Connect with us

Polítika

Probowo Hameno bá Xanana Hakarak Vizita Timor-Leste

Published

on

Hatutan.com, (20 Outubru 2024), Díli—Prezidente Repúblika Indonéziu periódu 2024-2029, Prabowo Subianto, husu bá Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão hakarak halo  vizita Estadu ida mai Timor-Leste (TL).

Lee Mós: Momentu Amizade Horta-Prabowo iha Forum Diálogu Shangri-La iha Singapura

Momentu Prabowo Subianto ho Xanana Gusmão kumprimenta malu. Foto/Espesiál

“Nia mai kumprimenta no  husu atu bainhira mak nia bele bá Timor. Ha’u deha, depois mak ita haree, ne’ebé kapás tebetebes.” Hatutan.com sita deklarasaun Xanana Gusmão iha pájina ofisial Facebook Gabinete Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, Domingu (20/10/2024).

Prabowo Subianto ho Gibran Rakabuming Raka hetan pose nu’udar Prezidente no Vise Prezidente Repúblika Indonézia bá períodu 2024-2029 iha Edifísiu Nusantara, kompleksu Parlamentu, Jakarta, Domingu (20/10/2024).

Advertisement

Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão ne’ebé partisipa direta  iha serimónia posse ne’e simu hosi Prabowo Subianto, no diretamente bá iha fatin ne’ebé prepara hosi komisaun organizadora.

Prabowo Subianto agradese bá bainaka espesiál sira no hasé Prezidente Repúblika ho Primeiru-Ministru sira hosi nasaun oioin, inklui Primeiru-Ministru Timor-Leste, Xanana Gusmão ne’ebé partisipa iha serimónia importante ne’e.

Liu hosi diskursu dahuluk, Prabowo Subianto kompromete sei hametin liu tán relasaun di’ak ho nasaun hotu-hotu liu-liu nasaun viziñu sira.

“Liga ho asuntu internasionál, Indonézia hili dalan livre, ita lakohi tuir paktu militár ruma, tanba ita hakarak hili dalan amizade ho nasaun hotu-hotu, Prabowo Subianto, prezidente da-ualu Repúblika Indonézia nian ne’e afirma.

Prabowo mós promete atu durante iha nia ukun hamutuk ho estrutura halakon tiha grupizmu, familiarizmu no partidarizmu.

Advertisement

Iha okaziaun ne’e Primeiru-Ministru, Xanana Gusmão espresa sentimentu kontente tanba bele partisipa iha serimónia posse ne’ebé Prabowo rasik mak konvida.

Xanana hateten, Prabowo mós promete atu haree kona-bá problema hahán tanba sira la konsege rezolve problema hamlaha iha sira-nia rain.

Xanana mós observa katak, aktu hosi Prezidente Prabowo ne’ebé presta omenajen bá lider nasaun nian, hanesan aktu ida ne’ebé di’ak tebetebes tanba nia hakarak unidade nasionál, hodi hakotu diferensa saida de’it maka iha, hosi grupu, partidu tenke tau uluk interese nasaun no povu nu’udár devér boot liu ida-idak nia hanoin.

IX Governu Konstitusionál define Timor-Leste  nia polítika esterna ho prinsípiu ida-ne’ebé konsagra sentidu independénsia no soberania maka: “Ba Timor-Leste, Laiha Aliadu ka Inimigu, Hotu-hotu sei hamutuk no Amigus de’it!”.

Iha serimónia posse ne’e nia rohan, Prezidente Prabowo Subianto ho Vise-Prezidente Repúblika, Gibran Rakabuming Raka kumprimenta Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão.

Advertisement

Iha serimónia posse ne’e, bele haree katak Xanana Gusmão kaer-liman ho Prabowo Subianto depois sira na’in-rua hakuak malu metin durante tempu balun nia laran. Hakuak metin ne’e simu ho basa-liman maka’as hosi lider  hosi nasaun oioin ne’ebé asiste momentu importante no istóriku bá Indonézia ne’e.

Nu’udár haktuir nanis  ona, katak Xanana hanesan figura proeminente ida iha Timor-Leste.  Nia luta ba ukun rasik an. Nune’e, Prabowo Subianto uluk lidera operasaun militár ida hasoru luta bá independénsia Timor-Leste nian.

Husi tinan 1976 to’o 1985, Prabowo Subianto servisu iha Komandu Ezérsitu Sandi Yudha (Kopassandha).

Sita husi The Guardian katak Prabowo Subianto akuzadu involve iha violasaun direitus umanus iha Timor-Leste, inklui masakre 1983 ne’ebé hamate ema atus ba atus iha Aldeia Krarás. Maibé, Prabowo Subianto rejeita akuzasaun ne’e.

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres

Advertisement

 

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending