Hatutan.com, (29 Janeiru 2026), Díli- Ministra Saúde (MS), Élia A.A dos Reis Amaral husu komunidade tenke iha konsiénsia no servisu hamutuk hodi labele soe lixu arbiru iha fatin-fain sira, nune’e bele kontribui ativa kombate moras dengue.
Lee Mós: Presiza Fumigasaun Ba Prevene Moras Dengue

Ministra Saúde, Élia A.A dos Reis Amaral. Foto/Dok
“Ita hatene katak susuk Aedes aegypti mai husi lixu no bee-nalihun sira, tanba ne’e oinsá ita servisu hamutuk, atu bele fó sensebilizaun ba komunidade tomak atu labele soe lixu fatin-fatin sai fali knuuk ba susu Aedes aegypti moris no hamosu moras dengue,” Ministra Élia A.A dos Reis Amaral hateten iha audíensia ho Komisaun sira Parlamentu Nasionál, Kinta (29/01/2026).
Tuir dadus husi Miunistériu Saúde katak númeru moras dengue iha tinan 2022 totál 5658 no kazu mate 58, tinan 2023 iha kazu moras dengue 1953 kazu mate na’in-hitu, tinan 2024 kazu moras dengue iha 1494, mate na’in-ualu, tinan 2025 kazu moras dengue iha 1510, mate na’in-ualu, tinan 2026 kazu dengue iha 1002, mate na’in-haat
“Ha’u hakarak informa katak bazeia ba kazu sira ne’e kuandu ita halo komparasaun katak hahú fulan-Dezembru 2025-Janeiru 2026, ita iha fultasaun ne’ebé maka’as, tanba ha’u hateten fultasaun aas, nia kazu ne’e ita foti iha kazu klasifikasaun kmaan, moderadu no grave. Entaun saida mak ita deteta iha ne’ebá, kazu husi 1002 ne’e kazu grave na’in-haat mak lakon vida,” Ministra Élia Amaral hateten.
Ministra Saúde afirma moras dengue ne’e barak mak afeta ba labarik tinan 0-14, nune’e papél saúde públika halo mak haree liubá surbalance, no mós prevensaun, nune’e MS hahú ho programa naran woldbakia,
Governante ne’e hateten susuk Aedes Aegypti ne’e númeru aas iha Timor-Leste no nia kauza loloos mak husi susuk, nune’e husu komunidade tenke iha konsiénsia hodi hamoos foer no soe lixu iha nian fatin hodi kombate moras dengue.
MS hahú servisu hamutuk ho parte Ministériu Edukasaun tanba moras dengue afeta barak liu iha idade eskolar no apoiu mós repedente ka bolu autan atu nune’e inan sira bele kose ba oan sira nian isin loloon atu evita susuk tata.
Nia hatutan mós katak kona-bá kazu moras dengue ne’ebé daudaun ne’e pasiénte sira overload iha Hospitál Nasionál Guido Valadares (HNGV), Miniseriu Saúde, komesa prepara ona fatin seluk hodi nune’e pasiénte sira ne’e bele koloká ba.
Jornalista: Zita Menezes