Hatutan.com, (03 Jullu 2025), Díli—Ministru Justisa, Sérgio da Costa Hornai, daudaun ne’e, análize hela pedidu hosi Prokuradór Jerál Repúblika (PGR-sigla portugés) kona-bá kestaun fujitivu Kalumban Mali ne’ebé deskonfia envolve iha falsifikasaun dokumentu hodi hetan nasionalidade Timor.
Lee Mós: Komisaun B PN Husu Autóridade Kompetente Investiga Fujitivu Kalumban Mali

Ministru Justisa, Sergio da Costa Hornai. Foto/Zita Menezes
“Ha’u simu informasaun balun kona-bá pedidu mai hosi Ministériu Públika, Prokuradór Jerál Repúblika nia Gabinete iha hela faze apresiasaun balun, ne’e tanba servisu ida tékniku tenke halo análize ida kle’an, ita halo ita-nia desizaun ida-ne’e la bele fó nia efeitu bá ema sira ne’ebé hanesan Kalumban Mali,” Ministru Sergio da Costa Hornai hateten hodi responde Hatutan.com hafoin partisipa reniaun Konsellu Ministru iha Pálasiu Governu, Kuarta ne’e.
Ministru Sergio da Costa Hornai hateten, halok hanesan fujitivu Kalumban Mali buka tenta halo ajíliu polítiku ruma iha teritóriu nasionál Timor nian, mémzu sira suspeita sira kordenadu bá iha sira, tanba Governu Timor-Leste tenke haree liu-liu ba sir- nia infrasaun sira ne’ebé maka sira halo ka ilisitude kriminál sira halo iha sira-nia paíz orijen no haree bá Timor-Leste laiha pena de morte depois laiha prizaun prepetua, sira halai mai iha ne’e.
Nia fundamenta katak hirak ne’e hotu Governu tenke pundera katak bele halo ka troka imformasaun sira iha parte seluk, maibé la bele halo desizaun ida-ne’ebé kontrariu para bele lori fali Timor nia prestizu internasionál, haesan estadu ne’ebé maka retifika ona konvensaun sira kona-bá direitu umanu no mós iha direitu sivíl polítiku ekonómiku no seluk-seluk tan.
“Prontu ida-ne’e maka sai hanesan hanoin boot bá iha Ministériu Justisa no mós entidade Estadu nian tomak iha setór justisa,” Ministru Sergio da Costa Hornai afirma.
Nia esplika konteudu pedidu hosi PGR maka atu halo kooperasaun ida oinsá atu bele halo integrasaun halo análize haree kona-bá lei, haree kona-bá materia kooperasaun internasionál, bainhira iha fujitivu ida ne’ebé hetan kondenadu ona maibé hetan tiha ona prsosesu judisiariu iha teritoriu nasionál oinsá maka nia bele iha Timor-Leste ka nia bele simu responsabilidade ka pelu kontrariu haruka fila fali bá nia país orijen.
Nia afirma desizaun fujitivu Kamlumban Mali tenke haree didi’ak hodi la bele tau iha konflitu iha Konstituisaun Repúblika Timor-Leste nian no lei sira ne’ebé vigora.
Kona-bá prosesu investigasaun bá fujitivu Kalumban Mali tuir Ministru Justisa katak, prosesu invstigasaun ne’e aktu normál ne’ebé rekere bá iha orgaun polísia investigasaun kriminál nian atu halo nafatin investigasaun no buka deteta bá iha pruminoriu sira ne’ebé maka tama iha Timor-Leste tanba situasuan balun ne’ebé envolve iha krime ruma.
Ida-ne’e, Ministru Sergio Hornai hatutan, servisu ida imperativu, servisu ida la’ós esepsionál, maibé servisu regular ida ne’ebé pertense iha orgaun kriminál atu halo servisu hodi halo investigasaun bá kualker fujitvu ne’ebé tama mai Timor, iknlui fujitivu Kalumban Mali.
Lee Mós: Kalumban Mali, Fujitivu Ne’ebé Halai husi Justisa Indonézia Mai Timor-Leste To’o Hetan Nasionalidade Timor
Jornalista: Marcelino Tomae