Hatutan.com, ( 07 Outubru 2024), Díli—Família bebé ida ne’ebé hakotu iis iha loron, 22 fulan-Setembru liubá, hale’u tuku 13:00 Otl, hamosu duvida boot bá família sira tanba deskonfia iha má-pratika.

Lee Mós: Problema iha Setór Saúde, Bankada FRETILIN husu IX Governu Labele Fó Kulpa bá Malu

Diretór Servisu Apoiu Diagnóstiku no Terapéutiku iha HNGV, Vidal de Jesus Lopez. Foto/Tome da Silva

Liga ho preokupasaun sira-ne’e, Diretór Servisu Apoiu Diagnóstiku no Terpéutiku Ospitál Nasionál Guido Valadares (HNGV), Vidal de Jesus Lopes, klarifika katak bebé oan ne’e hakotu iis la’ós tanba profisionál saúde sira mak la autoriza nia inan fó susu, maibé tanba bebé ne’e konsumu tiha ona fo’er iha nia inan nia knotak molok nia moris mai.

Vidal de Jesus Lopes hateten bebé oan ne’e husik iis  tanba  konsumu ona foer  iha  nia inan nia knotak durante prosesu evakuasaun hosi Sentru Saúde Aimerleu, Postu Administrativu  Hato-Udo, Munisípiu Ainaro hodi mai  HNGV.

Vidal de Jesus Lopes esplika  bebé ne’e moris liuhosi viafakum estrasi, no moris mai nia rasik ona nia foer ne’ebé implika  tama iha nia dalan is nian tuir  termilojia medika katak asfiksia katak falta oksijéniu iha  nia dalan is ka airway  ne’e intupidu  provoka halo oksijéniu labele ba iha nia kakutak tanba ema nia kakutak ne’e sensitivu liu bainhira menus husi  minutu lima (5) mak oksijéniu  la ba ne’e provoka  estragu ne’ebé labele fila fali ba normal.

“Doutor sira fó ona ivfluid durante loron-rua (2) tanba kondisaun ne’e tuir S.O.P husi pediatria no matolojia katak labele fó han ka fo susu-been inan nian tanba ho kondisaun hanesan  tuir S.O.P no rezultadu auditoria nune’e fó apoiu deit husi soru-been durante loron rua. Tanba ne’e provoka asfiksi ona ho enfalut hipoksia ka oksijéniu  la ba ona nia kakutak nune’e iha loron daruak lakonsege salva bebé,” Diretór Servisu Apoiu Diagnóstiku no Terpeutika HNGV, Vidal de Jesus Lopes ba jornalista liuhosi konferensia imprensa iha sala enkontru HNGV, Segunda(07/10/2024).

Bazeia ba rezultadu auditoria katak tanba beée moris husi viafakum estrasi katak labarik bele moris normal, maibé antes ne’e médiku sira deteta ona katak kondisaun nia inan nia oan fatin nakles tanba ne’e depois bebé ba tiha baixa, nia inan sira halo reparasaun laserrasi ba oan fatin ida ne’ebe kanek ne’e.

Tuir audit ne’ebe tama momentu ne’e ekipa suku ba oan fatin ne’e, maibé pasiente rasik mak la kopera, ne’e duni doutor espesialista ne’ebé ba haree no deside lori ba sala operasaun atu nune’e hakalma tiha mak suku.

Liga ho lamentasaun hosi família nian kona-bá estajiáriu  sira iha HNGV tanba konsidera estajiáriu  sira sidauk professional iha atendementu ba pasiente,  Vidal de Jesus Lopes esklarese katak estajiada sira nia prezensa, hanesan ajuda deit ba iha koko tensaun, ka koko isin-manas, enkuantu kona-bá moras komplikadu, partus ka moras seluk ne’e responsabilidade tomak ba iha mediku no parteira sira.

Iha loron  02 fulan-Outubru 2024, família hosi pasiente Ester de Araújo halo konférensia imprensa hodi hato’o rekomendasaun  liga ba jestaun ospitalár mak hanesan tuir mai ne’e :

1. Husu atu ospitál no sentru saúde sira atu toma konsiderasaun hodi labele fó beibeik pasiente neʼebé ho kondisaun grave ba estajiariu sira atende.
2. Tau mós fasilidade saúde hodi apoiu mediku sira-nia serbisu iha sentru saúde no postu sira iha baze, atu nune’e, labele perujika ba ema nia vida.

Liga ho Jestaun Ministeriu Saúde nian;

1. Rekomenda ba Ministra Saúde Élia A.A Amaral atu aumenta osan ba iha kapital menór, atu nune’e, bele kompra ekipamentu sira hodi responde ba espetativa komunidade sira nian iha futuru.
2. Rekomenda mós ba Ministra Saúde atu hasae kualidade atendementu pesoál saúde sira nian iha área rurál inklui kompleta mós ho fasilidade saúde, atu nune’e, pasiente sira bele hetan atendementu besik liu.
3. Rekomenda mós ba Ministra Saúde, Élia A.A Amaral atu tau kontrolu másimu ba pesaól saúde sira iha nasionál to’o ba baze, atu nune’e, bele dezempeña funsaun ho profisioná

Jornalista: Leopoldina de Carvalho