Connect with us

Polítika

JSMP Rekomenda Pontu Haat Bá Membru Lejislativa Foun

Published

on

Hatutan.com, (26 Maiu 2023), Díli—Judicial System Monitoring Program (JSMP) iha periódu tinan 2022, kontinua halo observasaun regulár ba serbisu no funsionamentu Parlamentu Nasionál (PN) inklui hato’o hela rekomendasaun haat ba membru lejislativa foun nian.

Deskobrimentu sira JSMP nian kona-ba produtividade no funsionamentu Parlamentu Nasionál, nune’e mós kona-ba pontualidade no prezensa deputadu sira-nian iha reuniaun plenária no Komisaun nian, inklui asina livru prezensa, falta no justifikasaun sira.

Lee Mós: Eleisaun Parlamentár Sussesu, PN Kongratula Maturidade Polítika Povu TL

Advertisement

JSMP mos halo advokasia sira liuhosi hakerek paraser, komunikadu imprensa no analiza legál ne’ebé hato’o ba iha Parlamentu Nasionál, Governu no instituisaun relevante sira.

“Iha deskobrimentu JSMP nian ne’e, hatudu katak iha 2022, Parlamentu Nasionál produtivu tebes iha termu halo lei, liuliu lei importante sira. Parlamentu Nasionál, liuliu Komisaun A, involve públiku iha prosesu halo Lei, iha ne’ebé JSMP mós dala barak hetan konvite hodi hato’o paraser no halo audénsia,” Hatutan.com sita iha komunikadu.

Maski nune’e, kestaun sira hanesan pontualidade, la asina livru prezensa, falta la halo justifikasaun no falta ho justifikasaun ne’ebé lori tempu naruk la halo substituisaun nafatin akontese iha Parlamentu Nasionál.

Iha 2023, liuliu iha periódu kampaña eleitorál ba eleisaun Parlamentár 2023 nian, Parlamentu Nasionál tuir observasaun JSMP nian ladun funsiona ho di’ak tanba deputadu barak ba tuir kampaña, nune’e, la iha kuorum ba reuniaun no foti deliberasaun.

“Prátika ida ne’e la’ós akontese iha eleisaun ida-ne’e de’it, maibé akontese mós iha eleisaun sira uluk nian,” Komunikadu ne’e hateten tán.

Advertisement

Tanba ne’e, ba lejislatura tuir mai JSMP husu atu:

1) Deputadu sira bele serbisu ho pontualidade tuir oráriu kona-ba funsionamentu Parlamentu nian ne’ebé regula iha provizaun parágrafu 2 Artigu 42 Lei Nú. 15/2009 ne’ebé  prevee katak oráriu normál funsionamentu Parlamentu mak oras tuku 09:00am to’o tuku oras 18:00am. Iha dadersan hahú tuku 09:00am to’o 12:30pm meiudia no loraik hahú tuku 15:00pm to’o 18:00pm.

2) Deputadu sira asina livru prezensa plenária no Komisaun sira-nian tuir provizaun alinea d) parágrafu 1) Artigu 10 Rejimentu Parlamentu nian.

3) Deputadu atu bele halo justifikasaun bainhira falta iha sesaun plenária no Komisaun nian tuir provizaun alinea e) parágrafu 1) Artigu 10 Rejimentu Parlamentu nian.

4) Deputadu sira atu halo pedidu substituisaun temporáriu bainhira falta ka auzénsia iha tempu naruk ba reuniaun plenária no Komisaun nian tuir provizaun Artigu 5 no provizaun parágrafu 2) Artigu 4 Rejimentu Parlamentu Nasionál  nian. Nune’e, la prejudika reprezentasaun no konfiansa povu nian ne’ebé depozita ba partidu no deputadu ne’e.

Advertisement

Alende husu ba Governu no PN atu nafatin fó prioridade aas ba asuntu pendente sira hanesan alterasaun Kódigu Penál hodi adita artigu espesífiku ida kona-ba insestu atu la haree ba konsentimentu, alterasaun Kódigu Sivíl kona-ba modalidade kazamentu sivíl, Liberdade Expresaun liul-liu artigu 5 husi Lei kona-ba Liberdade ba reuniaun no manifestasaun no implementasaun Lei Protesaun Testemuña.

Jornalista Estajiáriu: Lazaro Pereira Quefi

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Bankada CNRT Kritika Primeiru-Ministru ho Membru Governu Sira Sa’e Karreta Luxu iha Povu Barak Sei Mukit

Published

on

By

Hatutan.com, (23 Janeiru 2026), Díli- Membru Parlamentu Nasionál husi    Bankada CNRT, Virginia Ana Belo, kritika Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão ho nia  membru Governu sira ne’ebé daudaun ne’e sa’e karreta luxu iha povu ne’ebé barak sei mukit.

(more…)

Continue Reading

Polítika

Ezonerasaun José Belo Taraleu husi Knaar Prezidente RTTL,E.P Sai Presedente Atu Ezonera Mós Elizeu Isaac Fernandes

Published

on

By

Hatutan.com, (20 Janeiru 2026), Díli- Desizaun Konasellu Ministru nian ne’ebé ezonera antigu prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públiku (RTTL,E.P), José António Belo Taraleu, hanesan presedente ba Konsellu Munistru atu foti disaun ezonera mós Prezidente inkompativel RTTL,E.P, Elizeu Isaac Fernandes.

(more…)

Continue Reading

Polítika

PM Xanana Lamenta Tribunál Hasai Mandadu Buska no Detesaun Ba Reitór UNTL Cs

Published

on

By

Hatutan.com, (15 Janeiru 2026), Díli- Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, lamenta ho desizaun Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Díli (TJPID) ne’ebé hasai notifikasaun hodi orienta Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) halo buska, apreensaun no detensaun ba reitór Universidade Nasionál Timor-Lorosa’e (UNTL) ho inisiál JM hamutku h onia vise-reitór no kargu xefia na’in-haat seluk tan.

(more…)

Continue Reading

Trending