Hatutan.com, (27 Abríl 2026), Díli– Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC-sigla portugés) ajente ona prosesu averiguasaun ba projetu estrada iha Aldeia Rita, Postu Administrativu Maubisse, Munisípiu Ainaro, ne’ebé abandona husi Empreza Balada Unip.Lda.
Lee Mós: Balada Unip.Lda Abandona Projetu Estrada ho Kustu US$333,759.84 iha Aldeia Rita-Maubisse

Kuadru avizu estrada iha Aldeia Rita, Postu Administrativu Maubisse, Munisípiu Ainaro, ne’ebé abandona husi Empreza Balada Unip.Lda. Foto/Juvinal Cabral dos Santos
Projetu ne’ebé hahú iha 30 fulan-Maiu tinan 2022, maibé to’o agora seidauk finaliza no parte sira autridade lokál hamutuk ho komunidade sira konsidera empreza kontraktór Balada Unip.Lda, soe hela ona projetu ne’e no la kontinua.
Projetu nia númeru kontratu No. RT/004/MOP-2021 “Maintenance & rehabilitasaun” ho servisu importante reabilitasaun, manutensaun rutina, “plum concrete cement masonry” ho distánsia 0+000-2+150km ho kustu US$333,759.84 iha Aldeia Rita, Postu Administrativu Maubisse, Munisípiu Ainaro,vne’ebé deskomfia husi empeza Abandona Empreza Balada Unip.Lda
Adjuntu Komisáriu CAC ba asuntu Investigasaun Kriminál, Alvaro Maria Freitas, bá Hatutan.com liu husi komunikasaun WhatsApp, Segunda (27/04/2026), konfirma katak nia rasik sei lidera ekipa CAC deskola bá Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Suai iha inisiu fulan Maiu 2026, tanba ne’e sei liubá haree lokál projetu estrada iha Aldeia Rita, Postu Administrativu Maubisse, Munisípiu Ainaro, hodi buka informasaun.
“Obrigadu bá kobertura sira ne’ebé fó sai husi Hatutan.com ajuda tebes ami (CAC-red) nia servisu, ida ne’e mós ami tau ona iha ajenda, ” Adjuntu CAC , Alvaro Maria Freitas hateten.
Nia hatutan kazu bá projetu sira ne’ebé paradu seidauk bele kategoria nu’udar krime, normalmente sei iha akordu selebrasaun kontratu, bainhira iha klauzula balu bele ko’alia kona-bá timeline, tanba projetu hothotu la’o tuir tempu.
“Situasaun ida-ne’e, tanba situasaun ruma hanesan ne’e, ezemplu mudansa klimátika, udan-boot, mota-tun ida-ne’e, maka hamosu dezafiu bá kompaña ne’ebé implementa projetu, tanba situasaun ida-ne’e Governu bele estende kontratu,” nia esplika.
Nia afirma, se Govenru fó tan oportunidade dala-rua ka dala tolu bá leten, maka empreza nafatin la hatudu progresu servisu, bele konsidera empreza inkumprimetu no bá kontratu, no mós bele iha indikasaun bá krime fraude konstrusaun.
Nia esplika iha investigasaun maka bele haree katak iha de’it violasaun kontratu ka inkumprimentu kontratu, entaun rekomenda bá ba Ministériu Públiku liul-iu GCCO kontensiozu Estadu ho halo asaun sivíl ida ba Tribunál hodi husu kondena empreza na’in hodi selu prejuizu Estadu ne’ebé iha ona.Maibé, karik iha investigasaun mosu katak iha implementasaun projetu ne’e kompañia halo la tuir BOQ, redus material ruma, ka uza material sira la kualidade, hanensan kahur masa sira la tuir kompozisaun ne’ebé rekomenda, no bele hafraku estrutura konstrusaun. Ida-ne’e fraude.
Aktu hanensan, tuir nia katak bele prosesa na’in bá empreza tuir krime fraude konstrusaun, nune’e husu bá tribunal hodi kondena bá kastigu iha prisaun, selu mós Prejuizu estadu tuir valór ne’ebé téknika sivil sira deteta.
Fó hanoin fali Katak Kompañia Balada Unipessoal, Lda, abandona projetu estrada ho distánsia 0+000-2+150km ho kustu US$333,759.84.
Iha kuadru avizu projetu manutensaun no reabilitasaun Estrada ne’e hahú implementasaun iha loron 30 fulan-Maiu 2022, maibé to’o agora la hatudu nia progresu to’o empreza kontraktór Balada Unip, Lda, abandona no abitante ho autoridade kompetente sira iha Aldeia Rita, Postu Administrativu Maubisse, Munisípiu Ainaro, lahatene projetu ne’e nia kontinuasaun.
Kompañia Balada Unipessoal, Lda, nu’udár ezekutór ba projetu ho nia númeru kontratu No. RT/004/MOP-2021 hodi halo “Maintenance & rehabilitasaun” ho servisu importante reabilitasaun, manutensaun rutina, “plum concrete cement masonry” no gravel.
Projetu ne’e hetan supervizaun direta husi Diresaun Nasionál Estrada Ponte no Kontrolu Bee Sa’e ka Inundasaun (DNEPCC-sigla portugés), Ministériu Obras Publika (MOP), maibé tinan-haat ona abandona.
Jornalista:Marcelino Tomae