Connect with us

Polítika

Igreja Katólika iha Obrigasaun Atu Alerta Kona-bá Problema Morál no Edukasaun

Published

on

Hatutan.com, (01 Abríl 2024), Díli— Deputadu sira iha Parlamentu Nasionál (PN) konsidera Igreja Katoliká iha obrigasaun hodi alerta kona-bá problema morál no edukasaun iha sosiedade nian leet.

Konsiderasaun ne’e liga ho karta pastorál bá Paskua tinan 2024 nian, hosi Amu Bispu sira iha Timor-Leste (TL) ne’ebé fó-sai bá sosiedade katak, Igreja mós preokupa ho problema sosiál no morál ne’ebé ohin loron sai problema iha sosiedade nia leet.

Lee Mós: Karta Pastorál Hosi Bispu Sira iha Timor bá Páskua 2024

Advertisement

Deputadu bankada CNRT, Patrocinio dos Reis Fernandes hateten, Igreja Katólika iha obrigasaun duni hodi alerta kona-bá problema morál no edukasaun iha sosiedade nian leet.

“Ida-ne’e obrigasaun Igreja Katólika nian atu alerta bá sosiedade tomak. Ida-ne’e la’ós responsabilidade ema ida nian inklui ita boot sira jornalista, deputadu no sosiedade tomak. Ne’e Igreja alerta parte moral bá ema hotu-hotu atu haree iha aspetu ida-ne’e nune’e ita nia país ida-ne’e bele harii sosiedade ida ho moral, moris iha valór kulturál no sosiedade ida nakonu ho ema edukadu no sivilizadu,” Patrocinio Fernandes hateten iha PN, Segunda (01/04/2024).

Nia dehan, presiza muda maka paradigma kona-bá edukasaun tanba dalaruma ema hanoin katak edukasaun ne’e sentraliza iha eskola. Maibé eskola ne’e fatin atu bá simu siénsia no morál ne’e iha sosiedade iha inan-aman no familia ida-ne’e mak huun no abut.

Iha fatina hanesan deputadu bankada FRETILIN, David Dias Mandati hateten, karta pastorál ne’ebé fó-sai pertinente, tanba uluk iha funu laran promete buat barak bá malu, solidariedade, irmandade, fraternidade, sosiedade justa no sira seluk, maibé ohin loron ida-ne’e la iha. 

Nune’e, Igreja Katólika hamosu morál ho nia definisaun badak katak, espiritu dedikasaun ne’e la’ós bá sasan de’it, maibé oinsá atu respeita malu, ajuda malu no halo solidariedade bá malu maka morál ninia definisaun loloos espiritu dedikasaun nian.

Advertisement

“Haree bá realidade agora ne’e, ita nia sosiedade sai kalkulista buat hotu-hotu sura ezemplu sé ha’u liga ho maluk ida mais la’ós arbiru de’it maibé ho interese ida katak saida mak ha’u bele hetan hosi nia. Kuandu ha’u manan tiha saida mak ha’u buka, depois husik tiha nia, bá fali ema seluk, tanba hakarak buka menan ka buka lukru ho ema seluk,” nia hateten.

Tanba ne’e, nia dehan, hahalok ida-ne’e la’ós sidadaun di’ak ka kriatura Maromak Nian, tanba liga malu ho interese atu buka manan buat ruma hosi ema seluk, nune’e Igreja Katólika preokupadu ho ida-ne’e.

Jornalista Estajiária: Zita Menezes

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending