Jornalista Hatutan.com, Marcelino Tomae, halo konfirmasaun ho SEKOMS Expedito Dias Ximenes, Kuarta (21/01/2026). Foto/Juvinal Cabral dos Santos
Tuir promesa no orientasaun Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão nian, katak Reuniaun Konsellu Minisru sira-nian, Kuarta ne’e, SEKOMS Expedito Dias Ximenes, tenke lori kestaun inkmpatibilidade prezidente RTTL,E.P nian ne’e ba aprezenta atu bele iha deiszuan “ezonerasaun”. Maibé, kompromisu no orientasuan ida-ne’e la konsege realiza, tanba tuir Expedito Dias Ximenes, katak iha reuniaun KM ida-ne’e nia parte halo deit brainstorming ba ministru sira kona-bá inkompativilidade prezidente RTTL,E.P, Elizeu Isaac Fernandes ne’ebé sai ona preokupasuan no diskusaun iha públiku.
SEKOMS Expedito Dias Ximenes aprofunda katak ajenda reuniaun KM Kuarta-ne’e, aprova tiha ona iha Sesta-Feira (16/01/2026). Momentu ne’ebé nia rasik la partisipa tanba foin iha dalan mai Dili husi Bali bainhira akompaña xefe redasaun ho jestór média nasionál na’in-10 ba hal oestudu komparativu iha média balun iha Bali-Indonézia.
Advertisement
“Iha momentu ha’u mai ajenda ne’e aprova tiha ona, ne’ebé ohin seidauk tama kestaun Prezidente RTTL,E.P nian no sei tama iha semana oin, banhira Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão maka lidera Konsellu Ministru,” Expedito Dias Ximenes promete hodi hatán Hatutan.com.
Nia hatutan, tanba tuir orientasaun Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão nian ne’ebé informa bá Jornalista iha Palásiu Prezidensiál, dehan SEKOMS mai aprezenta bá Kosellu Ministru hodi hasai Elizeu Isaac Fernandes husi Prezidente RTTL,E.P. Tanba ne’e, Konsellu Ministru atu ko’alia kona-bá situasaun RTTL nian ne’e, nafatin hein reuniaun Konsellu Ministru ne’ebé lidera husi Primeiru-Ministru.
“Ohin, ha’u esplika de’it, tanba iha pergunta husi membru Konsellu Ministru balun, ne’ebé ha’u esplika liuliu kona-bá Dekretu-Lei Nú.42/2008 artigu 13 tanba iha pergunta husi Ministru balun kona-bá artigu ida-ne’e, ne’ebé ohin sira husu, ha’u esplika ona sira,” Expedito hateten.
Nia hateten, Elizeu Isaac Fernandes sei nafatin asume kargu Prezidente RTTL, E.P, hodi hein banhira rezolusaun Governu, liu-husi Konsellu Ministru deside maka Elizeu Isaac Fernandes husik kargu prezidente RTTL,E.P
“Nia agora halo servisu hanesan Prezidente RTTL, hanesan baibain, tanba inkompatibilidade ne’e lei, tanba sei nia tama ona dirijente ida, ka partidu polítiku ida, ne’e inkompativel, maibé desizaun ikus ne’e iha Konsellu Ministru, komu ohin la’ós lidera husi Prirmeiru-Ministru, ne’e maka ha’u seidauk hato’o, semana oin, Primeiru-Ministru maka lidera reuniaun Konsellu Ministru, ha’u sei hato’o inkompatibilidade ida-ne’e,” Expedito hateten.
Advertisement
SEKOMS Expedito Dias Ximenes informa dadaun ne’e halo konsultasaun ho partidu CNRT-PD, ne’ebé kaer Governu no hili ema ida, banhira bá Konsellu Ministru haree katak loos duni inkompatibilidade tuir lei ne’e depois Konsellu Ministru sei deside.
“Ha’u iha hela faze konsulta ho partidu ne’ebé Governa, hodi hili ka nomeia, sé karik Konsellu Ministru deside katak loos inkompativel tuir lei ne’e Konsellu Ministru sei deside, tuir lei ne’e, depois ha’u maka propoin,” nia hateten.
Nia esplika, inkompativel, ne’e signifika Elizeu Isaac Fernandes viola lei ne’ebé regula kona-bá RTTL,E.P, presiza haree fila fali, tanba ne’e maka Konsellu Ministru maka tenke deside.
Kona-bá SEKOMS la rekoñese karta rejignasaun Prezdente inkompatibilidade RTTL, E.P, Elizeu Isaac Fernandes, tuir nia katak, karta rejignasaun ne’e hato’o de’it bá gabinte SEKOMS hetan kopia de’it.
“Ha’u hetan CC (koñesimentu), ha’u hetan kopia de’it, nia hateten katak nia rejigna aan, maibé tuir iha lei ne’e, la hatete dehan ita nomeia tiha depois rejigna aan fali, ne’e laiha,” Expedito Dias Ximenes afirma.
Ho knaar foun Elizeu Isaac Fernandes nian iha partidu CNRT ne’e, konsidera inkompativel tuir Dekretu-Lei nú.42/2008, 20 Novembru no nia alterasaun dahuluk iha loron 24 fulan-Outubru 2024, kona-bá transforma Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públika no primeiru anexu maka Estatutu RTTL,E.P.
Dekreitu-lei 42/2008, artigu 13 (Estatutu ba membru Konsellu Administrasaun) numéru 1 aliña b-c, define kona-bá Prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu Televizaun Timor-Leste Empreza Públiku (RTTL,E.P), labele sai dirijente iha partidu polítika. Nune’e, iha aliña c difene mós Prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P la bele sai titular iha kargu politíku.
Iha fali númeru 4 haktuir mós katak Prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P durante nia mandatu, la bele okupa kargu ka profisaun seluk, exetu ba knaar sira hanorin nian iha tempu parsiál.
SEKOMS Expedito Dias Ximenes bá Jornalista iha konferénsia Imprensa iha El-Legendáriu, Díli, Sábadu (17/01/2026), rekoñese depois polémika ne’ebé nia akompaña husi média sosiál kona-bá Prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P, Elizeu Isaac Fernandes halo kna’ar inkompatibilidade no husi deklarasaun oioin hosi entidade relevante sira, asosiasaun jornalista sira, Konsellu Imprensa, inklui Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão kona-bá saida mak akontese ho prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P, Elizeu Isaac Fernandes.
Advertisement
Expedito Dias Ximenes ne’ebé foin fila husi akompaña xefe redasaun no jestór Média Timor-Leste nian ba halo estudu komparativu iha Rádiu Relevizaun Repúblika Indonézia (RRI)-Bali no BaliTV (BTV), haktuir banhira Konsellu Ministru nomeia Elizeu Isaac Fernandes bá lideransa RTTL,E.P kuaze tinan ida liubá, baze bá nia kapasidade intelektuál no nia profisional ne’ebé iha. Maibé, sei hela fulan ida atu kompleta tinan ida, Elizeu Isaac Fernandes iha loron 27 fulan-Dezembru tinan 2025 simu posse hanesan Primeiru Vise- Sekretáriu Ezekutivu Organizasaun Juventude Partidu CNRT (OJP- CNRT) Munisípiu Díli.
Fó hanoin fali katak, Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, iha Palásiu Prezidensiál, Kinta (15/01/2026), hateten nia parte hein SEKOMS, Expedito Dias Ximenes aprenzenta bá Konsellu Ministru, hasai (ezonera) Elizeu Isaac Fernandes husi RTTL,E.P.
“Tanba RTTL,E.P ne’e tutela ba SEKOMS ka iha SEKOMS nia okos, no ha’u dehan tenke liu-husi SEKOMS lori bá Konsellu Ministru, ami hasai. Sé SEKOMS lori mai Konsellu Ministru, ha’u taka tiha ha’u nia matan lori mai ha’u asina,” Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hateten hodi responde Hatutan.com hafoin hasoru malu ho Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta.