Connect with us

Nasionál

Média Gabinete Primeiru-Ministru Konfirma SEKOMS Expedito Akompaña PM Xanana Durante Ne’e Pasiar De’it

Published

on

Hatutan.com, (14 Maiu 2026), Díli– Ofisiál Mídia Gabinete Primeiru-MInistru (GPM ), Eugenio Pereira, fó sasin no konfirma katak Sekretáriu Estadu Komunikasaun  Sosiál (SEKONS), Expedito Dias Ximenes nia viajen ba rai-li’ur no iha rai-laran akompaña Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, hanesan ba pasiar no gasta osan Estadu nian de’it tanba nunka organiza atividade ruma no nunka halo servisu ne’ebé relativa ho vizita Primeiru-Ministru nian ne’e.

Lee Mós: PM Xanana La Husu SEKOMS Expedito Tenke Akompaña Nia Viajen sira iha Rai-Laran no Rai-Li’ur

SEKOMS Expedito Dias Ximenes hiit-liman hapara jornalista sira husu pergunta ba PM Xanana Gusmão, foin lalais ne’e, iha Aeroportu Internasionál Prezidente Nicolau Lobato, Díli. Foto/Dok.Repro

Ba Hatutan.com  iha Gabinete Média Primeiru-Ministru iha Palásiu Governu, Kuarta (13/05/2025), Koordenadór Média  Primeiru-Ministru  Eugenio Pereira, informa SEKOMS Expedito Dias Ximenes, akompaña atividade Primeiru-Ministru Xanana Gusmão dezde viajen sira  durante ne’e iha rai-li’ur no rai-laran nunka halo atividade servisu SEKOMS nian no nunka produs komunikadu  hodi públika iha Portál Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál, no fasilita komunikadu bá média nasionál sira.

 “Ami média GPM fokus  de’it bá ami nia servisu  atu promove atividade servisu PM Xanana nian liu husi halo video, foti imajen sira no hakerek testu komunikadu Imprensa fahe ba mídia hotu hodi publika. Depois media publika tiha, mak ami foin públika iha Pájina Ofisiál Facebook  PM Xanana, enkuandu SEKOMS Expedito Ximenes nian servisu ha’u la haree sira   públika  atividade Primeiru-Ministru nian  iha rai-li’ur ka rai-laran iha Portal Facebook  SEKOMS la iha buat ida tantu, Foto, no Video. Imi haree  to’ok komunikadu bá iha Portál SEKOMS ne’e iha ka? Ne’e laiha duni , nia (SEKOMS Expedito Ximenes –red) só akompaña Primeiru-Ministru nia atividade sira, só atu gasta osan de’it, dala ruma ami iha atividade ne’e Primeiru Ministru siak nia hanesan la barik,” Eugenio Pareira hateten.

Advertisement

Kordenadór Média Gabinete Primeiru-Ministru ne’e konta, durante ajenda  hothotu  kona-bá Primeir- Ministru nian iha estranjeiru, ne’ebé involve enkontru ofisiál no atividade diplomátika sira. Prezensa SEKOMS iha viajen refere atu asegura apoiu komunikasaun no divulgasaun informasaun governu nian bá públiku, maibé  realidade ne’e  laiha, tanba Portál SEKOMS ne’e nunka públika atividade Primeiru-Ministru nian.

Nia dehan, esperensia balun ne’ebé iha katak, iha Brunei  SEKOMS Expedito ho nia Asesor  hadau malu servisu, iha rai-li’ur,  atu fó orientasaun, hanesan Primeiru-Ministru.

Nia dehan tuir loloos partisipasaun SEKOMS Expedito Ximenes ho nia delegasaun,  bá iha Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão nia atividade rai li’ur ne’e tuir nesesidade servisu no responsabilidade institusionál atu akompaña kobertura média no koordenasaun informasaun governamentál, maibé ida-ne’e  nunka akontese bá atividade PM Xanana nian iha rai-li’ur.

Tuir informasaun ne’ebé  Hatutan.com asesu husi Gabinete SEKOMS katak  Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál Expedito Loro Dias Ximenes gasta   orsamentu Jerál Estadu ne’ebé prevee bá  SEKOMS hodi tau matan bá média  no halo  desimininasaun Informasaun bá komunidade, maibé  SEKOMS Expedito Dias Ximenes halo virement hodi utiliza de’it bá  viajen rai-li’ur  nune’e iha tinan 2025 SEKOMS  gasta ona orsamentu Jerál Estadu ho totál US$72,000.00 ba atende nesesidade viajen estranjeiru.

“Iha tinan  20205, nia gata ona US$72 mill,  hodi bá rai li’ur, ida ne’e  nia obriga de’it hodi halo virement, ne’e maka gasta tiha hanesan ne’e,” fonte  SEKOMS konta.

Advertisement

Nia dehan, Iha tinan 2025,  SEKOMS  ezije  tenke hasai pedidu atu halo ajustamentu ka virement ba item sira iha OGE ne’ebé aloka ba SEKOMS, no fundu hamutuk US$72,000  utiliza ona ba atividade viajen estranjeiru.

Informasaun seluk ne’ebé iha katak Jornalista sira  ne’ebé destakadu  Palásiu Governu iha tinan 2025 atu  halo estudu komparativu  iha Istana Merdeka Indonézia,  ho osan montante US$100,000.00, maibé osan ne’e la konsege  atu utiliza bá estudu komparativu, tanba SEKOMS ezije Asesór Planeamentu hodi  halo virement atu finansia nia atividade viajen rai li’ur hodi akompaña PM Xanana  nia atividade.

Informasaun seluk   katak  iha    vizita Prirmeiru Ministru Austrália Anthony Albanese, nia mai Timor-Leste durante  loron rua 28-29 Janeiru 2026,  Governu tau osan  ho montante US$35,000.00 hodi fasilita  bá média nasionál hothotu tantu Estatál no privadu hodi hala’o kobertura, maibé osan ne’e  SEKOMS Expedito Ximenes orienta komisaun organizadora ne’ebé líder husi  Gabinete SEKOMS rasik selu fali de’it  bá média balu, diskrimina média seluk.

Molok ne’e, Segunda 04 Maiu 2026, Diretór Ezekutivu AJAR José Luís Oliveira hateten  bá Hatutan.com iha nia kna’ar fatin Faról, Díli, katak    performa Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál Expedito Dias Ximenes, sempre akompaña Primeiru Ministru nia viajen sira iha rai li’ur no rai laran ne’e, ne’e hanesan membru Govenru ida ne’ebé  laiha vízaun klaru atu halo servisu, só hatene gasta osan atu buka prazer (kesenangan diri).

“SEKOMS ho membru  Governu sira seluk,  buka prazer, gasta osan  iha viajen sira depois la hatene  saída maka sira atu halo saída maka sira hotu atinji saída maka sira atu rezulta, ne’e hatudu momoos katak Governasaun ida-ne’e só gasta osan de’it”, nia afirma.

Advertisement

Nia dehan, Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál Expedito Dias Ximenes sempre akompaña Primeiru-Ministru iha viajen sira rai-li’ur no rai-laran, ne’e la’ós kulpa SEKOMS maibé ne’e kulpa husi Xefe Governu, maka laiha kapasidade atu orienta servisu kada membru Govenru hodi rezulta servisu di’ak.

“Ida-ne’e foin maka SEKOMS, Ministériu sira seluk, pergunta maka ne’e oinsá ho Ministériu Agrikultura, Sekretáriu Estadu no Peska, kada fulan simu saláriu de’it, ne’e  inkapasidade husi membru Governu ne’e rasik, no falta kontrola husi Xefe Governu, ida-ne’e maka fó vantajen bá SEKOMS hodi  aproveita  buka prazer, buka konteten bá nia aan ho Perdiam maibé nia papél fundamentu viajen hanesan membru Govenru ne’e la klaru.”

Nia esplika, Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál nia papél atu halo dezemovlimentu bá média komunikasaun sosiál,  tanba  tanba SEKOMS  Expedito  Ximenes ne’e la’ós,  Mentri Penerangan Harmoko iha tempu Rejime Soeharto nian.

AJAR  Konsidera Expedito Dias Ximenes   kaer pasta  SEKOMS iha  mandatu  IX Govenru Konstitusionál , mak laiha planu estratéjiku,  no  fallansu mós husi Xefe Governu ladún kontrola Membru Governu sira.

Nia dehan,  hanesan Ministériu Saúde ema barak mate barak iha ospitál sira, Vise Ministru Saúde sira ne’e halo saída,  la’ós sira laiha planu de’it, maibé falta orientasaun  no mós kontrollu husi Xefe Govenru.

Advertisement

“La’ós Parlamentu Nasionál Kestiona maka foin Primeiru-Ministru  hakfodak dehan ha’u la husu,  maibé ó Xefe Governu maka tenke kontrolla, o nia membru Govenru bá ho delegasaun Xefe Govenru tenke hatene sé maka bá atu Ajuda primeiru Ministru nia kna’ar la’ós bá pasiar de’it,” nia dehan

Nia afirma Membru IX Governu Konstitusionál ne’e membru Governu  barak maka  komete korrupsaun pekulatu, kada fulan simu saláriu uza fasilidade estuda bá interse privadu

Nia dehan, atitude membru Governu hanesan SEKOMS Expedito   Ximenes ezije Redasaun RTTL,E.P hodi apaga notisia ne’e,  hatudu momoos Expedito Ximenes nia mentalidade no eransan husi rejime ditadura Soeharto,  tanba nafatin halo sensura bá média.

“Ida-ne’e  hanesan mós uluk Harmoko,  Alimor Topo, ha’u ko’alia hanesan ne’e temi nia naran, nia (Expedito Ximenes-red) hatene, sé maka Alimor Topo, sé ma Harmoko, uluk Ministru Asuntu Komunikasaun Sosiál halo sensura bá média,  ida-ne’e hatudu momoos Expedito Loro Dias Ximenes, sei hatudu mentalidade rejime Soeharto nian,”  Diretór AJAR hateten.

Ativista  bá Dereitu Umanu ne’e hatutan, Estadu Timor-Leste ne’e rejime demokrátiku, tanba  ne’e kualker orgaun komunikasaun sosiál liu-husi média, tantu privadu ka Estatál  hala’o kna’ar atu  hatan  bá sidadaun sira iha baze,  atu hetan imformasaun loloos, la’ós bá halo sensura fali.

Advertisement

Nia subliña, aktu ne’ebé SEKOMS Expedito Ximenes hatudu bá RTTL,E.P hodi halo sensura bá notísia, ne’e  halo violasaun  bá direitu sidadaun nian hodi  hetan informasaun loloos.

“Ida ne’e la’ós limite de’it bá liberdade imprensa, no garantia independensia redasaun RTTL,E.P, maibé nia (Expedito-red) vióla povu nia direitu  atu hetan informasaun ida ho loloos,  bá taka hodi manipula informasaun, signifika  SEKOMS Expedito la hatene direitu umanu” nia hateten.

Iha oportunidade oioin no iha entrevista  sira  ne’ebé SEKOMS Expedito Dias Ximenes, halo ho media nasionál oioin, klarifika ona katak   nia akompaña Primeiru-Ministru iha rai-laran no rai-liur tanba ne’e dever no knaar (portfolio) SEKOMS nian.

“Ha’u akompaña PM nian viajen sira iha rai-laran no rai-li’ur ne’e la presiza husu autorizasaun Primeiru-Ministru tanba SEKOMS nian knar ida mak vizibiliza atividade Xefe Governu nian,”  Expedito Dias Ximenes hateten.

Ba Hatutan.com iha Palásiu Prezidensiál, 23 Abríl 2026, Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Expedito Dias Ximenes,  esklarese katak  nia papél prinsipál mak atu akompaña Primeiru-Ministru iha atividade hotu-hotu ne’ebé relasiona ho média no komunikasaun públika.

Advertisement

“Ha’u nia servisu maka atu akompaña Primeiru-Ministru, bainhira Primeiru-Ministru hamutuk ho média ha’u iha ne’ebá,”  Expedito Dias Ximenes  hateten.

Nia esplika, bainhira Primeiru-Ministru hasoru média, nia sempre iha fatin atu asegura informasaun ne’ebé fó sai ba públiku loos no klaru.

“Se Primeiru Ministru iha ho média, ha’u tenke iha ne’ebá, se laiha Primeiru Ministru, ha’u mós la presiza iha,” Expedito Dias Ximenes hateten.

Jornalista: Marcelino Tomae

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Índise Liberdade Imprensa 2026, Timor-Leste Okupa Pozisaun 30 husi Nasaun 180 no Sei iha Dezafiu Kona-bá Independénsia Editoriál

Published

on

By

Hatutan.com, (30 Abríl 2026), Díli – Reporters Without Borders (RSF),  Kinta  (30/04/2026), fó sai relatóriu Índise Liberdade Imprensa Mundiál tinan 2026, hatuur Timor-Leste okupa pozisaun 30 husi nasaun 180.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Apaga Notísia husi Konta Facebook Ofisiál RTTL, Rosário Maia: “Ne’e Problema Internál, Ami Buka hadi’a”

Published

on

By

Hatutan.com, (27 Abríl 2026), Díli–Prezidenti Konsellu Administrasaun Ràdiu Relevizaun Timor-Leste, Empreza Públika (RTTL,E.P), Rosário da Graça Maia, konsidera aktu “sensura” apaga notísia husi konta Facebook RTTL Roman ba Nasaun – LIVE TV nu’udár problema internal no nia parte buka hadi’a.  

(more…)

Continue Reading

Nasionál

CAC Ajenda Ona Kazu Projetu Estrada Rita-Maubisse Ne’ebé Abandona husi Balada Unip.Lda

Published

on

By

Hatutan.com, (27 Abríl 2026), Díli– Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC-sigla portugés) ajente  ona prosesu averiguasaun ba projetu estrada iha Aldeia Rita, Postu Administrativu Maubisse, Munisípiu Ainaro, ne’ebé abandona husi Empreza Balada Unip.Lda.

(more…)

Continue Reading
Advertisement

Trending