Connect with us

Polítika

OJE 2025 Billaun $2,6 Aloka Maka’as iha Saláriu Vensimentu

Published

on

Hatutan.com (05 Novembru  2024), Díli– Parlamentu Nasionál liuhosi Xefe Bankada PLP, Maria Angelina Sarmento, konsidera Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2025 ho montante billaun $2,6 aloká maka’as liu iha salariu vensimentu.

Lee Mós: CNRT-PD Halo Reuniaun Alargada Konsolida Ideia Sira Kona-bá Proposta OJE 2025 ho Montante Billaun $2,6

Xefe Bankada PLP iha PN, Maria Angelina Sarmento. Foto/Tome da Silva.

“Ami haree katák orsamentu ne’ebé aloká bá tinan 2025 ho montante billaun $2,6 itá bá ami ne’e boot demais. Ita mós tenke  konsiénte katák ita agora hasoru presifisiu fiskál rai-naruk husi ita osan fundu petroliferu 2036 , ne’e atu dehan katák IX Governu nia pedidu nasionál mai Parlamentu Nasionál atu halo levantamentu osan fundu petroliferu ne’e la prudenti,” Deputada Maria Angelina Sarmento ba Hatutan.com iha PN, Tersa (05/11/2024).

Reprezentante povu ne’e hateten ukun ida agora ne’e asumi responsabilidade rai hela rezerva husi fundu petroliferu bá jerasaun tuir mai ida-ne’e prová liuhosi OJE ne’e la finansia ba despeza kapitál dezenvolvimentu no infraestrutura nian ne’ebé hatuur iha lei fundu petroliferu nian.

Advertisement

Katák kuandu foti liu RSE 3% ne’e atu halo investimentu ba dezenvolvimentu ba longu prazu nian, maibé afinál halai fali ba trensferénsia públika mak boot ho persentajen kuazé 33% no mós ba saláriu vensimentu ne’ebé boot la halimar, ho diferénsia entre OJE 2024 iha OJE 2025 purvolta millaun 21 ba saláriu vensimentu.

Nia mós haktuir  tuir loloos orsamentu ne’e  finansia ba  investimentu atu bele garantia iha futuru mai bele fó reseita foun ba estadu  atu nune’e bele hamenus foti fundu  petrolifera maibé finasia de’it despeza korentis.

“Governu ida-ne’e ukun emploi ka emprega ema barak entaun  fatin laiha tenke rakuta de’it osan fundu petroliferu atu fó han ita-nia funsionáriu sira ne’ebé mak tama foin daudaun iha tinan kotuk sai hanesan funsionáriu temporariu talvez rekruta hotu ba iha ne’ebá para hamenus osan bens servisu tau fali iha saláriu vensimentu atu reponde ba funsionáriu sira ne’e la prudenti no laiha responsabilidade moral atu garante sustentabilidade fundu petroliferu ba jerasaun sira tuir mai,” Nia hatutan.

Iha sorin seluk Deputadu Bankada FRETILIN  Antoninho Doutél Sarmento hateten Bankada Opozisaun haree montante orsamentu OJE sira ne’e hotu,  aban  hahú insisiu ba loke sesaun debate ba OJE 2025, sé Governu uluk tau billaun $1 liu no ohin sa’e ba billaun $2,6 sira sente katák sira hakarak halo buat ruma di’ak.

“Ita sei haree di’ak ne’e husi ne’ebé para ita garante katák osan sira ne’e osan povu nian sé hasai ho montante boot maibé tenki iha ninian indikadór serteza ida para atu garante ninian dezenvolvimentu atu hasa’e produtividade iha rai laran atu garante dezenvolvimentu ekonomiká ida di’ak liu,” Deputadu Antoniho Doutel Sarmento hateten.

Advertisement

Jornalista Estajiária: Zita Menezes

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending