Dili

Tribunál A-favor Rai iha Aldeia Metin 3-Bebonuk Pertense Ba Marí Alkatiri

Published

on

Hatutan.com, (15 Maiu 2026), Díli- Tribunál Rekursu liuhusi juiz koletiva hatun despaixu fó a-favór ba Marí Alkatiri nu’udár na’in ba parsela rai ho luan 16.115 m² iha Aldeia Metin 3, Suku Bebonuk, Postu Administrativu Dom Aleixo, Munisípiu Díli.

Despezu administrativu ba parsela rai iha Aldeia Metin 3 Suku Bebonuk, Sesta (15/05/2026). Foto/Juvinal Cabral dos Santos

Ho despaixu ne’e, ofisiál Tribunál hamutuk ho  autoridade seguransa, autroidade lokál inklui família Marí Bim Amude Alkatiri, Sesta (15/05/2026), halo despeizu administrativu ba rai refere, mézmu mosu dezenteidnmentu ki’ik entre família Alkatiri ho advogadu privadu Octavio Cardoso iha terrenu.

Parsela rai refere durante ne’e iha disputa entre família Lurdes Menezes no Marí Bim Amude Alkatiri no Advogadu privadu Octavio Cardoso deklara nia parte hamutuk ho nia kliente mantein desizaun parsiál ne’ebé Tribunál fó sai ona.

Bainhira despezu administrativu ne’e la’o hela, advogadu privadu Octavio Cardoso, ne’ebé fó asisténsia Juridisiál  ba família Lurdes Menezes, halo intervensaun hodi husu atu autoridade judisiál sira ezekuta mandadu Tribunál nian bazeia ba desizaun parsiál husi Trbunál ba parsela  rai ne’ebé tama iha disputa.

Advertisement

Octavio Cardoso konfirma katak disputa rai iha Aldeia Metin 3, Suku Bebonuk durante ne’e tama ona ba prosesu judisiál no desizaun Trbunál Parsiál, nune’e parte hotu-hotu tenke respeita prosedimentu legal antes halo mudansa ruma iha lokal refere.

“Ha’u ohin liu husi ne’e mak haree rame  uitoan, depois ha’u tuun haree, maibé ha’u la simu notifikasaun husi Tribunál, ha’u laiha koñesementu direta husi Tribunál sobre prezensa Tribunál nian iha ne’e, tanba depois  revogasaun ba akordaun Tribunál Rekursu prosesu ne’e, atravesa reklamasaun  hanesan esplika antes tiha ona,” Octavio Cardoso informa ba jornalista sira iha lokal despezu administrativu.

Nia hateten Juis na’in-tolu maka halo revogasaun ba iha sira nia desizaun rasik no absolve totalmente  Lurdes  Menezes husi prosesu ne’e, depois halo revogasaun deside parsial, signifika hodi fahe rai ne’e ba parte rua.

Octavio Cardoso afirma durante ne’e desputa rai lori malu ba iha Tribunál no desizaun Tribunál no Tribunál Rekursu mós a-favor ba Lurdes Menezes, maibé sira família Mari Bim Amude Alkatiri halo fali  reklamasaun hodi muda desizaun no muda akordaun Tribunál Rekursu nian.

Octavio Cardoso  bolu atensaun bainhira justisa nafatin ho hanesan ne’e sei hamosu dezestre  bo’ot ba iha prosesu justisa iha Tribunál.

Advertisement

Bainhira Advogadu privadu Octavio Cardoso nia prezensa iha terrenu hetan kedas reasaun  husi Marí Alkatiri, eis-Primeiru-Ministru ho nia oan mane Lukenu Alkatiri no oan feto Nurima Alkatiri atuál membru Parlamentu Nasionál husi Bankada FRETILIN hodi husu atu advogadu  husik fatin ne’e no bainhira la satisfas ho desizaun ne’ebé iha bele halo Rekursu ba Tribunál.

Dezentendimentu entre Marí Alkatiri ho Advogadu Octavio Cardoso iha prosesu depezu administrativu ba parsela rai iha Aldeia Metin 3, Suku Bebonuk. Foto/Juvinal Cabral dos Santos

Iha dezintendimentu ne’e, Marí Alkatiri ho nia oan mane Lukenu Alkatiri husu mós ba autoridade seguransa sira atu hasai Advogadu Octavio Cardoso husi fatin ne’ebé halo despezu administrativu, maibé la konsege no ikus mai parte rua laiha tan dezintendimentu no parte advogadu mós hateten submete ba despezu administrativu ne’e, maibé tenke lao tuir koridor juridiku no desizaun parsiál ne’ebé Tribunál fó sai ona.

Hafoin dezintendimentu ne’e, parte autoridade judisiál kontinua halo despezu administrativu ba terenu ne’ebé iha tuir markasaun no desizaun parsial Tribunál nian.

Mari Bim Amude Alkatiri iha nia konta Facebook sita katak prosesu Judisiál Rai Aldeia Metin 3, Suku Bebonuk, Dom Aleixo, Díli, RDTL. Prosesu judisiál ne’e naruk tebes no envolve desizaun sira ne’ebé kontraditoriu entre instánsia tribunál nian.

Tuir Marí Alkatiri katak atu komprende loloos saida mak akontese, presiza análize fali kronolojia desizaun nian entre Tribunál Distritál Dili (Primeira Instánsia) no Tribunál de Rekursu (TR).

Objetu husi disputa ne’e mak rai ida ho luan 16.115 m² iha Bebonuk, Dili ho nia kronolojia kazu mak hanesan;

Advertisement

Inísiu iha Tribunál Distritál Dili

Kazu ne’e hahú hosi Mari Bim Amude Alkatiri ne’ebé reivindika direitu ba rai ne’e.

Iha inísiu, Tribunál Primeira Instánsia la deklara Alkatiri nu’udár na’in ba rai tomak no la rekoñese rejime espesiál ba titulár ba kazu ne’e.

Desizaun Primeiru/Dahuluk husi Tribunál de Rekursu, iha loron 18 fulan-Marsu  tinan 2021,   Mari Bim Amude Alkatiri aprezenta rekursu ba desizaun inisiál ne’e, no Tribunál de Rekursu fó razaun ba nia iha parte balun.

Tribunál Rekursu rekoñese Alkatiri nia direitu nu’udar na’in ba rai tomak, bazeia ba dokumentu istóriku aforamentu tinan 1923 no Lei Rai nian. Maibé, Tribunál Rekursu haruka fali prosesu ne’e ba Tribunál Distritál atu kumpri fali hodi análize parsela rai ida ne’ebé família Lourdes Menezes okupa, atu hatene detallu kona-bá sira-nia okupasaun (hahú horibainhira no se sira okupa ho intensaun di’ak).

Advertisement

Desizaun Tribunál sira (2021-2024) : Bainhira simu fali kazu ne’e, Tribunál Distritál Díli mantein nafatin ninia pozisaun inisiál no la tuir orientasaun husi Tribunál  Rekursu tinan 2021 nian.

Situasaun ne’e, tuir Maríl Alkatiri, nu’udar des-respeitu ba ierarkia judisiál.

Desizaun 2024 no Reklamasaun: Marí Bim Amude Alkatiri halo rekursu fali, ho alegasaun katak iha violasaun ba kazu ne’ebé deside tiha ona (caso julgado). Nune’e, Alkatiri rekore fila fali no invoka ba nulidade, ho fundamentu katak Tribunál  Rekursu kontra fali ninia desizaun rasik husi tinan 2021.

Desizaun Finál (Fevereiru 2025): Iha loron 9 fulan-Fevereiru 2025, koletivu juis sira husi Tribunál Rekursu koriji fali perkursu hodi foti desizaun, Revoga parte balun husi desizaun anterior no konfirma Marí Alkatiri nu’udar na’in ba rai 16.115 m².

Hasai de’it parsela ida ho luan 1.560 m² ne’ebé família Lourdes Menezes okupa.

Advertisement

Ba parcela ki’ik ne’e, tribunál mantein katak seidauk deklara ema ida nu’udar na’in.

Marí Bim Amude Alkatiri, rekoñesidu nu’udar na’in legál ba kuaze rai tomak, ho luan maizumenus 14.500 m². Lourdes Menezes, la iha rekoñesimentu ka direitu nu’udar na’in ba parsela 1.560 m², maibé tribunál mós seidauk entrega rai ne’e ba Alkatiri, hodi husik hela “vazio” jurídiku ba kestaun ne’e.

Jornalista: Juvinal Cabral dos Santos

 

Advertisement

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Trending

Exit mobile version