Hatutan.com, (05 Abríl 2026), Díli– Polémika Prokuradór Jerál Repúblika Nelson de Carvalho hasai despaisu hodi avoka ka dada fila-fali prosesu inkéritu kazu krime korrupsaun sira iha Komisaun Anti Korrupsaun (CAC-sigla portugés), parte Organizasaun Noun Governamentál liu-husi Asia Justice and Rights (AJAR) husu Parlamentu Nasionál (PN) halo avaliasaun no inkéritu bá Ministériu Públiku ho CAC.
Diretór Ezekutivu AJAR, José Luís de Oliveira hateten bá Hatutan.com iha nia kna’ar fatin Faról, Díli, Segunda (04/05/2026) hateten katak to’o ona tempu atu entidade hothotu kestiona ezisténsia CAC ho efetividade servisu Ministériu Públiku, tanba institusaun rua ne’e maka durante halo funu hasoru inimigu estadu maka korruptor sira to’o iha ne’ebé maka sira konsege salva Nasaun ne’e husi korruptor sira.
“Tempu ona Parlamentu Nasionál halo ona avaliasaun bá Ministériu Públiku, no mós bá CAC, tanba Parlamentu bele uza nia direitu bá inkéritu bá institusaun rua ne’e, la’ós ita bá atu buka deskobre segredu justisa, maibé ita buka hatene institusaun rua ne’e nia servisu efikasia to’o ona iha ne’ebé,” Diretór Ezekutivu AJAR José Luís de Oliveira informa.
Advertisement
José Luís Oliveira mós enkorza Média tantu husi Média Estatál no privadu tenke husu Prokuradór Jerál Nelson de Carvalho nia razaun saída, halo despaisu hodi dada fila fali prosesu inkéritu sira iha CAC.
“Ita tenke hatene uluk molok ita halo julgamentu Públiku bá Prokuradór ho CAC ita tenke hatene razaun saída, tanba ita haree bá lei ne’e kompetensia Prokuradór Jerál Repúblika nian tanba CAC ko’alia independensia maibé defaktu la’ós independensi” nia dehan.
Nia afirma CAC nia subordinariu bá Ministériu Públiku, tanba ne’e CAC laiha kompetensia, tanba Ministériu Públiku maka na’in bá kazu krime korrupsaun, ne’e agora na’in hakarak foti tiha, ne’e kompetensia. Maibé Prokuradór Jerál Repúblika maka tenke fó razaun bá Públiku.
Nia dúvida, Serake CAC laiha kbiit halo investigasaun ho loloos ka husi Ministériu Públiku maka iha interese iha Polítika seluk, presiza hatene uluk lai, maibé to’o agora PGR Nelson de Carvalho seidauk hatete loloos bá Públiku razaun saída
Nia afirma Tanba AJAR haree no akompaña katak durante ne’e, CAC halo sensasi maka barak liu, bá kaptura tiha ema depois investigasaun lahun la dikin ema agora livre to’o agora.
Advertisement
“Lalika bá ema seluk, ida uluk Eis Ministru Asuntu Komunikasaun Sosiál, Francisco Jerónimo, CAC bá kaptura tiha , agora kazu korrupsaun Setel Box iha RTTL,E.P ne’e, to’o ona iha ne’ebé? lori ona bá tribunál ka seidauk? sei seidauk lori tanba sá? investigasaun ne’e la profunda no la loloos? ka iha intervensaun polítika, ita tenke hatene tanba CAC bá kaptura tiha ema depois la lori ema ne’e bá Prosesu Justisa, ida ne’e violasaun Direitu umanu, tanba ema ida ita kaptura ne’e nia naran ne’e estraga,” dehan nia.
Nia afirma, CAC halo sensasi bá kaptura Diretór Jerál ida iha Ministériu Agrikultura, Prezidente Autoridade Munisípiu Aileu, SEFOPE, maibé agora prosesu investigasaun ne’e to’o iha ne’ebé. Sei CAC halo buska no aprensaun bá sidadaun ida, maibé prosesu Justisa la’o la loos, ne’e viola ema nia direitu umanu, direitu bá bom nome direitu bá Justisa ne’e rasik.
Fó hanoin fali katak Tuir dokumentu ne’ebé Hatutan.com asesa katak iha loron 03 Fevereru 2026 Prokuradór-Jerál Repúblika, Nelson de Carvalho, hasai despaixu ida hodi oriente Prokuradór Repúblika hotu-hotu atu avoka fali prosesu inkéritu sira ne’ebé antes delega ona bá Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC).
Despaixu ho númeru 14/PGR/II/2026, Prokuradór Repúblika sira hetan orientasaun atu halo avokasaun prosesu sira iha prazu máximu loron lima (5), hodi garante katak prosesu investigasaun hotu fila-fali ba kontrolu Ministériu Públiku.