Komunikadu ofisiál ne’ebé Hatutan.com revela katak durante PM Xanana nia diskursu nia enfaze importansia husi Fórum Futuru ASEAN 2026 nu’udár plataforma importante ida atu halibur komunidade ASEAN hodi diskute dezafiu sira ne’ebé Estadu-membru enfrenta no buka dalan atu forma futuru bá dezenvolvimentu ne’ebé sentradu iha ema.
Fórum Futuru ASEAN 2026 ho tema “Forma Ita-nia Futuru Hamutuk: Páz, Prosperidade, Sentradu iha Ema” PM Xanana enfaze tan katak forum ida-ne’e halo Estadu membru ASEAN sira hasoru malu iha tempu ida ne’ebé nakonu ho inserteza globál. Mundu enfrenta konflitu ne’ebé aumenta, intoleránsia no tensaun jeopolítika, maibé ASEAN kontinua sai ezemplu importante bá diálogu no kooperasaun rejionál.
Xefe ezekutivu Timor-Leste ne’e fiar katak, fórum ida-ne’e fó oportunidade bá líder polítiku sira, akadémiku sira, juventude no parseiru rejionál sira atu reflete kona-bá futuru ASEAN no garante katak páz sai fundasaun bá estabilidade, kooperasaun no dezenvolvimentu sustentável iha rejiaun.
Advertisement
PM Xanana alerta mós kona-bá impaktu mudansa teknolójika ne’ebé lalais, partikularmente dezenvolvimentu Intelijénsia Artifisiál (IA), ne’ebé bele lori benefísiu bo’ot maibé mós risku bá ekonomia, sosiedade no umanidade.
“ASEAN labele pasivu hasoru transformasaun ida-ne’e. Ita tenke forma ita-nia futuru rasik no harii enkuadramentu rejionál bá governasaun dijitál ne’ebé proteje ita-nia povu sira no garante katak teknolojia serve dignidade umana,” Xanana Gusmão afirma.
Xanana Gusmão kontinua husu bá líder ASEAN sira atu asegura katak dezenvolvimentu IA serve bá bem komún no la’ós de’it bá interese grupu ka nasaun balun. Konsentrasaun teknolójia iha númeru limitadu hosi empreza no nasaun sira bele aumenta dezigualdade, habelar informasaun la loos no enfraquese konfiansa públika.
ASEAN tenke kontinua defende soberania, konsensu, solusaun pasífika bá disputa sira no respeitu bá direitu internasionál, prinsípiu sira ne’ebé lori kontribuisaun importante bá estabilidade rejionál durante dekada sira.
Timor-Leste sente onradu atu partisipa iha ASEAN nu’udár membru kompletu no prontu atu aprende hosi esperiénsia Estadu-membru sira, kontribui bá komunidade rejionál no servisu hamutuk hodi harii Sudeste Aziátiku ida ne’ebé pasífiku, inkluzivu no prósperu.