Hatutan.com, (17 Novembru 2026), Manila– Prezidente Filipinas, Ferdinand R. Marcos Jr., reafirma kompromisu ASEAN no Austrália atu kontinua hametin kooperasaun estratéjika iha área seguransa marítima, ekonomia no komérsiu, inklui edukasaun, saúde públika no transformasaun dijitál, hodi promove estabilidade, prosperidade no dezenvolvimentu sustentável iha rejiaun.
Ámbitu 49.ª Simeira ASEAN, iha Manila, Filipinas, Segunda (16/11/2026). Foto/Espesiál
Primeiru-Ministru Timor-Leste, Kay Rala Xanana Gusmão, mós partisipa iha sesaun enkontru líder ASEAN ho Austrália, no Enkontru ne’e sai oportunidade importante ba líder ASEAN sira atu troka hanoin no hametin kooperasaun entre ASEAN ho Austrália, inklui iha área estratéjika ne’ebé fó benefísiu ba estabilidade, prosperidade no dezenvolvimentu rejionál.
Iha komunikadu ne’ebé Hatutan.com sita katak, Iha intervensaun, Prezidente Ferdinand R. Marcos Jr. hateten katak Austrália nu’udár parseiru diálogu dahuluk ASEAN nian no parseiru importante bá avansu dame, prosperidade no dezenvolvimentu sustentável iha rejiaun.
Advertisement
“Tnan 2026 marka aniversáriu ba dala 50 Parseria Estratéjika Komprensiva entre Austrália ho ASEAN, ne’ebé durante períodu ne’e dezenvolve kooperasaun iha área oioin,” Dehan Prezidente Filipinas, Ferdinand R. Marcos Jr, iha ámbitu 49.ª Simeira ASEAN, iha Manila, Filipinas, Segunda (16/11/2026).
Iha área seguransa rejionál, Prezidente Filipinas afirma katak Austrália kontinua apoia Sentralidade ASEAN liuhosi partisipasaun iha East Asia Summit, ASEAN Regional Forum, ASEAN Defence Ministers’ Meeting Plus no Expanded ASEAN Maritime Forum.
Kooperasaun seguransa ne’e abranje seguransa marítima, seguransa síber, kombate terorizmu, tráfiku umanu, fraúde online no tráfiku droga ilísita.
Iha área ekonomia, Marcos Jr. refere katak komérsiu bilaterál entre Austrália ho ASEAN to’o ona 197.5 billiaun dólar Australianu iha tinan kotuk.
Akordu Komérsiu Livre ASEAN–Austrália–Nova Zelándia ne’ebé atualiza foun mós sei fó asesu merkadu luan liután no seguransa ba seitór negósiu iha rejiaun.
Advertisement
Liuhosi Aus4ASEAN Futures Initiative, Prezidente Filipinas destaka apoiu Austrália ba transformasaun dijitál, tranzisaun enerjétika no dezenvolvimentu ASEAN Power Grid, inklui partisipasaun iha Regional Connectivity Fund for Energy in Southeast Asia nu’udár parseiru ANCOR.
Marcos Jr. mós haforsa tan importánsia dezenvolvimentu rekursu umanu liuhosi programa Australian Awards, Aus4ASEAN Scholarships and Fellowships no New Colombo Plan, ne’ebé apoia edukasaun téknika no profisionál, formasaun no dezenvolvimentu abilidade verde bá jerasaun foun.
Iha área saúde públika, nia temi katak Austrália kompromete ona finansiamentu to’o 15 millaun dólar australianu ba ASEAN Centre for Public Health Emergencies and Emerging Diseases, atu hametin kapasidade rejionál iha preparasaun no resposta ba emerjénsia saúde públika.
Aleinde ne’e, Marcos Jr. mós refere apoiu Austrália ba ASEAN Coordinating Centre for Humanitarian Assistance on Disaster Management, parseria Triangle foun ba traballadór migrante no prosesu integrasaun Timor-Leste ba ASEAN.
Prezidente Ferdinand R. Marcos Jr. konvida líder sira atu iha períodu tinan lima oin mai transforma kompromisu no kooperasaun komún ne’ebé estabelese ona ba benefísiu konkretu no duradouru bá povu sira iha rejiaun.
Advertisement
Iha fatin hanesan, Primeiru Ministru Austrália, Anthony Albanese, mós hato’o intervensaun kona-ba importánsia kontinuidade parseria entre Austrália ho ASEAN, no reafirma vontade Governu Austrália atu servisu hamutuk ho nasaun membru ASEAN sira hodi enfrenta dezafiu komún no aproveita oportunidade foun iha rejiaun.
Anthony Albanese nia intervensaun reforsa importánsia diálogu, konfiansa no kooperasaun prátika atu asegura katak parseria ne’e kontinua fó rezultadu konkretu ba povu sira. (*)