Connect with us

Edukasaun

Carla Mendonça Hosi Aileu Primeiru Lugar Iha Kompetisaun Diskursu Públiku 

Published

on

Hatutan.com, (20 Dezembru 2022), Díli—Reprezentante estudante hosi Eskola Sekundária Tékniku Vokasionál (ESTV) Munisipiu Aileu-Vila, Carla Maria Mendonça sai manán na’in dahuluk iha kompetisaun diskursu públiku nível nasionál.

Estudante Eskola Sekundáriu Tékniku Vokasionál Aileu-Vila ho Eskola Sekundáriu Tékniku Vokasionál Ernesto Fernandes Dudu Ermera Gleno, ho diretora Fórum Tau Matan (FTM) no ekipa Júri ba kompetisaun diskursu Públiku iha salaun Fundasaun Oriente, Suku Gricenford, Postu Administrativu Na’in-Feto, Munisipiu Dili, Segunda (19/12/2022).

Eventu ne’e organiza hosi organizasaun sosiedade sívil, Fórum Tau Matan (FTM) iha salaun Fundasaun Oriente, Suku Gricenford, Postu Administrativu Na’in-Feto, Munisípiu Díli no hetan apoiu fundu hosi Gabinete Primeiru Ministru (PM) bá asuntu Serviço de Apoio á Sociedade Civil e Auditória Social (SASCAS).

Lee Mós: Influensia Teknolojia Komunikasaun bá Estilu Moris Sosiedade Ohin Loron

Totál estudante Eskola Sekunária Tékniku Vokasionál (ESTV) ne’ebé selesionadu hodi partisipa iha diskursu públiku nível nasionál ne’e hamutuk na’in-sia.

Advertisement

Hosi ESTV Ernesto Fernandes “Dudu” Gleno-Ermera, reprezenta hosi estudante na’in-haat, Alexandre Martins nia tópiku diskursu maka “Juventude Pasadu mak Determina destinu nasaun Timor-Leste, no Juventude prezente mak autór bá dezenvolvimentu nasionál”.

Constantino Soares dos Santos, “Papél foinsa’e hodi Kontribui bá Kresimentu iha Timor-Leste”. Adriana Soibere Brites, “Partisipasaun iha Dezenvolvimentu Nasionál”, no  estudante Tiago Soares Casimiro nia tema aprezentasaun maka “Edukasaun Transformativu”.

Hosi ESTV Munisipiu Aileu, reprezenta hosi estudante na’in-lima (5) mak hanesan Melinha de Jesus ho tópiku, “Papél Juventude”. Carla Maria Mendonça “Prevene Isin-rua Sedu no Kaben Sedu”. Josefina Susanty hato’o kona-bá “Meiu Ambiente”, Josefina de Jesus Madeira aprezenta kona-bá “Importánsia Edukasaun” no Idelfonso Tilman Soares nia temátiku maka “Apoiu Agrikultura”.

Durante aprezentasaun, kompetitór sira hetan julga ka avalia hosi juri hamutuk na’in-tolu mak hanesan, Juli da Silva, José Raúl ho Monaliza Barreto.

Hafoin rona aprezentasaun, rezultadu hosi juri sira fó sai katak estudante na’in-haat (4) mak selesionadu hanesan manán na’in bá iha kompetisaun diskursu públiku ne’e.

Advertisement

Manan na’in sira hosi Eskola Sekundáriu Tékniku Vokasionál Aileu-Vila ho Eskola Sekundáriu Tékniku Vokasionál Ernesto Fernandes Dudu Ermera Gleno iha kompetisaun diskursu Públiku ne’ebé hala’o salaun Fundasaun Oriente, Suku Gricenford, Postu Administrativu Na’in-Feto, Munisipiu Dili, Segunda (19/12/2022).

Primeiru lugár, Carla Maria Mendonça ho ninia pontus (90), segundu-lugár Constantino Soares dos Santos ho valór (89), terseiru-lugar okupa hosi Adriana Soibere Brites ho pontu (88,5) no Tiago Soares Casimiro okupa kuartu-lugár ho ninia pontu 87.

Reprezentante Ekipa Juri ka julgadór, Juli da Silva, hateten, rezultadu kompetisaun diskursu hosi estudante sira ne’e tanba iha aprezentasaun ne’e haree liubá pontu importante tolu mak hanesan, matéria, jestaun no métodu.

“Kada juri ho ninia pontus. Nune’e, hosi pontus ne’ebé mak ami fó bá iha aprezentadór sira. Entaun ami soma hamutuk hetan rezultadu ida-ne’e,” Juli da Silva hateten durante anúnsia rezultadu finál diskursu iha salaun Fundasaun Oriente, Suku Gricenford, Postu Administrativu Na’in-Feto, Munisipiu Dili, Segunda (19/12/2022).

Rezultadu valór ne’ebé mak juri ida-idak fó, mai hosi rezultadu aprezentasaun estudante sira nian iha diskursu, ligadu ho matéria, métódu nomós maneira aprezentasaun nian.

Manán na’in dahuluk, Carla Maria Mendonça espresa sentimentu ksolok tanba bele hetan primeiru lugár iha kompetisaun diskursu ne’e.

Kona-bá ninia preparasaun hosi inisiu mai to’o iha faze kompetisaun ne’e, ladun másimu, tanba durante ne’e sira mós hasoru hela ezame finál iha eskola, nune’e tenke konsentra liu bá ezame.   

Advertisement

Carla Maria Mendonça promete, bá oin sei esforsa nafatin liuhosi halo preparasaun di’ak liután, nune’e bele partisipa iha kompetisaun diskursu sira  iha futuru.

Manán na’in daruak, hosi eskola Sekundáriu Tékniku Vokasional (ESTV) Ernesto Fernandes “Dudu” Ermera-Gleno, Costantino Soares dos Santos, konsidera loron 19 fulan dezembru, nu’udár loron ida importante tebes bá nia, tanba okupa pozisaun iha segundu lugár iha diskursu públiku.

“Momentu ida importante loos no previléjiu bá ha’u tanba hetan segundu lugár,” Costantino Soares dos Santos hateten.

Manán na’in datoluk, hosi Eskola Sekundária Tékniku Vokasional (ESTV), Ernesto Fernandes “Dudu”, Gleono-Ermera, Adriana Brites sente animadu tebes ho atividade kompetisaun diskursu públiku ne’ebé mak organiza hosi ekipa SASCAS no Forum Tau Matan (FTM).

“Hanesan juventude feto ida, ha’u sente apresia loos bá atividade ne’ebé ohin ami mai kompete ho eskola Aileu no ami Ermera,” Adriana Brites hateten.

Advertisement

Tiágo Soares Casimiro, ne’ebé mak sai manán na’in bá dahaat mós hosi ESTV, Ernesto Fernandes “Dudu” Gleono-Ermera expresa sentimentu ksolok tanba iha kompetisaun diskursu ne’e nia bele okupa kuartu-lugár, kompara ho nia kolega sira seluk ne’ebé ‘seidauk’ iha sorte atu manán.

Diretora FTM, Eduarda Martins Gonçalves rekoñese katak, preparasaun sira hotu hosi inisiu, la’ós FTM mesak mak organiza, maibé serbisu hamutuk ho eskola rua ESTV Aileu Villa ho ESTV Ernesto Fernandes “Dudu” Gleno-Ermera, oinsá bele halo selesaun bá estudante sira, hodi partisipa iha FTM nia formasaun, molok tama to’o iha faze kompetisaun diskursu públiku programa ida ne’e.

Molok ne’e, FTM halo uluk formasaun durante loron rua bá estudante sira iha ESTV Aileu Vila no loron rua iha ESTV Gleno-Ermera.

Haoin formasaun, ekipa sira FTM nian hamutuk ho diretór eskola sira halo selesaun bá estudante hirak ne’ebé mak bele reprezenta ninia eskola, hodi partisipa iha diskursu públiku ne’e.

“Hosi ne’ebá, sira nia preparasaun, la’os de’it fahe matéria kona-bá jestaun orsamentu, planu negósiu lideransa, maibé oinsá atu lori estudante sira bele iha abilidade ko’alia iha públiku,” Eduarda Martins Gonçalves, hateten.

Advertisement

Razaun FTM hakarak foku uluk bá estudante ESTV tanba tuir rezultadu peskiza ne’ebé ekipa peskizadór sira FTM nian ho Rede Edukasaun TLC halo hatudu katak, maioria eskola tékniku vokasionál iha Timor laran, barak mak hasoru problema kona-bá matéria, fasilidade no ekipamentu sira bá iha prátika.

Alende ne’e, bá estudante ka juventude sira ne’ebé maka nia familia ekonómia la sufisiente, bele utiliza matéria ne’ebé matéria sira mak hetan iha formasaun bá diskursu públiku ne’e, sai nu’udár bukae ida bá sira bele kria rasik kampu traballu bá aan, liuhosi halo negósiu ki’ik oan ruma iha sira nia komunidade.

FTM eskolla ESTV Aileu Villa ho ESTV Ernestu Fernandes “Dudu” Gleno-Ermera ne’e, sai nu’udár projetu pilótu ida. Tanba ne’e, planu bá oin, sei lori mós estudante sira hosi munisipiu seluk ho RAEOA, atu partisipa mós iha eventu ne’ebé mak hanesan.

Ho projetu pilótu ida ne’e sai hanesan sasukat bá ekipa FTM atu haree no avalia kualidade eskola tékniku vokasional sira ne’ebé mak Governu liuhosi Ministériu Edukasaun Juventude no Desportu (MEJD) estabelese iha munisipiu sira, nia kualidade iha ka la’e, diferensa ne’e iha ne’ebé no sira nia problema saida de’it estudante ESTV sira hasoru iha eskola.

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres/Elio dos Santos da Costa

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Edukasaun

Segunda, Timor-Leste hala’o ezame nasionál ba estudante finalista nivel sekundáriu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes 

(more…)

Continue Reading

Edukasaun

Kobransa Ilegál iha UNTL, Komisaun Instrusaun InvestigaDosente Na’in Rua

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubru 2026), Díli– Universidade Nasionál Timor-Lorosa’e (UNTL), liuhusi Komisaun Instrusaun, hala’o hela investigasaun ba dosente na’in rua iha Fakuldade Edukasaun no Humanidade, ne’ebé hetan alegasaun kona-ba kobransa ilegál ba estudante sira.

Pró-Reitor Asuntu Jurídiku, José Tomás Alves, ne’ebé nu’udar membru Komisaun Instrusaun, hatete katak kazu ne’e hahú bainhira estudante sira hato’o keixa ba estrutura kompetente iha UNTL. Depois, kazu ne’e refere ba Konsellu Disiplinár, ne’ebé kria Komisaun Instrusaun atu hala’o investigasaun.

José Tomás esplika katak Komisaun Instrusaun nomeia ona iha loron 17 Jullu 2026 no hahú servisu kedas. Tuir nia, suspensaun temporária ba dosente na’in rua ne’e importante atu evita interferénsia durante prosesu investigasaun no fó oportunidade ba estudante sira atu hato’o sira-nia deklarasaun ho liberdade.

“Nomeasaun husi Komisaun Instrusaun ne’e tun kedas iha loron 17 Jullu. Ami halo kedas servisu, tanba bainhira investigasaun la’o, profesór sira ne’e kontinua hala’o sira-nia atividade letiva, hanesan orientasaun no hanorin, ida-ne’e bele afeta estudante sira, tanba ne’e, Komisaun Instrusaun propoin ba Konsellu Disiplinár atu emite suspensaun ba dosente na’in rua,” José Tomás hatete iha Kampus Liceu, kuarta-feira, 14 Outubru 2026.

Advertisement

Nia hatutan, Konsellu Disiplinár emite karta suspensaun iha loron 8 Setembru 2026, ho prazu fulan ida, suspensaun ne’e atu para temporariamente atividade dosente sira ne’ebé hetan alegasaun viola sira-nia dever profisionál, no atu fasilita prosesu rona deklarasaun husi estudante sira.

“Karta suspensaun ne’e nia objetivu atu suspende temporariamente atividade profesór sira ne’ebé hetan alegasaun viola sira-nia dever, atu nune’e estudante sira bele ko’alia ho livre no fó oportunidade ba Komisaun Instrusaun atu rona sira-nia deklarasaun,” nia esplika.

Maski prazu suspensaun ne’e remata ona iha loron 8 Outubru 2026, ida-ne’e la signifika katak kazu ne’e rezolve ona. Tuir nia, prazu investigasaun bele estende se Komisaun Instrusaun konsidera katak kazu ne’e kompleksu no presiza tempu tan atu halibur evidénsia.

Nia hatete, komisaun sei kontinua rona testemuña no suspeitu sira, no halibur prova relevante sira atu bele konklui investigasaun ho kuidadu.

“Investigasaun ne’e sei kontinua, tanba ami presiza rona testemuña no suspeitu sira, no halibur prova sira. Hare’e ba komplesidade kazu ne’e, ami presiza tempu atu asegura katak prosesu investigasaun la’o ho di’ak,” nia afirma.

Advertisement

José Tomás hatete, depois Komisaun Instrusaun konklui relatóriu investigasaun, relatóriu ne’e sei submete ba autoridade kompetente iha UNTL, se hetan katak dosente sira viola duni sira-nia dever profisionál, Reitór sei foti desizaun tuir kompeténsia ne’ebé mak iha.

To’o agora, prosesu investigasaun sei kontinua, no alegasaun kona-ba kobransa ilegál ne’e sei presiza hetan konfirmasaun liuhusi rezultadu investigasaun.

Jornalista: Felix Fernandes

Advertisement
Continue Reading

Edukasaun

Estudante ne’ebé konkore ba ezame nasionál tenki iha dukumentu kompletu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes (more…)

Continue Reading

Trending