Prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu Televizaun Timor-Leste Empreza Públiku (RTTL,E.P) foun, Rosário da Graça Maia, kaer-liman ho prezidente RTTL,E.P sesante, Elizeu Isaac Fernandes iha ámbitu SEKOMS aprezenta prezidente RTTL,E.P foun ba RTTL, Tersa (03/02/2026). Imajen/Marcelino Tomae
Iha serimonia ne’ebé Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Expedito Dias Ximenes, aprezenta Prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P foun, Rosário da Grasa Maia ba iha RTTL, hale’u tuku 10:00 dadeer, Hatutan.com susesu ajenda husi grupu WhatsApp ne’ebé asesor SEKOMS Agusto Sarmemto “Turky Reis” partilla, nune’e jornalista Hatutan.com ho jornalista mídia nasionál seluk tan marka prezensa hodi hlao kobertura ba atividade ne’e, maibé bainhira jornalista Hatutan.com, Marcelino Tomae hakat bá iha Salaun Daitula RTTL,E.P derrepente ofisiál Mídia SEKOMS ho naran Tito Livio ho hirus hasé ka foti-lia ba Jornalista Hatutan.com atu la bele halo kobertura bá atividade refere.
“Sé maka konvida ó mai, sé maka haruka mai iha ne’e, sé maka fó ajenda bá ó? , SEKOMS la konvida ita-boot atu mai iha ne’e,” ofisiál mídia SEKOMS Tito Livio hateten ho oin hirus loos.
Jornalista Hatutan.com, Marcelino Tomae mós lia-tun no husu razaun tanbasá Hatutan.com la bele halo kobertura iha atividade ne’ebé hala’o iha espasu públiku, hanesan iha mídia públiku Rádiu Televizaun Timor-Leste (RTTL).
“RTTL ne’e la’ós ema ida-nia soi ka ema ida nia kusta. Ne’e Estadu Timor-Leste nian no pertense ba espasu públiku. La bele iha ema ida bandu atu jornalista halo kobertura ba atividade públiku ne’ebé halo iha RTTL,” jornalista Hatutan.com, Marcelino Tomae hateten ho dúvida.
Hatutan.com konfirma ho Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál Expedito Dias Ximenes afirma katak, ajenda ne’e livre no nakloke bá mídia hotu-hotu atu halo kobertura no tanba SEKOMS Expedito Dias Ximenes hateten beibeik ona katak IX Governu Konstitusionál ne’e garantia liberdade imprensa no liberdade espresaun.
Kona-bá ofisiál Mídia SEKOMS tenta impede jornalista Hatutan.com halo kobertura ba atividade ne’e, SEKOMS Expedito Ximenes dehan, laiha ema ida atu limita jornalista hodi halo kobertura. Maibé, jornalista maka tenke hatene katak sei komvite, maka bele bá.
Advertisement
“Jornalista mós tenke sente katak, banhira iha serimonia ida se iha komvite entaun nia bá, sei laiha konvite konserteza ita respeita ema nia serimonia,” SEKOMS Expedito Ximenes hateten.
“Tanba ami hatene katak ne’e asuntu públiku, atu husu asuntu públiku nian, maibé elementu sira husi SEKOMS rasik maka hakarak atu limite, liuliu Hatutan.com, tanba liga ho situasaun sira iha RTTL, E.P nian Hatutan.com maka konsege halo kobertura no fó sai rezultadu hodi troka ninia lideransa iha ne’ebá, tanba ne’e Hatutan.com iha obrigasaun profisionál atu halo kobertura to’o remata. Iha rai-ida ne’e la bele iha ema ida limita ka impede fali atividade jornalizmu halo kobertura iha espasu públiku,” Prezidente AJTL Zevonia Vierra hateten.
Nia preokupa, maibé depois limite fali Jornalista Hatutan.com atu halo kobertura bá espasu sira hanensan ne’e, ne’e sala no la loos, tanba limite ona liberdade imprensa no liberdade espresaun no ofisiál Mídia SEKOMS rasik la kompriende prinsipiu jornalizmu nian.
Nia afirma, tanba espasu públiku no ba interese Públiku nian, mídia ne’ebé de’it maka rejistu no hetan sertifikasaun husi Conselho de Imprensa de Timor-Leste iha direitu hanenesan, liu-liu bá mídia sira ne’ebé kritiku no investigative hodi halo nia papel kontrolu sosiál no boa- Governasaun.
Advertisement
Zevonia Vierra sente preokupa, sei ida-ne’e maka SEKOMS Expedito Ximenes ho nia subordinariu sira kontinua halo, dadaun ne’e Timor-Leste iha hela ameiasa bá liberdade imprensa no liberdade espresaun.
“Sei karik ida ne’e sira kontinua halo atu limite mídia sira, liuliu Hatutan.com atu foti informasaun Públiku, tanba públiku kontinua hein, liuliu iha servisu imformasaun públiku, ida-ne’e kontribui maka’ás ba hamonu ita-nia indise liberdade imprensa iha nivel global sei tuun maka’as tan deit,” Zevonia Vierra hateten.
Laiha Grupu iha RTTL,E.P
Prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu Televizaun Timor-Leste Empreza Públiku (RTTL,E.P) foun, Rosário da Graça Maia, hato’o nia esperansa katak sei la forma grupu iha RTTL.E.P nia laran. Tanba ne’e nia parte agradese bá IX Governu Konstitusionál liu-husi Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál fó bá fiar bá nia hodi lidera RTTL.E.P ba periódu 2026-2030.
“Ha’u hakarak onestamente hateten katak foin tama ha’u presiza tempu para atu haree, maibé ha’u fiar katak laiha problema ida iha nia solusaun ne’ebé ha’u labele ko’alia barak tanba ha’u foin mai, presiza hatene estuda didi’ak saída maka aat iha ne’e, ita hadia,” Rosário da Graça Maia hateten.
Advertisement
Nia dehan, bá lidera RTTL,E.P la’ós grupu, tanba ne’e la’ós Asosiasaun ida maka hodi hamosu grupuizmu iha RTTL,E.P nian.
“Ha’u mai ho misaun, ho hanoin katak iha ne’e laiha grupu, ida-ne’e de’it, lalika hanoin iha grupu tanba ida-ne’e la’ós grupu nin, ne’e mídia Estatál nia ne’ebé atu serbí de’it nia vizaun ho misaun, ha’u espera laiha grupu iha laran,” nia hateten.
Rosário da Graça Maia, simu ona termu entrega serbisu husi Prezidente sesante, Elizeu Isaac Fernandes, ne’ebé sasin husi Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál, Expedito Dias Ximenes.
Iha eventu ne’e, Prezidente Konsellu Administrasaun RTTL, E.P, Rosário Maia, hateten katak instituisaun ne’e iha ona progresu no sei kontinua dezenvolve saida mak prezidente sesante no ekipa uluk halo ona.
“Ha’u nia prioridade mak fortalesimentu institusionál. Iha ne’ebá ita ko’alia kona-ba armoniza baze legál sira, atu fó biban ba RTTL hala’o nia knaar tuir vizaun no misaun hodi hakonu direitu no devér traballadór nian, nomós fó biban ba RTTL atu sai instituisaun ne’ebé dinámika no kria ambiente serbisu neʼebé profisionál no étiku,” nia afirma.
Advertisement
Iha Fatin hanensan Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Expedito Dias Ximenes, hateten termu entrega serbisu ne’e halo atu prezidente foun bele hatene knaar saida mak sesante halo ona no saida mak presiza kontinua halo ka hadi’a, molok simu tomada pose.
“Ha’u sente ksolok tanba prezidente foun hato’o nia misaun, vizaun ho nia kompromisu oinsá lori RTTL, E.P ba oin tuir Dekretu-Lei númeru 42/2008, ne’ebé regula kona-ba transformasaun RTTL husi servisu públiku ba empreza públika,” Expedito Dias Ximenes hateten.
Nia mós agrades ba prezidente sesante ne’ebé nafatin iha kompromisu atu apoia dirijente foun ba dezenvolvimentu RTTL nian.
“Ha’u hein katak ho lideransa Rosário Maia nian RTTL la’o di’ak liután, serbisu hamutuk ho parseiru nasionál no internasionál,” Expedito Dias Ximenes tenik.
Prezidente Konsellu Administrasaun RTTL, E.P sesante, Elizeu Isaac Fernandes , iha esperansa ba prezidente foun sei halo mudansa ne’ebé di’ak liután ba dezenvolvimentu institusionál.
Advertisement
Nia mós agradese ba Governu, tanba fó ona fiar kuaze tinan ida lidera RTTL, hodi dehan atu serbí Estadu la presiza hetan kargu, maibé bele serbí nafatin liuhusi atividade saida de’it.
“Ohin ha’u lori ha’u-nia naran prontu nafatin apoia RTTL,E.P bainhira de’it mak presiza ha’u-nia tulun. Prontu hamutuk halo mudansa bá RTTL, husik aat mak ha’u lori, di’ak ne’e iha ne’e atu halo mudansa ba oin,” Elizeu Isaac Fernandes realsa.
Fó hanoin flai katak iha loron 27 fulan-Janeiru 2026, liuhusi reuniaun Konsellu Ministru estraordináriu aprova projetu Rezolusaun Governu ne’ebé aprezenta husi Ministru Prezidénsia Konsellu Ministru, Agio Pereira, no Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál, Expedito Dias Ximenes, determina ka ezonera ba atuál Prezidente Konsellu Administrasaun (RTTL, EP), Elizeu Isaac Fernandes, no nomeia Rosário da Graça Maia hodi asume kargu nu’udar Prezidente Konsellu Administrasaun foun ba empreza publika radiodifuzaun ne’e nian ho mandatu tinan haat.