Hatutan.com, (17 Abríl 2026), Díli-Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, lansa kritika hasoru servisu Alfándega tanba la sériu fó atensaun ba sasan sira tama mai Timor-Leste liu husi Portu Tibar. Tanba prova hatudu katak osan falsu ho montante millaun US$4-resin tama mai hodi dezvia Alfándega sira dehan roupa, boneka no meias mak hakerek iha doos leten.
Lee Mós: Polísia Halo Buska no Apreensaun Ba Armajen Y&W iha Bidau Hetan Osan Falsu Millaun US$4-Resin

Dos ne’ebé hakerek iha lolon tau meias maibé iha laran osan falsu. Foto/Juvinal Cabral dos Santos
Iha Sesta (17/04/2026) hale’u tuku 15:00 Otl, Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, halo tan vizita urjenti ba Kuartel Jerál Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) hodi halo klarifikasaun osan falsu tama Timor-Leste ho númeru ne’ebé boot.
Xanana fó atensaun maka’ás no sériu ba Alfándega hadi’a sistema kontrolu iha pontu entrada, tanba osan falsu tama mai hakerek item roupa ka boneka iha kaixa hakerek meas, maibé iha laran osan falsu.
Ba jornalista sira, Xanana fó sala Alfándega tanba haree de’it afinál sira selu duni mais la tuir item. Nune’e, nia orienta Segundu Komandante Jerál Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) Komisária Asistente Polísia Natércia Eufrazia Soares Martins esplika, iha item ne’e la’ós dehan osan falsu ka osan halimar nian, maibé dehan boneka sira la temi osan falsu.
Xanana ho manobra suspeitu sira-nian no Alfándega la kontrolu ho sériu maka osan falsu sira ne’e liu livre. Tanba ne’e, Xanana fó atensaun ba Alfándega atu haree didi’ak buat sira-ne’e hotu.
“Iha fatin balun sira falun tiha ho roupa, loos duni sira selu taxa, maibé la barak ida, no dehan katak ida ne’e la’ós falsu. Ita boot sira hakarak hatene ida ne’e mosu ema uza ida ne’e la’ós ba kultura, maibé ba sosa fali sasán, lori osan ida ne’e ba sosa sasán iha Centro Supermerkado sosa tiha, sira ba fali dala ida, mesin deteta falsu sira halai tiha,” Xefe Governu haktuir.

PM Xanana esplika diferensa osan montanre US$100.00 orijinál ho la’ós orijinál ka falsu iha ámbitu halo vizita ba Kuartel Jerál PNTL, Díli, Sesta (17/04/2026). Foto/Juvinal Cabral da Silva
Depois ba tan fali dala ida iha Estasaun Kombustível Pertamina Internasional Timor S.A (PITSA) iha Bebora, bele hatene dehan sé mak bosok mak Centro Supermerkadu no loja selu-seluk fó hatene ba polísia hodi ba kaer tiha.
“Ita nia populasaun kuandu simu ne’e kontenti ona, haree mak US$100.00 ne’e, ne’ebé atu ba lee fali ne’e ka lae, mais ba sosa sasán fali mak liu, mais ema la simu nune’e hela de’it,” Xanana hateten.
Iha reklamasaun ida ba to’o Prezidente Repúblika katak tanba saida mak imi kaer fali Xinés sira lori buat ne’e atu halo buat seluk, maibé parte polísia deside halo operasaun tanba iha ona sidadaun balun sai vítima ema ba sola sira nia sasán ho osan falsu.
Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmao afirma iha kaixa ne’ebé tau osan falsu hakerek meas, roupa, boneka, buat sira ne’e mak Alfándega la preukupa ona, simu tiha taxa tanba ne’e sira hatama mai maibé osan falsu.
“Ho ida ne’e mak ita agora ne’e ita husu ba Alfándega lalika fiar de’it buat sira ne’e, nia problema agora mak sira dehan aiiih buat ne’e atu halimar mais millaun US$4-resin ne’e imi sunu kultura saida nian fali, klaru millaun US$4-resin ne’e la’ós osan maibé kuantidade ne’e imi atu sunu dala ida, tinan ida imi sunu dala hira mais mai bosok tiha depois ba uza fali sosa sasán, sorti Centro Supermerkadu informa tiha,” PM Xanana afirma.
Primeiru-Ministru Xanana Gusmão, husu Alfándega hadi’a sistema kontrolu iha Portu Tibar, ida ne’e tenkeser, lae sé mak kaer Alfándega hasai tiha.
PM Xanana husu inan-aman ne’ebé laiha koñesimentu atu lee fó oan sira lee atu nune’e haree osan falsu no osan orijinál, tanba osan falsu mak ba sola fali sasán ema seluk bele prende katak ne’e falsu.
Jornalista: Juvinal Cabral dos Santos