Nasionál

Governu Presiza Barazen Atu Konserva Bee

Published

on

Hatutan.com, (08 Outubru 2024), Díli— Governu presiza duni atu halo barazen hodi konserva bee hodi fó moris bá rai no ema Timor-Leste tomak.

Vise Primeiru-Ministru, Ministru Koordenadór Asuntu Sosiais no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Habitasaun Komunitáriu, Mariano Asanami Sabino partisipa iha semináriu nasionál kona-bá haforsa seitór BESI inkluzivu no alterasaun klimátika, ne’ebé organiza hosi Water Aid Timor-Leste, iha salaun HAK Faról, Díli (08/10/2024). Foto: Lázaro Pereira Quefi

Vise Primeiru-Ministru, Ministru Koordenadór Asuntu Sosiais no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Habitasaun Komunitáriu, Mariano Asanami Sabino hateten iha semináriu nasionál kona-bá haforsa seitór BESI inkluzivu no alterasaun klimátika, ne’ebé organiza hosi Water Aid Timor-Leste, iha salaun HAK Faról, Díli (08/10/2024).

Lee Mós: PN Preokupa ho Komunidade Balun iha Díli Kontinua Sosa Bee-moos

“Ema nia isin presiza bee barak-liu du-ké hahán. Nune’e, Governu presiza barazen hodi konserva bee iha Timor-Leste,” Mariano Asanami Sabino hateten.

Advertisement

Governante ne’e hateten, tinan 20 resin ona TL restaura independénsia maibé sei iha problema boot ida kona-bá bee.

Tanba ne’e, maka ezisténsia Bee Saneamentu no Ijiene (BESI) Water Aid no sira seluk ne’ebé durante ne’e servisu foku konsentra bá bee, importante tebes.

Nia observa katak,  durante ne’e balada sira ne’ebé povu haki’ak mate barak tanba ninia problema bee laiha, entaun fásil atu kona moras.

Tuir nia, ema barak seidauk iha sensibilidade, seidauk komprende di’ak kona-bá konservasaun bee, tanba ne’e ezisténsia Bee Timor Leste (BTL) hanesan empreza públiku ida atu tau-matan ba bee, mapamentu bá bee moos iha ona nune’e presiza atu iha asaun konservasaun no sensibilidade bá hotu-hotu atu haree bá problema sira kona bá bee.

“Maibé barazen ne’e responsabilidade Estadu no Governu. Tanba ne’e ita hotu-hotu tenki sensível. To’o agora ita nem iha barazen ida, barazen naturál ne’ebe iha mós ita la kuidadu ho di’ak. Husu bá BESI atu tau-matan liu-liu ho konservasaun no oinsa atu kuda fali ai hodi bele konserva bee,” nia hateten tán.

Advertisement

Timor-Leste hanesan nasaun, nia hatutan, iha element tolu ne’ebé mak prinsipál mak hanesan Governu, seitór privadu no sosiedade sivíl, Pilar tolu ne’e sempre liga ba malu atu koordena malu hodi bele haree servisu sira ne’e di’ak liu.

Tanba ne’e, Asanami husu sosiedade sivil sira tenki kontrola no hakilar nafatin tanba sira nia funsaun la’ós problema gosta ka la gosta, maibé funsaun nu’udár kontrolu tenki ko’alia, funsaun nu’udár auditór tenki halo duni audit tanba sasan hotu-hotu tenki la’o iha dalan loos.

Iha fatin hanesan diretór Water Aid Timor-Leste, Justinho da Silva hateten semináriu ne’e halibur opiniaun hosi seitór hotu-hotu ne’ebé servisu bá Bee, Saneamentu no Ijiene, iha relasaun forte ho mudansa klimátika depois iha relasaun ho saúde, relasaun mós ho jéneru, defisiénsia inkluzaun sosiál no sira seluk tán.

Tanba ne’e, Governu iha munisípiu no iha nasionál, diresaun relevante sira no sosiedade sivil internasionál no nasionál sira hola parte hotu iha semináriu ne’e.

Ida ne’e iha signifikadu ida katak, atu prodús buat ruma, deskuti buat ruma atu halo buat ruma, entaun ida-ne’e iha ligasan forte hodi haforsa seitór sira hotu.

Advertisement

“Diskusaun durante loron tolu nia laran, hahú kedan atu haree kona-bá kestaun Lei no polítika sira liga bá Bee, Saneamentu no Ijiene inklui kona-bá planeamentu, estratejia Estadu no Guvernu liga asuntu ne’e hodi sujere bá investimentu,” Justinho da Silva esplika.

Nia mós konsidera barazen ne’e hanesan prioridade ida ne’ebé mak Vis Primeiru-Ministru Mariano Asanami Sabino hateten no iha esperansa boot katak BTL ho Governu bele tau iha konsiderasaun iha futuru.

Semináriu ne’e hala’o loron tolu hahú hosi 08 to’o 10 fulan Outubru 2024, ho partisipasaun hosi Governu iha munisipiu no nasionál, diresaun relevante no sosiedade sivil internasionál ho nasionál.

 Jornalita Estajiáriu: Lázaro Pereira Quefi

Advertisement

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Trending

Exit mobile version