Connect with us

Edukasaun

Governu Lansa Asesibilidade Bá Ema ho Defisiénsia no Matadalan Operasionál Bá Direitu Partisipasaun Adolexente

Published

on

Hatutan.com, (20 Dezembru 2022), Díli- Atu valoriza no dignifika partisipasaun ema ho defisiensia iha prosesu dezenvolvimentu nasionál, governu liuhosi Ministériu Edukasaun Juventude no Desportu (MEJD) no Ministeriu Saúde (MS) hamutuk ho parseiru dezenvolvimentu hanesan UNICEF lansa fatin asesibilidade bá ema ho defisiénsia no matadalan operasionál bá direitu partisipasaun joven no adolexente sira ne’ebé moris ho defisiensia hodi garante katak sidadaun hotu-hotu iha direitu hanesan no oportunidade hanesan atu fó kontribuisaun bá nasaun.

Ministru Edukasaun Juventude no Desportu, Armindo Maia entrega matadalan Operasionál Bá Direitu Partisipasaun Adolexente bá reprezentante ma ho difisiénsia. Foto/Elio dos Santos da Costa

Fatin asesibilidade bá ema ho defisiénsia ne’e lokaliza iha Sekretáriu Estadu Juventude no Desportu (SEJD) ho intensaun atu bele fó garantia bá direitu ema ho defisiénsia bele asesu bá fasilidade no edifísiu públiku sira, liu-liu oinsa bele garantia partisipasaun ema hotu-hotu nian.

Ministru Edukasaun Juventude no Desportu, Armindo Maia hato’o agradese ba Sekretáriu Estadu Juventude no Desportu (SEJD) no nia parseiru dezenvolvimentu UNICEF bá apoiu no servisu hamutuk hodi konsege konstrui fasilidade no fatin asesibilidade bá joven no adolexente sira ne’ebé moris ho defisiénsia atu bele asesu bá fasilidade sira iha resintu SEJD.

Ho finalizasaun projetu ida-ne’e, maluk joven no adolexente sira ne’ebé ho defisiénsia atu mai partisipa iha kualker atividade ruma iha resintu SEJD nian sei iha asesu tuir posibilidade ne’ebé iha.

Advertisement

Hein katak ho konstrusaun fatin asesibilidade ba ema ho defisiensia sei bele inspira no enkoraja instituisaun sira seluk, públiku no privadu atu bele kontempla ba garante asesibilidade ba iha fasilidade sira ba joven no adolosente sira ne’ebé ho defisiensia.

Iha politika MEJD nian mós hahú ona ho halo implementasaun bá iha eskola foin sira ne’ebé konstrui sei kompleta ho rampa de asesu atu garante partisipasaun joven no adolesente sira ne’ebé ho defisiensia.

“SEJD hanesan sentru ida bá atividade juventude no desportu iha Díli, konstrusaun ida-ne’e di’ak no loos hodi fasilita joven no adolexente sira ne’ebé moris ho defisiénsia atu mai partisipa iha aktividade sira Joventude no Desportu nian no iha asesibilidade ba utilidade públiku ne’ebé SEJD oferese,” Ministru Edukasaun Juventude no Desportu,  Armindo Maia hateten  iha nia diskursu ba lansamentu rampa de asesu, iha SEJD, Díli, Tersa (20/12/2022).

Governu servisu hamutuk mós ho UNICEF, lansa matadalan ba direitu partisipasaun joven no adolexente sira ne’ebé moris ho defisiensia, no matadalan ida-ne’e sei ajuda maluk defisiensia sira no portador defisiensia sira hodi hatene sira-nia direitu atu partisipa no oinsa ezerse sira nia direitu hodi partisipa iha kualker desizaun ruma ne’ebé mak iha relevansia ka impaktu direita ba sira nia moris.

“Há’u hanoin katak importante tebes atu joven no adolexente sira ezerse sira nia direitu  partisipasaun iha kestaun hotu ne’ebé iha impaktu direita bá sira-nia moris. Joven no adolexente sira ne’ebé moris ho defisiensia iha direitu tomak atu fó hanoin bá estadu liu husi orgaun soberania sira, atu bele rona mós joven no adolexente sir- nia perspetiva bá dezenvolvimentu nasionál,” Ministru Armindo Maia hateten.

Advertisement

Ministru Armindo Maia lori governu nia naran hato’o agradesimentu bá UNICEF ne’ebé iha vontade diak hodi konstrui fatin Asesibilidade ida ne’e.

Reprezentante UNICEF iha Timor-Leste, Bilal Aurang Zeb Duran, hateten konstrusaun bá rampa de asesu no matadalan ba direitu partisipasaun joven no adolexente sira ne’ebé ho defisiensia ne’e atu ajuda governu no parseiru dezenvolvimentu sira seluk asegura katak adolexente no foin-sa’e ho defisiénsia sira bele ezerse sira nia direitu bá partisipasaun no mós ajuda forma desizaun sira ne’ebé foti kona-bá asuntu sira ne’ebé afeita bá sira nia moris.

UNICEF orgullu tamba ajuda ona konstrui rampa de asesu no bloku de orientador  ne’ebé foin primeira vez iha Timor-Leste.

“Eskritoriu SEJD sai sede bá esforsu sira ne’ebé lidera husi juventude sira tamba ne’e importante tebes katak eskritóriu ne’ebé inkluzivu bele tulun adolexente no foin-sa’e sira ho defisiénsia asesu bá fatin ne’e, ba partisipasaun sívika juventude nian,” Bilal Aurang Zeb Duran hateten.

Partisipa iha lansamentu fatin Asesibilidade ba ema ho defisiensia no matadalan operasionál bá direitu partisipasaun adolescente sira ne’ebé moris ho defisiénsia ne’e asosiasaun defisiente sira, no reprezentante Embaixada Cuba iha Timor-Leste inklui konvidadu  onra sira seluk.

Advertisement

Jornalista: Vito Salvadór

 

 

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Edukasaun

Governu promove prevensaun moras la hada’et ba estudante ho manorin sira

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Edukasaun

Segunda, Timor-Leste hala’o ezame nasionál ba estudante finalista nivel sekundáriu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes 

(more…)

Continue Reading

Edukasaun

Kobransa Ilegál iha UNTL, Komisaun Instrusaun InvestigaDosente Na’in Rua

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubru 2026), Díli– Universidade Nasionál Timor-Lorosa’e (UNTL), liuhusi Komisaun Instrusaun, hala’o hela investigasaun ba dosente na’in rua iha Fakuldade Edukasaun no Humanidade, ne’ebé hetan alegasaun kona-ba kobransa ilegál ba estudante sira.

Pró-Reitor Asuntu Jurídiku, José Tomás Alves, ne’ebé nu’udar membru Komisaun Instrusaun, hatete katak kazu ne’e hahú bainhira estudante sira hato’o keixa ba estrutura kompetente iha UNTL. Depois, kazu ne’e refere ba Konsellu Disiplinár, ne’ebé kria Komisaun Instrusaun atu hala’o investigasaun.

José Tomás esplika katak Komisaun Instrusaun nomeia ona iha loron 17 Jullu 2026 no hahú servisu kedas. Tuir nia, suspensaun temporária ba dosente na’in rua ne’e importante atu evita interferénsia durante prosesu investigasaun no fó oportunidade ba estudante sira atu hato’o sira-nia deklarasaun ho liberdade.

“Nomeasaun husi Komisaun Instrusaun ne’e tun kedas iha loron 17 Jullu. Ami halo kedas servisu, tanba bainhira investigasaun la’o, profesór sira ne’e kontinua hala’o sira-nia atividade letiva, hanesan orientasaun no hanorin, ida-ne’e bele afeta estudante sira, tanba ne’e, Komisaun Instrusaun propoin ba Konsellu Disiplinár atu emite suspensaun ba dosente na’in rua,” José Tomás hatete iha Kampus Liceu, kuarta-feira, 14 Outubru 2026.

Advertisement

Nia hatutan, Konsellu Disiplinár emite karta suspensaun iha loron 8 Setembru 2026, ho prazu fulan ida, suspensaun ne’e atu para temporariamente atividade dosente sira ne’ebé hetan alegasaun viola sira-nia dever profisionál, no atu fasilita prosesu rona deklarasaun husi estudante sira.

“Karta suspensaun ne’e nia objetivu atu suspende temporariamente atividade profesór sira ne’ebé hetan alegasaun viola sira-nia dever, atu nune’e estudante sira bele ko’alia ho livre no fó oportunidade ba Komisaun Instrusaun atu rona sira-nia deklarasaun,” nia esplika.

Maski prazu suspensaun ne’e remata ona iha loron 8 Outubru 2026, ida-ne’e la signifika katak kazu ne’e rezolve ona. Tuir nia, prazu investigasaun bele estende se Komisaun Instrusaun konsidera katak kazu ne’e kompleksu no presiza tempu tan atu halibur evidénsia.

Nia hatete, komisaun sei kontinua rona testemuña no suspeitu sira, no halibur prova relevante sira atu bele konklui investigasaun ho kuidadu.

“Investigasaun ne’e sei kontinua, tanba ami presiza rona testemuña no suspeitu sira, no halibur prova sira. Hare’e ba komplesidade kazu ne’e, ami presiza tempu atu asegura katak prosesu investigasaun la’o ho di’ak,” nia afirma.

Advertisement

José Tomás hatete, depois Komisaun Instrusaun konklui relatóriu investigasaun, relatóriu ne’e sei submete ba autoridade kompetente iha UNTL, se hetan katak dosente sira viola duni sira-nia dever profisionál, Reitór sei foti desizaun tuir kompeténsia ne’ebé mak iha.

To’o agora, prosesu investigasaun sei kontinua, no alegasaun kona-ba kobransa ilegál ne’e sei presiza hetan konfirmasaun liuhusi rezultadu investigasaun.

Jornalista: Felix Fernandes

Advertisement
Continue Reading

Trending