Nasionál

Ramos-Horta diskorda relatóriu GHI 2026, Timor-Leste sai nasaun ne’ebé hamlaha aas liu iha Ázia

Published

on

Jornalista: Felix Fernandes

Hatutan.com, (23 de Outubru 2026),Díli—Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, diskorda ho relatóriu foun husi Global Hunger Index (GHI) 2026 ne’ebé fó sai katak Timor-0Leste rejista pontu aas liu no sai nasaun ne’ebé hamlaha liu hotu iha rejiaun Ázia Leste no Sudeste Ázia.

Foto/Repro. GHI

Ho pontu 32.5, situasaun hamlaha no má-nutrisaun iha Timor-Leste kategoria nu’udar “sériu” (Serious). Pontu ne’e sa’e aas tebes ho pontu 5.2 kompara ho tinan 2018 ne’ebé iha de’it 27.3. Iha nivel mundiál, Timor-Leste okupa pozisaun foun ba 114 husi nasaun 122 ne’ebé iha dadus sufisiente.

“Ne’e laloos. Ne’e se mak halo, ha’u la hatene. Sira ne’e hela iha rai seluk ruma karik iha mundu ne’e,” Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta afirma hodi responde jornalista sira iha Palásiu Prezidénsial, Sesta (23/10/2026).

Advertisement

Xefe Estadu  Timor-Leste ne’e mós kestióna kredibilidade dadus husi Global Hunger Index kompara ho situasaun hamlaha iha nasaun seluk ne’ebé hasoru krize umanitária.

 José Ramos-Horta hateten temi nasaun sira hanesan Afeganistaun, Iémen, Repúblika Demokrátika Kongu no Sudaun, ne’ebé tuir nia hasoru problema sériu kona-bá hamlaha. Tanba ne’e, Xefe Estadu RDTL ne’e  dúvida  boot kona-bá rezultadu índise ne’ebé tau Timor-Leste iha pozisaun dahuluk.

Global Hunger Index Sudeste Áziatiku 2026 tau Timor-Leste iha númeru ida ho marjen pursentu 32.5, kompara ho pais sira seluk ne´ebé okupa marjen 28.6 mai karaik no ikus liu okupa husi Xina ho merjen pursentu 5.0.

 Tuir mai mak dadus kompletu klasifikasaun Pontu GHI 2026 nian ba área Ázia:

Tabela Klasifikasaun Índise Hamlaha Globál: Ázia (2026)

Advertisement

Ranku Rejionál

Nasaun

Pontu GHI 2026

Kategoria Severidade

1

Advertisement

🇹🇱 Timor-Leste

 32.5

Sériu (Serious)

2

🇦🇫 Afeganistán

Advertisement

 28.6

Sériu (Serious)

3

🇵🇰 Pakistán

25.5

Advertisement

Sériu (Serious)

4

🇮🇳 Índia

 24.1

Sériu (Serious)

Advertisement

5

🇱🇦 Laos

 20.0

Sériu (Serious)

6

Advertisement

🇧🇩 Bangladés

 19.2

Moderadu (Moderate)

7

🇲🇲 Myanmar

Advertisement

 14.5

Moderadu (Moderate)

8

🇳🇵 Nepal

 14.5

Advertisement

Moderadu (Moderate)

9

🇮🇩 Indonézia

 14.4

Moderadu (Moderate)

Advertisement

10

🇰🇭 Kamboja

 14.3

Moderadu (Moderate)

11

Advertisement

🇲🇾 Malázia

13.6

Moderadu (Moderate)

12

🇵🇭 Filipinas

Advertisement

 13.5

Moderadu (Moderate)

13

🇻🇳 Vietnám

 11.2

Advertisement

Moderadu (Moderate)

14

🇱🇰 Sri Lanka

 10.2

Moderadu (Moderate)

Advertisement

15

🇹🇭 Tailándia

 10.0

Moderadu (Moderate)

16

Advertisement

🇲🇳 Mongólia

 5.3

Baixu (Low)

17

🇨🇳 Xina

Advertisement

< 5.0

Baixu (Low)

Puntuasaun no Eskala Severidade (Pontu GHI)

  • < 5.0 – 9.9: Kle’an / Baixu (Green)
  • 10.0 – 19.9: Moderadu (Yellow)
  • 20.0 – 34.9: Sériu (Orange)
  • 35.0 – 49.9: Alarmante (Red)
  • ≥ 50.0: Alarmante tebes (Dark Red) 

 Dezafiu boot ba Timor-Leste

Iha rejiaun Sudeste Áziatiku, maski nasaun sira seluk hatudu progresu di’ak ka kategoria moderadu, Timor-Leste no Laos de’it mak nafatin iha kategoria “Sériu”.

Dadus GHI nian hatudu katak má-nutrisaun fó impaktu boot tebes ba labarik sira iha Timor-Leste, liuliu ho taxa stunting (labarik ho ra’és badak) ne’ebé aas to’o 44.9% no wasting (isin krekas) hamutuk 18.5%. (*)

Advertisement

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Trending

Exit mobile version