Connect with us

Polítika

PN Kontinua Hein Proposta Kandidatu bá Komissáriu CAC

Published

on

Hatutan.com, (16 Agostu 2023), Díli—Parlamentu Nasionál (PN), kontinua hein atu iha tempu badak IX Governu Konstitusionál aprezenta proposta kandidatu bá Komissáriu Comissão Anti Corrupção (CAC), nune’e dikute hodi hili atu bele hala’o servisu tuir Lei ne’ebé iha.

Edifísiu CAC iha Farol, Dili. Foto/Dok.CAC

“Ami husu ona ba Governu tanba kandidatu ne’e tenke mai duni hosi Governu tanba la’ós PN ninia inisiativa. Klaru sei hala’o lalais eleisaun iha tempu badak. Orsamentu Retifikativu Governu haruka ona mai iha PN, iha mós Lei lubuk ida sei altera. Ho razaun ida-ne’e mak hein alterasaun Lei CAC nian molok Governu atu haruka kandidatu ba Parlamentu Nasionál,” Prezidente Parlamentu Nasionál (PPN), Maria Fernanda Lay hateten hafoin hala’o enkontru regulár ho Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta, iha Palásiu Prezidensiál Bairru-Pité, Kuarta (16/08/2023).

Lee Mós: Polémika Eleisaun Komissáriu CAC, PN Inisia Lei Kuórum no Espera Ramos-Horta Promulga

Alende ne’e PN mós hein proposta kona-bá kandidatu bá Membru Conselho Imprensa (CI) hodi troka Expedito Dias Ximenes, Membru Komisaun Funsaun Públika (KFP) ne’ebé oras ne’e sei mamuk hela,  tanba bankada sira mak tenke hili kandidatu sira ne’e, reprezentasaun Parlamentu Nasionál nian, iha prossesu ne’e presiza tempu atu diskute hodi hili ema.

Advertisement

Iha 16 Marsu 2023, Parlamentu Nasionál (PN), Kinta Lejislatura re-ajenda data eleisaun bá Komissáriu foun Comissão Anti Corrupção (CAC) nian, iha Segunda 20 Marsu 2023.

Molok ne’e, Parlamentu Nasional rasik mós iha Kinta Lejislatura, ajenda ona data eleisaun bá Komissáriu foun CAC nian dala-rua, maibé bankada opozisaun sempre auzénsia iha plenária, tanba ne’e seidauk realiza eleisaun ho razaun la prienxe kuorum.

Rekezitu atu hala’o eleisaun bá kandidatu Komissáriu foun CAC, nesesita deputadu mínimu 49 no másimu 50.

Maibé iha sala plenária, deputadu sira la prienxe 49 tanba presiza deputadu 49 maka foin halo eleisaun.

Komissáriu CAC, Sérgio Hornai eleitu iha 2019 no posse iha loron 21 fulan-Janeiru 2019 bá mandatu tinan-haat (4) no termina iha loron 21 fulan-Janeiru 2023.

Advertisement

Ho mandatu ne’ebé konklui ona ne’e, Kuarta 25 fulan-Janeiru 2023, Governu liuhosi sorumutu iha Konsellu Ministru, aprova tiha ona projetu proposta rezolusaun Governu nian hodi propoin eis Prokuradór Jerál Repúblika (PGR-sigla portugés), José Ximenes bá Komisáriu CAC.

Projetu proposta rezolusaun ida-ne’e aprezenta hosi Primeiru Ministru (PM), Taur Matan Ruak, bá dezignasaun hosi Komisáriu CAC, bá mandatu tinan-haat, tuir rejime eskluzividade no foin lalais, Governu aprezenta ona bá PN hodi bele halo votasaun bá kandidatu ne’ebé Governu rasik propoin tiha ona.

Bankada opozisaun sempre auzénsia ho razaun la konkorda proposta rezolusaun Governu nian hodi propoin eis Prokuradór Jerál Repúblika (PGR-sigla portugés), José Ximenes bá Komisáriu CAC ne’ebé momentu ne’ebá hanesan assessór legál ba Primeiru Ministru (PM), Taur Matan Ruak.

Lee Mós:PN Hakotu Mandatu Komisáriu Sérgio Hornai,  Atividade Importante CAC Paradu

Jornalista: Vito Salvadór

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending