Situasaun ne’e rezulta kedan dezastre naturál hanesan inundasaun ka bee sa’e uma no maioria komunidade iha kapitál Dili sira-ninia uma hetan estragus tanba bee tama to’o iha uma-laran.
Advertisement
Nune’e, iha horisehik ne’e kedan, Governu liuhosi ekipa Ministériu Interiór ho SEPS, ekipa Bombeirus tun direta halo atuasaun iha terrenu hodi transporta vítima sira, sees hosi fatin seguru.
Inundasaun ne’ebé akontese iha Tersa (09/01/2024), estraga komunidade nia uma iha Dili. Foto: Elio dos Santos da Costa.
Prezidente APC, Superintendente Polísia Ismael da Costa Babo hateten, ho akontesimentu okorénsia dezastre ne’e afeta iha kapitál Dili no udan ne’e estende bá iha territóriu nasionál hotu kedas.
Relatóriu ne’ebé APC simu hosi munisipiu sira sei kontroladu, maibé iha situasaun balun maka sira toma atensaun.
Ismael Babo informa katak, ho intensidade udan ne’ebé mak boot durante oras haat nia laran, no liu-liu afeta bá iha área sira ne’ebé mak tinan-tinan APC identifika risku bá inundasaun.
Iha Dili fatin risku mak hanesan Caicoli, Maskareñas, Colmera Golgota ninia área Balide, Ai-Mutin, Fatuhada, Becusse, Tasi-tolu, Karantina, Bairru-Pité, Surikmas, nune’e mós iha parte Hera no Metinaro ninian.
Inundasaun ne’ebé akontese iha Tersa (09/01/2024), estraga komunidade nia uma iha Dili. Foto: Elio dos Santos da Costa.
“Munisipiu hotu-hotu ne’ebé informasaun tama iha sentru operasaun, ita rejista liu-liu iha kapitál Dili, ita konsege evakua sidadaun atus-ida tolu-nolu resin mak mai iha edifísiu protesaun sívil,” Ismael da Costa Babo hateten liuhosi konferénsia imprénsa iha kna’ar fatin Caicoli, Kuarta (10/01/2024).
Vítima sira ne’ebé daudaun APC assegura kompostu hosi labarik ki’ik sira ho idade 0 to’o 16, hamutuk ema 76, inan sira ho bebé 13, inan isin-rua 6, maluk defisiente fíziku na’in-2, inan feton sira ne’ebé ho idade 16 to’o 59 hamutuk 30 no inan feton ho idade 60 hamutuk 5.
Advertisement
Relasiona ho dezastre ne’e, dadus ne’ebé APC Nasionál simu hosi sira mak hanesan, munisipiu Ermera iha Postu Administrativu Atsábe, Suku Atara, Aldeia Tapo, komunidade nia uma rua afetadu.
Prezidente APC, Superintendente Polísia Ismael da Costa Babo. Foto: Elio dos Santos da Costa.
Munisipiu Covalima, uma-haat estragus, iha Postu Administrativu Zumalai, Suku Tazhilin, uma-rua estragus, no Suku Fatuleto, estragus uma-ida. Postu Administrativu Tilomar, akontese estragus mós uma-ida.
Iha Munisipiu Lautem, Postu Administrativu Luro, rai-monu taka dalan, ekipa APC liuhosi Bombeiru halo kedan normalizasaun.
Iha Liquiça mós ai-monu taka dalan. Manatuto mak ai-hali hun ida tohar, hodi hanehan komunidade nia uma.
Hosi Munisipiu Manufahi, Postu Administrativu Fatuberlihu, Suku Caluca, estragus uma-ida, Rejiaun Administrativa Espesiál Oecusse Ambeno (RAEOA) mós rejista ai-tohar taka dalan.
Komunidade afetadu hosi inundasaun, hamutuk na’in 132 evakua ona mai iha Salaun APC Caicoli, Tersa (09/01/2024). Foto: Elio dos Santos da Costa.
Asaun intervensaun ne’ebé maka foti iha terrnu maka, hosi sentru operasoens, fó instrusoens bá APC nia komandu munisipiu autoridade protesaun sívil ho estrutura tomak maka iha munisipiu hodi halo reasaun rápidu, posível, evakua sidadaun sira bá fatin ne’ebé seguru no koordenasaun autoridades lokál sira ho liñas ministeriais.
“Ho asisténsia ne’ebé ita fó daudaun, ita kontinua halo verifikasaun bá estragus uma karik, depois imediatu ita fó apoiu emerjénsia, dentru oras 24,” nia hateten.
Advertisement
Populasaun sira ne’ebé mak evakua mai iha sentru operasaun protesaun sívil Caicoli, APC koordena ho Ministériu Saúde (MS) ho horikalan kedan fó asisténsia saúde bá vítima sira no kontinua kedan fó asisténsia hahan manas bá sira, espera katak situasaun ne’e kontroladu, sira fila bá uma, sei fó apoiu emerjénsia.
Daudaun ne’e ekipa sira iha terrenu halo hela levantamentu dadus, identifika no verifika uma hira mak hetan estragus.
APC kontinua fó hanoin bá populasaun hotu iha territóriu nasionál, liu-liu sira ne’ebé hela iha área risku dezastre, hanesan mota ninin, foho hun, rai-lolon katak, bainhira udan liu ona oras ida nia laran, husu atu hasees lalais, hodi muda bá iha fatin seguru.