Hatutan.com, (22 Abríl 2026), Díli–Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC, sigla portugés) labele kontinua prosesu inkériu ba kazu korrupsaun ne’ebé deskonfia komete husi jerenta ida iha Timor Gap Empreza Públika ho nia família tanba konsekuénsia husi despaixu  Prokuradór Jerál Repúblika (PGR), Nelson de Carvalho nian, hodi avoka hotu enkéritu kazu korrupsaun sira ne’ebé Ministériu Públiku delega ba CAC.

Lee Mós: PGR Avoka Inkéritu Kazu Korrupsaun Sira iha CAC, Xanana Gusmão: Baze Bá Reforma Justisa

Karreta rua husi jerente Timor Gap, E.P ho inisiál AC ne’ebé CAC halo buska no apreensaun. Foto/dok.Marcelino Tomae

Fontes balun iha CAC informa katak, hafoin despaixu PGR Nelson de Carvalho nian,  iha loron 03 fulan-Fevereiru tinan 2026, “paraliza” tiha CAC atu kontinua servisu inkéritu ba kazu korrupsaun sira ne’ebé uluk Ministériu Públiku delega mai CAC no desizaun PGR Nelson de Carvalho nian  avoka (foti fila-fali) inkéritu kazu korrupsaun sira ne’e la ho rajaun ida klaru no fundamenta ba CAC.

Tuir informasaun ne’ebé iha katak kazu sira ne’ebé nia prosesu inkéritu la kontinua tanba sofre konekuénsia husi desizaun PGR Nelson de Carvalo nian mak hanesan;

• Kazu ne’ebé CAC ba halo ona buska no apreensuan ba dokumentu lubuk ida husi dirijente ida iha Timor Gap, E.P ne’ebé envolve mós nia família suspeitu nian ne’ebé relativa ho projetu irigasaun iha Munisípiu Aileu. Kazu hirak ne’e iha ona prosesu investigasaun no iha ona prosesu konstrui sira ba prosesu kazu Korupsaun. Prosesu investigasaun antije ona 60%.
• Suspeitu balu iha servisu Administrasaun Munisípiu Aileu nian ne’ebé deskonfia fó projetu ba sira-nia oan rasik halo kampu no reabilitasaun rezidénsia Prezidente Autoridade Munisípiu nian iha Aileu. Prosesu investigasaun atinje ona 60%.
• Halo buska apreensaun iha Dirijente ida iha PNDS  iha  Munisípiu Manatuto, deskonfia halo korrupsaun no sala utiliza osan Estadu nia rekursu ba bens privadu, osan hirak ne’e fó ba feen-ki’ik hodi sosa rai, sosa karreta no osan fahe balun ho dirijente balun iha PNDS Nasionál no ekipa. Kazu ne’e prosesu investigasaun no hetan ona iha krimi ba korrupsaun no abuzu poder. Prosesu investigasaun atinje ona 95%.
• Kazu iha Sekretária Estadu Kooperativa (SECOOP) ne’ebé iha ligasaun ho  Mokatil fó osan subvensaun  hodi ajuda kooperativa hodi fó lukru ba sira nia aan no família iha tinan 2019. Momento ne’ebá dirijente balun iha SECCOP fó ajuda ba nia koperativa rasik no troka fali ema balun nu’udár prezidente MOKATIL, osan besik  millaun ida USD, lakon no la iha relatóriu. Kazu ne’e iha ona prosesu investigasaun no deskonfia iha korrupsaun no abuzu poder, fó prejuizu boot ba Estadu. Iha ona prosesu investigasaun atinje 55%.
• 

  Ekipa CAC akompañia dirijente Timor Gap, E.P hodi ba halo investigasaun no identifikasaun iha edifisiu CAC, Kuarta (17/12/2025). Foto/Dok.Marcelino Tomae

  
  Kazu antigu dirijente balun iha SECOOP, momentu ne’ebá dirijente SECOOP nian fó ajuda osan millaun rua USD ba sira-nnia kooperativa rasik. Kazu ne’e komete Kazu korupsaun no fó prejuizu ba Estadu. CAC halo ona prosesu investigasaun atinje 65%.
• Kazu Jogu Online, CAC halo ona investigasaun iha tinan 2022 – 2023, 70% mais depois CAC iha vakatura nia laran Ministériu Públiku dada hotu kazu no la delega fila mai CAC, momentu ne’ebá CAC identifika ona krimi partisaun ekonomia no abuzu poder husi Ministru no kompañia loke jogu online ne’e rasik. Mas, kazu ne nonók to’o de’it agora, depois tinan 2025 PM Xanana rasik ba halo buska kompañia jogu online ne’e rasik.
• Kazu Ministériu da Saúde nian ne’ebé maka envolve kargu xefia balun ne’ebé iha ona prosesu inkériu nia laran.
• Kazu Oecusse ba Ró Haksolok.
• Kazu SERVE envolve mós superiór SERVE balun ho nia eekipa iha SERVE rasik, kazu ne’e deskonfia envolve dirijente balun iha CAC tanba titip nia subriñu rasik hodi servisu iha SERVE. Kazu ne’e iha ona prosesu investigasaun 80%.

“Kazu lubuk maka komisaun CAC halo ona Investigasaun no barak maka labele temi iha ne’e, maibé iha fulan-Fevereiru tinan 2026,  PGR Nelsdon de Carvalho avoka hotu kazu sira ne’e, ho nune’e, investigasaun paradu totál tanba na’in ba assaun krimi maka Ministériu Públiku. Nune’e, bainhira Ministériu Públiku avoka hotu kazu ne’e, investigasaun labele la’o ona,” fontes CAC nian ne’e hateten.

Lee Mós: Deputadu sira Preokupa PGR Avoka Inkéritu Kazu Korupsaun sira iha CAC

Ekipa Hatutan.com