian, liliu ba iha Ministériu Obras Públiku (MOP), atu bele fó solusaun ba problema referé.

Projetu konstrusaun no normalizasaun ba Mota Casnafar ka “New Box Culvert Construction and Normalization of Casnafar River” ne’ebé ho karater emerjénsia no nia kustu US$631.805,56. Foto/Marcelino Tomae

Husi sorin seluk, Diretór Ezekutivu Empreza Casnafar Unipesla Lda,  Claudino Ricardo, bá  Hatutan.com iha nia rezidénsia iha Kasnafar, Tersa (03/03/2026), rekoñese  projetu emerjénsia atraza, maibé garante katak tempu badak sei finaliza.

“Ha’u garantia   projetu ne’e sei konklui ho kualidade, tanba ne’e la’ós boot, maibé projetu kiikuan. Mudansa klimatika ne’e, difisil tanba ita ke’e tiha,  udan tau mota tun sobu fila fali,” Claudino Ricardo hateten.

Nia hateten, hanesan empreza lokál foin maka,hahú  tenta atu atinje projetu  ne’e, hanesan Minitru Obras Públiku ko’alia katak, tenke fó prioridade bá empreza lokál sira ne’e, sé  soe ka  abandona projetu  emerjensia ne’e maka problema.

Nia argumenta katak dezastre naturál ne’e la’ós iha Kasnafar de’it, no fatin ida-ne’e akontese no la’ós foin akontese, ne’e bebeik ona, nune’e maka  Governu tau prioridade atu hadia.

Nia informa katak projetu ne’e nia ezekusaun atinje daudaun ona 40%  no projetu nia kontratu parte MOP halo ona estensaun ba tan fulan-neen (6).

“Projetu ne’e  kontratu iha fulan-Maiu 2025, ha’u la subar buat ida, tanba projetu ne’e ha’u tuir konkursu públiku, no ha’u mós luta atu defende fatin ida-ne’e. Haree ba kontratu ne’ebé maka  iha hatudu progresu servisu atraza  tanba  ami ne’e empreza lokál la’ós empreza nasionál, ami la’o tuir kbiit,” Claudino Ricardo hateten.

Kona-bá  karreta sira  utuliza xapa matrikula DH, Claudino Ricardo rekoñese duni tanba  nia halo kooperasaun ho empreza husi Indonézia  hodi aluga eskavatór ho  de’it kustu kada fulan US$300, Baskulante sira aluga ho folin US$150.00 kada fulan.

Karreta sira ne’ebé utiliza iha projetu ne’e uza matrikula DH. Foto/Marcelino Tomae

Razaun karreta sira ne’e kontinua utiliza matrikula DH,  Claudino Ricardo la hatene tanba empreza  trata dokumentu aplikasaun ba lisensa rota nian  liu-husi prosesu lisensa iha fornteira no hatan autorizazaun hodi karreta sira tama to’o iha Timor-Lerste.

“Karreta  sira ne’e loos duni ha’u uza matriku DH, maibé tanba prosesu  ida, ha’u hanesan kompaña lokál ha’u aluga, tanba folin barratu,  entaun  karreta  sira utliza matriku DH ne’e iha prosesu mai, primeiru tama husi postu  fronteira Batugade kompaña   maka  hatama mai liuhusi prosesu lisensa rota nian, maibé prosesu ne’e oinsá ne’e empreza karreta na’in husi Indonézia maka hatene no responavel,” Caludino Ricardo hateten.

Empreza Casnafar Unipesoal, Lda aluga  ekipamentu pezadu husi Indonézia, hanesan eskvadór ida,  fusso kahur simente ida ho  númeiru Sapa matrikula DH 8829, Baskulante rua ho sapa matrikula DH 8494, EE ho DH 8003 EE

Ekipa Hatutan.com