Iha serimónia ofisiál ne’ebé konsentra iha Sentru Fromasaun Akademia PNTL, Comoro, Díli, no paritisipa direta husi Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, ho Vise Primeiru-Ministru no Ministru Koordenadór ba Asuntu Ekonómiku no Ministru Turizmu no Ambiente, Francisco Kalbuadi Lay, lori ksolok no orgullu ba ofisiál superior Polísia na’in-62 ho nia família sira idaidak, maibé lori mós triste ba Superintendente Julia Gama tanba iha mintu ikus nia labele hetan promosaun diviza tanba iha desizaun balun husi Komandu Jerál PNTL hodi kategoriza nia estatutu promosaun demoradu.
Promosaun diviza ba Ofisiál Superiór na’in-62 ne’e kompostu husi Superintendente Xefe Polísia na’in-17 promove diviza ba Komisáriu-Asistente Polísia, Superintendente Polísia na’in-22 promove diviza ba Superintendente Xefe Polísia no Superintendente Asistente Polísia na’in-23 promove diviza ba Superintendente Polísia.
Advertisement
“Ha’u hetan despaixu husi Gabinete Komandante Jerál PNTL Komisáriu Henrique da Costa, ha’u la hetan asinatura husi sees, Sesta (20/03/2026) hale’u tuku 11:10 Otl, deside ha’u tenke sai husi liña formatura, labele hetan oportunidade iha promosaun diviza ne’e, mas nu’udar Polísia feto ne’ebé matenek sempre kumpri,” Superintendente Polísia Julia da Gama, espresa ba jornalista sira hafoin partisipa iha serimonia promosaun diviza ba Ofisiál Superiór PNTL na’in -62 ne’e.
Julia Gama duvida ho desizaun ikus Komandu Jerál PNTL nian hodi la envolve nia iha promosaun ida-ne’e, maske iha Ofisiál Superiór Polísia na’in-62 ne’e balun iha hela kazu iha Tribunál.
Nia kestiona tanbasá pesoál sira ho inisiál BZ no AQ ne’ebé suspeita ba kazu flasifikasaun dokumentu ba veteranu nian ho iha mós ofisiál superior Polisia ho inisiál DM no IC ne’ebé suspeita ba kazu infrasaun disiplinar regista hela, maibé sira iha oportunidade atu hetan promosaun diviza la ho estatutu demoradu.
“Infelizmente ha’u ladún kontenti ne’e mak ha’u haree despaixu ne’e mai direita loos ha’u de’it, entaun ha’u hanoin katak buat ruma agora dadaun Komandu Jerál Henrique da Costa prepara ona mai ha’u, ida-ne’e ha’u fiar, fiar katak Sua Exelensia Ministru Interiór Francisco da Costa Guterres nia la matan dukur, nia sempre haree hetan maske ha’u ne’e demorandu, ha’u nia hakarak ne’e transparente labele obriga bei-beik ita sempre sai vítima ba ita-nia poder sira ne’e tenke halo prosesu ida ne’ebé ekilibriu no professional,” Superintendente Polísia Julia da Gama hateten.
PM Xanana tula diviza ba Ofisiál Superiora PNTL ne’ebé hetan promosaun diviza. Foto/Juvinal Cabral dos Santos
Superintendente Polísia Julia da Gama konsidera momentu ida ne’e hanesan bensaun ida espesiál tebes, nune’e nia mós orgullu tebes ho programa promosaun tranzitoriu ne’ebé mak mai, tanba fó oportunidade ba ema barak.
“Tanba saida mak ohin ha’u labele hetan promosaun, ha’u hanoin katak prosesu la’o ona ita haree, ohin, ha’u la tuir ona promosaun tanba iha mós karta kredensial ne’ebé mai husi ami nia Komandante Jerál no autoridade sira husi parte Ministériu Interiór (MI) ne’ebé labele sira iha fatin ida ne’e, dehan katak ha’u nia promosaun promove ba Superintendente-Xefe ne’e demorandu.”
Advertisement
Ko’alia kona-ba situasaun ida-ne’e Superintendente Polísia Julia Gama hanoin katak ne’e deskriminasaun boot ida no deskriminasaun boot ba feto.
“Ha’u duvida uituan de’it mak, tanba saida akontese ida-ne’e, serake kazu ida pekulatu ne’ebé mak agora dadauk iha hela Tribunál ba krime fa’an konvustivel instituisaun nian, seidauk iha desizaun, maibé estatutu promosaun diviza ba ofisiál superior Polísia ne’e la demorandu,” Superintendente Polísia Julia da Gama kestiona.
Nia afirma, iha prosesu promosaun laran aprezentasaun polítika Ministru Interiór ninia atu promove ema hotu-hotu ba oin, maibé iha minutu ida Julia da Gama atu hakat ona, iha impedimentu ho kualifikasaun infrasaun disiplinar ne’ebé mais ki’ik maibé demorandu.
“Ha’u hanoin katak deskriminasaun mak ida-ne’e duni, tranparansia injustisa mak ida-ne’e, nune’e ita hotu hakarak aprezenta para ema hotu-hotu hatene oinsá mak ita bele hadi’a sistema birokrasia jestaun no administrasaun iha ita nia instituisaun PNTL ida-ne’e, ha’u la ko’alia ho naran rasik maibé lori naran PNTL,” nia lamenta.
“Dala ida tan ha’u la duvida ho komandante jeral PNTL Henrique da Costa nia kapasidade, maibé ha’u duvida mak tanba saida ha’u tenke hela,” Superintendente Polísia Julia da Gama kontesta.
Advertisement
Hanesan feto iha PNTL nia prontu nafatin hodi hakruk ba Leí no orden, sente kontenti nafatin luta iha instituisaun.
Ministru Interiól, Francisco da Costa Guterres halo klarifikasaun ba públiku kona-bá kestaun Superintendente Polísia Julia Gama nian. Foto/Juvinal Cabral dos Santos
Iha fatin hanesan Ministru Interiór Francisco da Costa Guterres informa, despaixu ba Superintendente Polísia Julia da Gama ne’e demora tanba nia tenke rezolve uluk problema.
“Ha’u labele dehan tanba kazu ne’e ha’u labele dehan sai, tanba nia iha problema iha hela prosesu investigasaun nia laran entaun husi tau demora, entaun signifika nia sei la promove husik prosesu ne’e hotu. Ohin despaixu ne’e imi rona too, durante iha fulan 8 kazu ne’e hotu ka la hotu nia tenke hetan pomovidu,” Ministru Interiór Francisco da Costa Guterres informa.
Francisco Guterres esplika, karta mai ne’e labele kompara fali ho Ofisiál Superiór balun ne’ebé nia kazu iha hela Tribunál.
Iha diskursu Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hateten, promove nafatin igualidade jéneru iha oportunidade hotu.
“Ha’u horseik hasoru Sekretáriu Estadu Igualidade husu dehan aban ba ka lae, ha’u lakohi ba tanba fó promosaun ne’e feto ida de’it, ne’e mak ha’u la bá. Ne’ebé iha rekrutamentu no buat sira ne’e ha’u hatene fou-foun imi iha tinan 26 liubá kotuk, ne’e imi la enkoraja feto sira sai polísia, ikus ne’e loke dalan ona ba sira atu tama,” Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmao hateten iha promosaun diviza ba Ofisiál Superiór PNTL na’in-62.
Advertisement
PM Xanana haktuir, nia observasaun durante iha formatura la’o tuir feto ida ka rua de’it, maibé to’o ikus mak hetan grupu ida feto hotu de’it nune’e nia sente kontenti, inklui banda mós feto na’in-rua mak iha laran.
“Ne’ebé ama sira ne’ebé sai ajente Polísia servisu ho di’ak hanorin malu ho mane sira, ba komunidade sira lalika uja kedas forsa ka ameasa, hamaus, ita nia servisu mak ida-ne’e kria kondisaun iha hahalok oinsá atende nian,” Xanana Gusmão hateten.