Komunidade sira hakat ba kuadru avizu hodi haree naran veteranu sira ne’ebé rejistu iha tinan 2009. Foto/Tome da Silva
Bankada PLP haktuir Lei Númeru 3/2006 iha 12 Abríl kona-bá Estatutu Kombatente Libertasaun Nasionál estabelese mekanizmu bá rekoñesimentu no valorizasaun bá veteranu no kombatente libertasaun nasionál ne’ebé dedika sira-nia moris bá luta libertasaun Pátria Timor-Leste.
“Maski nune’e, depois IX Governu públika lista editál hosi rejistu segundu nian 2009 bá kombatente libertasaun nasionál iha munisípiu no postu-administrativu sira iha Timor-Leste iha 15 Janeiru 2025, mosu deskontentamentu no protestu hosi veteranu sira iha parte oioin,” Deputadu Bankada PLP Helder Freitas ho kódigu rezisténsia ‘Kamarudin’ haktuir Deklarasaun Polítika Bankada PLP nian iha Plenária PN, Tersa (21/01/2025).
Advertisement
Bankada PLP haktuir situasaun ida-ne’e alarmante no sai preokupasaun públika, tán ne’e liuhosi deklarasaun ida-ne’e, PLP hakarak solidariza ho veteranu sira ne’ebé naran ekskluidu no sira ne’ebé la hetan rekoñesimentu hosi Governu ida-ne’e como deve ser.
IX Governu Konstitusionál laiha Seriedade no Polítika Klara hodi rezolve asuntu Veteranu Iha Timor-Leste
Mezmu IX Governu konstitusionál iha ninian programa haktuir asaun oioin atu rezolve problema Kombatente Libertasaun Nasionál, mas Governu ida-ne’e sei falla hodi identifika loloos veteranu no antigu kombatente sira. Tan ne’e mak lista editál ne’ebé taka ona iha munisípiu no postu administrativu sira iha Timor-Leste la-inklui figura balu ne’ebé fó sira-nia dedikasaun signifikativu iha luta naruk bá libertasaun populár ida-ne’e.
Hosi totál 124,782 iha rejistu segundu nian iha 2009, naran ne’ebé sai mak ho total 92,591, tuir eskalaun no grau oioin. Signifika, kuaze rihun 33 kombatente mak eskluidu iha rejistu segundu ne’e. Ida-ne’e númeru ida boot tebes.
IX Governu konstitusionál Intensionálmente no Sistemátikamente Dezvaloriza no Trosa Veteranu Sira
Hodi kompara pensaun bá veteranu sira tuir Lei Nú. 3/2006, ne’ebé la’o ona durante tinan 18, altera tiha ho Lei Nú. 3/2024 iha 12 Juñu 2024, Nono Governu Konstitusionál hatún pensaun ba veteranu sira ba nivel ida ne’ebé bele klasifika hanesan dezvalorizasaun sistemátika ka trosa ba veteranu sira.
IX Governu Konstitusionál La-kohi Veteranu Sira Eziste Iha Timor-Leste
Governu ida hatudu katák sira lakohi veteranu eziste iha Timor-Leste. Hodi rona ho atentu deklarasaun hosi Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão iha loron 16 fulan-Janeiru 2025 relativamente lista editál, Primeiru-Ministru dehan katák nia la hatene buat ruma kona-bá lista editál ne’e tanba nia la’ós veteranu ida.
IX Governu Konstitusionál Partidariza Asuntu Veteranu, Depois Partidariza Administrasaun Públika