Oe-Cusse

Formasaun VSK iha RAEOA Sentraliza Bá De’it Suku Tolu

Published

on

Hatutan.com, (16 Marsu 2026), Oé-Cusse—Formasaun bá Voluntáriu Saúde Komunitáriu  (VSK)  iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA) sentraliza de’it bá suku tolu hanesan  Suku Costa, Suku Nipani, no Suku Lifaun, Sub-Rejiaun Pante Macasar.

Formasaun bá Voluntáriu Saúde Komunitáriu (VSK) iha  RAEOA. Foto/Marcelino Tomae

Maske Rejiaun Administrativu Espesiál  Oé-Cusse Ambeno  (RAEOA) iha  sub-rejiaun-4 ho suku -18,  maibé Ministériu Saúde liu husi  Diresaun Servisu Rejionál RAEOA, fó de’it bá suku tolu ne’ebé sentraliza iha  Pante Macasar.

Ofisiál Diresaun Formasaun Edukasaun  Saúde, Rita Maria Soares,  bá jornalista sira iha Sede Suku Costa  Masin,  Segunda (16/03/2026),  katak, formasaun Saúde Komuniária ne’e importante,  tebes bá iha voluntáriu Komunitáia atu  bele habelar informasaun,  bá inan ne’ebé isin-rua no partus, atu iha formasaun VSK.

“Formasaun VSK ne’e ita nia alvu bá iha suku tolu, hanesan Suku Costa, Lifaun, ho Nipani, entaun ita nia alvu ne’e hamutuk  ema na’in-45,  ida-ne’e maka  sira sei sai hanesan partisipante  eskada ne’ebé maka sei fahe informasaun bá iha  komunidade iha sira ida-idak nia área,” Rita Maria hateten

Advertisement

Razaun formasaun ne’e sentraliza de’it iha suku tolu iha Sub Rejiaun Pante Makasar, tanba foin iha etapa primeiru bá fromandu na’in 45, maibé tuir planu sei iha  implementa bá Sub-rejiaun hotu iha RAEOA  depende planu orsamentu.

Enkuantu formasaun  VSK iha Suku Costa formandu hamutuk nain 13,  durasaun loron lima hahú husi  16-20 Marsu 2026.

Nia esplika Fromasaun  VSK ne’e sei hala’o durante loron lima ho  objetivuatu bele haforsa tan voluntutáriu sira nia koñesimentu   hodi  sai hanesan informadór, motivadór hodi bele motiva  komunidade sira  atu transmite informasaun bá  komunidade sira bele halo mudansa bá hahalok  moris nian.

Formasaun Voluntáriu Saúde ne’e   hetan apoia progtrama Parseira bá dezemvolvimentu Umana (PDH-Sigla-ingéls ) liu-husi Unicef no Ministériu Saúde, atividade halo  iha Munispiu Ermera no RAEOA.

Iha fatin hensan  Xefe Departamentu Jestaun Tekniku Programatiku Saúde RAEOA  Estanislau Tafin objetivu husi Formasaun ne’e  ita halo bá voluntáriu Saúde Komunitáriu  iha nivél Aldeia no Suku  Costa, objetivu prinsipál ne’e atu mellora koñesimentu no abilidade,  voluntáriu Saúde komunitáriu sira iha  Suku Costa  atu nune’e haforsa sistema saúde iha nivél Aldeia no  komunidade sira.

Advertisement

Objetivu seluk maka hakbesik informasaun Saúde bá komunidade sira, hanesan mós ponte ida  atu nune’e sira transmite informasaun  saúde sira lori bá  liu-husi fromasaun Volutáriu Saúde Komunitáriu.

Papél fundamental bá voluntáriu Saúde komunitária  no responsavél sira  hanesan mediadór  no edukadór no informadór no ponte ida bá profisaun saúde bá  iha komunidade sira.

Formandu VSK sei  hakbesik bá komunidade sira  hodi rekolla dadus sira ne’ebé  liu-husi  sira nia vizita  bá komunidade sira kada uma kain   iha husi nivél Sub-rejiaun tun bá nivél aldeia no mós bá komunidade sira.

Formasaun ne’e sei halo durante loron lima materia VSK ne’e iha modul 12,  papél prinsipál maka voluntáriu saúde  komunitáriu nian, no ko’alia kona-bá saúde inan.

“Saúde inan ne’e hanesan ita hotu hatene  katak oinsá atu asegura inan isin rua, to’o partus, no kuidadu sira nia bebe to’o  tinan lima, modúl seluk tan mós ko’alia kona-bá nutrisaun ,  mnoras hadaet no mós moras la hadaet, saúde ambinetál husi no mós hanorin formadu sira iha primeiru sekuru atu oinsá moras balun, ezemplu hanesan uanhira iha kanek ruma oinsá  sira nia nkaar ne’ebé maka atende  iha nivél komunitáriu antes refere fasilidade saúde nian,” nia dehan.

Advertisement

Nia dehan, orsamentu ne’ebé apoia bá formasaun  Voluntáriu  saúde komunitária ne’ebé Governu Sentrál prevee ona iha orsamentu Jerál Estadu 2026.

Xefe Suku Costa, Francisco Collo, afirma ninia prespetiva katak, formasaun VSK  ne’ebé maka  falsita husi Mimistériu Saúde  liu husi Diresaun servisu rejionál RAEOA,  impportante tebes bá  formandu sira atu hatutan,  informasaun bá  iha komunidade  bá nivél aldeia sira iha Suku Costa.

“Henesan iha Suku Costa,  atu oinsá bele asesu risku bá sira nia vida rasik,  konserteza ita ko’alia riksu ne’e hanesan ema bele hases aan husi moras ne’ebé hadaet,  no la hadaet,” nia dehan.

Xefe Suku Costa kontente tebes, tanba Governu sentrál liu-husi Ministériu Saúde bele kria  nafatin programa hanesan  VSK bá iha komunidade sira.

Jornalista: Marcelino Tomae

Advertisement

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Trending

Exit mobile version