Dekretu-Lei Kona-bá Lisensa Konstrusaun Orienta Komunidade Disiplina Harii Uma

Hatutan.com, (11 Fevereiru 2025), Díli—Ministériu Obras Publika (MOP)  liuhosi Diresaun Jerál Abitasaun no Urbanizmu, Tersa (11/02/2025),  sosializa Dekretu-Lei Nú. 9/2022/24, Fevereiru kona rejime juridiku edifikasaun  no urbanizasaun ho prosedimentu ba lisensa kontrusaun.

Dekretu-Lei Nú. 9/2022/ 24 Fevereiru  ne’e aprova tiha ona iha tinan 2022, maibe  durante ne’e sidauk halo sosializasaun tanba kestaun situasaun politika.

Ministru Obras Publika, Samuel Marçal. Foto/Tome da Silva

“Lei ida-ne’e atu husu ba ema hotu katak atu halo buat ruma karik, tenke hetan lisensa husi Governu, nune’e Governu bele kontrola, lae, ita ba halo tiha ida ba sobu,”  Ministru Obras Públika (MOP), Samuel Marçal hateten.

Samuel Marçal haktuir  Dekretu-Lei ne’e atu hanorin komunidade  atu iha ligasaun ho urbanistika, katak hela ho disiplina, labele hela fatin risku, no atu loke loja karik tenke haree didiak, labele iha fatin ne’ebé provoka trafiku.

“Atu halo uma-andar ruma karik haree didiak, se karik rai ne’e labele permite, labele halo andar  buat sira ne’e hotu maka ho lei ida-ne’e atu  fó kbi’it ba Governu kontrola, se lae, ita halo buat hotu tuir ita-nia hakarak,” Samuel Marçal haktuir.

Samuel Marçal hateten  lei ida ne’e fo kbit ba governu atu bele kontrola sidadaun hotu-hotu labele tama ba iha risku nia laran, nia rekonese katak  tanba la implementa lei  ne’e mak implika sidadaun balun ba hela iha mota laran, ba hela iha tasi ibun, ba foho leten mós hela deit konforme hakarak.

Iha biban ne’e Diretór Jeral Abitasaun no Urbanizmu, Domingos de Jesus Siqueira, esplika sosializasaun ne’e hanesan nivel nasional, ne’ebe  konvida prezidente autoridade munisípiu, autoridade lokál sira no liña ministériu relevantante ba konstrusaun edifisiu.

“Ami bolu xefe suku sira envolve, atu nune’e, sira nia komunidade sira labele harii uma iha fatin ne’ebe laiha informasaun diresaun jeral abitasaun urbanizmu, liu-liu iha Diresaun Nasionál Edifikasaun,” nia hateten.

Iha kondisaun ida ne’e atu sosializa fo konesimentu klean ba komunidade sira hotu, bolu  assosiasaun xineza estranjeiru ho mos asosiasaun xina Timor atu envolve iha sosializasaun ida ne’e no mos instituisaun sira hotu ne’ebe relevante mak hanesan trade invest.

Harii edifisiu ruma tenke iha  iha koñesimentu nune’e bainhira ekipa halo inspesaun ba iha terenu, tenke tuir rekizitu  ne’ebe mak relevante ho nia instituisaun sira, hanesan meiu ambiente, terras propriedades, kona-ba estatutu rai, atu nune’e, komunidade labele harii uma ka edifisiu  ilegalmente iha área sira ne’ebe mak protejidu.

Jornalista : Leopoldina de Carvalho