Internasionál

Deklarasaun ASEAN-Rusia 2026, Unidade iha Diversidade

Published

on

Hatutan.com, (19 Juñu 2026), Kazan —Deklarasaun Kazan 2026 “ASEAN – Federasaun Rusia: Unidade iha Diversidade – Hamutuk Tinan 35”.

Komemora Aniversáriu bá dala-35 relasaun ASEAN–Federasaun Rusia iha Kazan. Foto/Média GPM

Estadu Membru sira hosi Asosiasaun Nasaun sira Sudeste Ázia (ASEAN) no Federasaun Rusia, ne’ebé halibur iha Kazan, Federasaun Rusia, iha 18 Juñu 2026 “Kazan Summit”, atu komemora Aniversáriu bá dala-35 relasaun ASEAN–Federasaun Rusia;

REKOÑESE asaun no konkista importante sira hosi momentu relasaun entre ASEAN no Federasaun Rusia iha 1991, iha área lubuk ida hanesan diálogu polítiku no seguransa, kooperasaun komérsiu no ekonomia, siénsia, teknolojia informasaun no komunikasaun, enerjia no transportes, agrikultura no seguransa alimentár, turizmu, kooperasaun kultura no interkambiu ema bá ema;

REKORDA Deklarasaun Konjunta hosi Xefe Estadu no Xefe Governu sira hosi Estadu Membru ASEAN no Xefe Estadu Federasaun Rusia kona-bá Parseria Progresiva no Komprehensiva (2005) no mós Deklarasaun Konjunta hosi Simeira ASEAN–Rusia bá dala-3 kona-bá Parseria Estratéjika (2018);

Advertisement

AFIRMA aspirasaun komún iha kontestu dezafiu globál ne’ebé kompleksu tanba mudansa jeopolítika no jeo-ekonómika, atu kria mundu multipolár ne’ebé justu, tuir lei internasionál no prinsípiu Karta ONU, hodi promove benefísiu mútuu no respeitu entre Estadu sira;

REAFIRMA  kompromisu hamutuk bá objetivu no prinsípiu sira hosi Karta Nasoins Unidas tomak;

KONTINUA apoia sentralidade ASEAN iha arkitetura rejionál ne’ebé abertu, transparante no reziliente, tuir valores no normas komún sira, inklui Karta ONU, Karta ASEAN, Tratadu Amizade no Kooperasaun iha Sudeste Ázia (TAC), Deklarasaun East Asia Summit kona-bá prinsípiu relasaun benefísiu mútuu, no lei internasionál, atu promove páz, estabilidade, prosperidade no kooperasaun iha rejiaun;

MANTÉN RESPEITU bá diversidade lian, kultura, patrimóniu no tradisaun, no apreseia “ASEAN Way” atu hametin unidade iha diversidade;

REKOÑESE katak Kazan Summit ne’e sai momentu importante iha parseria ASEAN–Rusia, no kooperasaun ne’ebé hametin liután sei serve interese kurtu prazu no longu prazu bá parte rua no rejiaun tomak;

Advertisement

Hamutuk deklara atu;

  1. Reafirma amizade, konfiansa mútua no respeitu, no vizaun komún bá futuru Ásia-Pasífiku, Índiku no Eurasia ne’ebé dame, estabilidade no seguru;
  2. Promove interese komún atu garante arkitetura rejionál ne’ebé abertu, inkluzivu no sentradu iha ASEAN, ne’ebé kontinua promove páz, seguransa, estabilidade no prosperidade;
  3. Mantén engajamentu nível aas, inklui Summit ASEAN–Rusia no konferénsia pós-ministeriál, atu hametin Parseria Estratéjika ASEAN–Rusia;
  4. Hametin diálogu iha área seguransa atu responde bá dezafiu seguransa tradisionál no la-tradisionál;
  5. Promove kooperasaun liuhosi mekanizmu ASEAN hanesan EAS, ARF, ADMM-Plus no EAMF;
  6. Fomenta kooperasaun marítima, inklui seguransa, liberdade navegasaun no overflight, rezolusaun pasífika bá disputa, no komérsiu livre tuir lei internasionál (UNCLOS 1982); hametin peskiza biodiversidade no uza sustentável rekursu maritimu; kontra pirataria, atake arma kontra návio, no ameasa bá infraestrutura kritika submarina; no esplora possibilidade mekanizmu diálogu;
  7. Hametin seguransa bio-lójika rejionál atu prevene no redús risku saúde públika hosi doensa infetozu, pandemía, mudansa klimátika, urbanizasaun, mudansa ekolójika no bioterrorizmu; no esplora diálogu ASEAN–Rusia iha bioseguransa;
  8. Hametin kapasidade institusionál no partilla prátika diak, inklui kooperasaun kontra krime transnasionál, inklui krime ICT;
  9. Aumenta esforsu hametin komérsiu no investimentu tuir akordu 2005, atu fó benefísiu bá povu ASEAN no Rusia;
  10. Hametin kooperasaun iha seitór prioritáriu hanesan enerjia, seguransa alimentár, transportes, lojístika, agrikultura, digitalizasaun, siénsia no teknolojia inklui AI, turizmu no indústria kreativa;
  11. Promove kooperasaun AOIP: kooperasaun marítima, konektividade, SDGs 2030, no kooperasaun ekonómika;
  12. Enfatiza importánsia konektividade rejionál entre Ásia-Pasífiku, Índiku no Eurasia liuhosi infraestrutura no ligasaun ema bá ema;
  13. Apoia parseria ASEAN–EAEU no ASEAN–SCO tuir akordu mútuu;
  14. Hametin kooperasaun edukasaun liuhosi formasaun, bolsa estudu, interkambiu estudante no kursu lian;
  15. Fasilita interkambiu juventude no empoderamentu joven sira inklui mekanizmu ofisiál ASEAN–Rusia bá juventude;
  16. Hametin kooperasaun kultura tuir akordu 2010 ho foku iha kultura, kostume, ekoturizmu, patrimóniu, arte no desportu;

APRESIA implementasaun Planu 2021–2025 no ENDORSA Planu 2026–2030 atu kontinua hametin kooperasaun ASEAN–Rusia;

ADOPTA iha Kazan, Federasaun Rusia, iha 18 Juñu 2026, atu komemora Aniversáriu bá dala-35 relasaun ASEAN–Federasaun Rusia.

Jornalista: Marcelino Tomae

Advertisement

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Trending

Exit mobile version