Connect with us

Polítika

PM Taur Orienta PNTL Muda Manifestante Tanba Perturba Serbisu PN

Published

on

Hatutan.com, (16 Novembru 2022), Díli—Primeiru Ministru (PM) no atuál Ministru Interiór (MI), Taur Matan Ruak, mak fó orientasaun bá Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) hodi muda manifestante sira halo asaun sees hosi resintu Parlamentu Nasionál tanba konsidera perturba atividade órgaun soberania ne’e nian.

Manifestante sira iha resintu UNTL kontra desizaun PN atu sosa Karreta Pajero Sport ho OJE 2023, Tersa (15/11/2022).

“Atu informa de’it bá Prezidente Parlamentu no distintus no destintas sira, Ministru Interiór fó órden atu blokeia dalan tama mai iha ne’e no haruka sira bá fali iha Jardím 05 de Maiu, sé la sala. Ha’u espera katak sira kumpri ida-ne’e,” Primeiru Ministru, Taur Matan Ruak deklara durante diskusaun espesiáilidade OJE 2023 iha plenária PN, Kuarta (16/11/2022).

Lee Mós: Hafoin PN Kansela Sosa karreta Foun, Reitór UNPAZ Organiza Estudante Ejize-tán Alterasaun LPV

La’ós ne’e de’it, Reitór UNTL, João Soares Martins mós ante ne’e submete ona karta ofisiál ida bá Parlamentu Nasionál, liuhosi Prezidente Komisaun G PN, deputadu António Verdial, hodi informa katak, manifestasaun pasifika ne’ebé hala’o iha resintu UNTL hosi grupu Aliansa Maubere Nasionál (AMN) ne’ebé kompostu hosi reprezentante hosi estudante UNTL balun, universidade priváda sira seluk, nomós ema públiku balun, hahú iha loron 07 to’o 14 novembru 2022, laiha koñesimentu hosi parte autoridade UNTL.

Advertisement

“Tanba ne’e, iha loron 08 fulan-novembru 2022, UNTL hala’o ona intervensaun direta bá asaun refere, tanba prejudika prosesu aprendijazen ne’ebé tama ona ba faze ezame, teste semestrál ninian,” Prezidente Komsiaun G, deputadu António Verdial, halo leitura bá karta koñesimentu hosi retitór UNTL, iha sala plenária PN.

Iha karta ne’e, lideransa másimu UNTL nian informa mós katak, daudaun ne’e parte universidade hala’o preparasaun bá atividade Dias Natalís UNTL nian, liuhosi atividade extra-kurríkulár sira, nune’e, manifestasaun ne’ebé mak grupu ne’e halo, fó perturbasaun bá atividade universidade nian, nomós implika bá funsionáriu sira-nia servisu iha universidade.

Iha biban ne’e, Prezidente Parlamentu Nasionál (PPN), Aniceto Guterres afirma, manifestasaun ne’e, direitu no liberdade sidadaun ida-idak nian, dezde ke la vióla regra, la viola lei ruma, bele halo iha ne’ebé de’it no PN la kestiona ida-ne’e.

“Kestiona, tanba perturba funsionamentu órgaun soberania, nune’e mós konteúdu manifestasaun ne’e, insultus no akuzasoins falsas. Ida-ne’e mak ita kestiona. Agora, halo iha fatin seluk, sé iha kampus nafatin, autoriza ka la autoriza hosi reitór universidade ida-idak, ne’e kestaun interna instituisaun ida-idak nian. Basta ita informadu kona-bá asaun sira ne’ebé la’o tiha ona iha kampus sentrál UNTL, agora sira muda tiha bá fatin seluk,” PPN Aniceto Guterres, hateten.

Observasaun Hatutan.com, iha Kuarta 16 novembru 2022, tuku 09:00 dadeer, PNTL liuhosi Komandu Munisipiu Dili, lidera hosi Komandante Tránzitu, Inspetór Xefe, Domingos Sarmento Gama, tun direta bá terrenu hodi informa bá estudante sira atu labele halo tán manifestasaun, besik iha Parlamentu Nasionál nia oin.

Advertisement

Iha terrenu, Komandu Munisipiu Dili hetan reforsu hosi unidade Batalhão Ordém Pública (BOP), inklui membru tránzitu no seguransa Rodoviária, muda-sees Grupu manifestante sira hosi Aliansa Maubere Nasionál nian, bá halo fali demonstrasaun iha Jardím Muzeum Nasionál Rezisténsia nia oin.

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending