Hatutan.com, (12 Maiu 2026), Díli– Provedoria Bá Direitus Humanus no Justisa (PDHJ) sei halo fiskalizasaun abstrata bá despaixu Prokuradór Jerál Repúblika, Nelson de Carvalho ne’ebé avoka ka dada fila prosesu inkéritu kazu krime korrupsaun sira iha Komisaun Anti Korrupsaun (CAC-sigla portugés).
Provedór Virgílio da Silva Guterres. Foto/Marcelino Tomae
Provedór Dereitu Humanu no Justisa, Virgílio da Silva Guterres ‘Lamukan’ hateten bá Hatutan.com, Tersa (12/05/2025), pesoalmente nia parte halo komunikasaun ho Komisáriu CAC, Rui Pereira dos Santos, hateten katak PDHJ hanesan entidade Estadu nian triste uitoan tanba mosu dezentendimentu ida ne’ebé loloos bele tuur hamutuk liu-husi komunikasaun bele resolve.
Provedór Virgílio “Lamukan” haree katak entidade hanensan PGR, CAC no PDHJ, inklui CNE, entidade sira ne’e, entidade Estadu nian, moris hanesan maun-alin, inan-feton, sei iha dezentendimentu tuur hamutuk atu rezolve, tanba bá interese públiku presiza komunika bá malu oinsá, bainhira entidade Estadu iha fallansu ruma, buka komunika bá malu, kuandu iha krime ka buat ruma, prosesu tuir lei.
Advertisement
“Mais komu kestaun avokasasun ne’ebé PGR halo sai tiha ona preokupasaun públiku, no kestaun ne’e mós iha relasaun ho boa-govenasaun envolve iha laran ida-ne’e kompeténsia PDHJ atu haree no buka hatene, se despaixu avokasasun bá prosesu inkéritu kazu krime korrupsaun sira ne’ebé iha CAC, tuir dalan legál ka prinsípiu legál sira ne’e ka lae,” hateten Virgílio ‘Lamukan’.
Nia afirma se avokasasun ne’e tuir prinsípiu legál, ne’e laiha problema, maibé sei avokasasun ne’e PGR Nelson de Carvalho viola regra balun, PDHJ sei fundamenta hodi halo fiskalizasaun abstrata ba tribunál rekursu.
Provedor Virgilio afirma PDHJ sei haree no analizé didi’ak karta avokasaun refere ne’e, atu hatene karik tuir ona prinsípiu legál sira ka lae.
Komisáriu CAC Rui Pereira dos Santos hasoru ona PDHJ no hato’o ona intensaun no preokupasaun kona-bá despaixu avokasasun ne’ebé PGR Nelson de Carvalho halo, maibé sei hein tan dokumentu balu husi CAC, atu nune’e, sai refere sai bá PDHJ atu bele halo análize iha fundamentu ka lae atu halo fiskalizasaun abstrata.
Maske nune’e, to’o agora PDHJ seidauk iha komunikasaun verbal ho Prokuradór Jerál Repúblika Nelson de Carvalho.
Advertisement
Tuir dokumentu ne’ebé Hatutan.com asesa katak iha loron 03 Fevereiru 2026 Prokuradór-Jerál Repúblika, Nelson de Carvalho, hasai despaixu ida hodi oriente Prokuradór Repúblika hotu-hotu atu avoka fali prosesu inkéritu sira ne’ebé antes delega ona bá Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC).
Despaixu ho númeru 14/PGR/II/2026, Prokuradór Repúblika sira hetan orientasaun atu halo avokasaun prosesu sira iha prazu máximu loron lima (5), hodi garante katak prosesu investigasaun hotu fila-fali ba kontrolu Ministériu Públiku.
Medida ida ne’e bazeia ba dispozisaun Konstituisaun Repúblika Demokrátika Timor-Leste no Estatutu Ministériu Públiku, hodi reforsa Papél Ministériu Públiku iha prosesu investigasaun kriminál.
Despaixu ne’e mós distribui bá koordenadór unidade relevante sira no Prokuradór Repúblika hotu-hotu, atu asegura implementasaun efetiva husi medida ne’e.
Advertisement
Hatutan.com tenta beibeik ona hodi halo konfirmasaun ho Prokuradór Jerál Repúblika Nelson de Carvalho, laiha tempu atu ko’alia ho média ka Jornalista, relasióna ho polémika avokasasun bá prosesu inkéritu krime korrupsaun sira iha CAC.