Connect with us

Polítika

Bankada FRETILIN Garante Subsídiu Millaun $4 bá Importadór Foos La Rezolve Problema

Published

on

Hatutan.com (09 Outubru 2023), Díli– Prezidente Bankada FRETILIN iha Parlamentu Nasionál (PN), Aniceto Guterres, konsidera politíka IX Governu  nian hodi fó subsidiu millaun $4 bá importadór sira atu hatama foos mai Timor-Leste sei  la rezolve problema foos folin sa’e iha rai-laran.

Lee Mós: Governu Tau Millaun $4 Fó Subsídiu bá Importadór Foos

Prezidente Bankada FRETILIN iha Parlamentu Nasionál, Aniceto Longuinhos Guterres. Foto/Dok. Hatutan.com

Prezidente Bankada Fretilin Aniceto Guterres hateten, tipu subsídiu sira hanesan ne’e di’ak liu fó   direta bá agrikultura sira hodi  prodúz foos.

“Ita nia problema foos ida rai-laran, la’ós  tanba foos husi rai- li’ur nia folin sa’e. Klaru, foos hosi rai-li’ur mai iha ne’e folin sa’e  ita labele kontrola. Iha rai-laran, ita  laiha produsaun, ita-nia produsaun menus loos la to’o para atu konsumu iha rai-laran. Ema timor mak konsumu mós la to’o,”  Aniceto Guterres haktuir bá jornalista sira iha PN, Segunda (09/10/2023).

Advertisement

“Tuir ha’u nia opiniaun, sala ita la rezolve problema ida, ita só bele rezolve problema kuandu ita fó subsidiu bá agrikultura sira hodi prodús,” teník Prezidente Bankada FRETILIN, Aniceto Guterres.

Nia dehan,  uluk VIII Governu nia politíka sesta bazika ne’e para atu insentiva agrikultura sira atu prodúz ne’e mak sira fó sesta bazika, agora ida-ne’e mós hasai hotu, ne’e politíka sira atu rezolve saida?

“Sé para atu fó subsidia bá malu tanba kompaña sira iha difikuldade, sim, maibé ita la rezolve problema, tanba foos iha rai-li’ur mós ema nia foos folin sa’e tiha ona, seidauk iha tán espekulasaun kompaña importadór sira malandru tán hanesan iha nasaun Indonézia komesa mosu mafía foos, entaun Governu la konsege kontrola foos folin sa’e tán  kada loron,”  Aniceto Guterres afirma.

Aniceto Guterres hateten  iha Timor-Leste nia situasaun piór liu tanba produsaun  hare iha rai-laran menus tebes, lato’o para atu konsumu, ho kondizaun El-Nino bain-loron sei naruk, ne’e bá oin piór liután.

Nia sujere atu Orsamentu Jeral Estadu 2024 (OJE) mak Governu haree took hodi fó solusaun bá problema sira hanesan ne’e

Advertisement

Jornalista Estajiária : Zita Menezes

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Polítika

Iha informasaun, Xanana sei “tula-liman” ba Ramos-Horta rekandidata ba PR 2027-2032

Published

on

By

Hatutan.com, (08 Outubru 2026), Díli—Eleisaun Prezidensiál Timor-Leste  periódu 2027-2032 besik daudaun ona. Iha ona kandidatu lubuk ida mak hala’o sira-nia movimentu atu hanesan mini kampaña hodi prepara aan ba enfrenta eleisaun prezidénsial ne’ebé sei hala’o entre fulan-Marsu tinan 2027. 

(more…)

Continue Reading

Polítika

Governu submete proposta OJE 2027 billaun 2.5 USD ba Parlamentu Nasionál

Published

on

By

Reportajen: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Trending