Connect with us

Polítika

Deputadu Na’in-12 Vota Kontra Orsamentu Prezidénsia Repúblika $10,844,151

Published

on

Hatutan.com, (11 Novembru 2024), Díli– Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2025 ne’ebé aloka bá Prezidénsia  Repúblika ho montante $10.844.151 passa iha votasaun espesialidade iha Parlamentu Nasionál (PN).

Lee Mós: OJE 2025 Billaun $2,6 Pasa iha Jeneralidade ho Votu A-favór 42

Membru PN sira foti kartaun vota bá OJE 2025 ne’ebé aloka ba Prezidénsia Repúblika, Segunda (11/11/2024). Foto/Tome da Silva

Rezultadu votasaun  OJE 2025 bá Prezidensia  Repúblika passa ho votu a-favor 41, kontra 12, no abstensaun 10.

Orsamentu Prezidénsia Repúblika (PR) nian, ho valór $10,844,151,  Saláriu no Vensimentu ho $4,893,100, Béns no Serbisu ho $4,401,821, Transferénsia  publika $1,001,000, Kapitál Menór $150,000, no Kapitál Dezenvolvimentu $389,230.

Advertisement

Membru PN nu’udar proponente Deputadu Antoninho Bianco haktuir iha proposta 36 sujere atu halo poupansa ba kategoria transparensia tanba orsamenu ne’ebe aloka ba iha ne’ebá hamutuk millaun $192.

Nia haktuir normalmente sira  akompaña Ministeriu barak mak tau ona osan iha transferénsia. Tanba ne’e Prezidente Repúblika nia papel importante la’œs atu halo servisu ezekutivu nian, maibé papél importante mak tau matan oinsá mak Governante sira ezekuta osan ho loos ba aktividade ne’ebe ezekutivu nian.

Membru Bankada FRETILIN ne’e husu di’ak liu  halo poupansa orsamentu liga ba proposta ne’ebe proponente sira  hato’o  dentru kategori sira ne’ebe la merese tau iha Prezidenti Republika di’ak liu hasai tiha, hein katak Governu no Ministeriu ida-idak mak ezekuta servisu hirak ne’e.

Iha fatin hanesan membru Bankada CNRT Natalino dos Santos husu Deputadu sira tenke realistika Prezidenti Republika orgaun soberanu no hanesan mós instituisaun estadu ida. Nia parte la aseita proposta hirak ne’e tanba osan ne’ebé aloka ba Prezidenti Repúblika ne’e la’ós ba halo kampaña politiku, ne’ebé nia parte la aseita proposta husi Bankada oposizaun.

“Maibé proposta sira ne’e tuir planu no atividade sub-programa ne’ebé aprezenta iha Komisaun Revizaun Orsamentu Polítika (KROP), sira justifika aprezenta planu atividade orsamentu Prezidenti Republika no orsamentu ne’e liu nune’e lori  mai iha Parlamentu Nasional ita atu legaliza nu’udár orsamentu instiuisaun estadu ne’ebé atu implementa ninian programa sira,” Deputadu Natalino dos Santos hateten.

Advertisement

Primeiru Ministru Kayrala Xanana Gusmao hateten kona-bá poupansa hakarak karik  bolu Prezidenti Repúblika mai hatan took preokupasaum deputadu sira nian ne’ebé  dehan katák servisu ida-ne’e la’ós PR nian. Tanba nu’udár PM labele responde ba programa PR nian.

“Tanba tuir deputadu sira katak proposta ne’e mak prinsipiu ida valor boot  no ami apresia tebes tanba Minirai atu matan duni ona,”Primeiru Ministru Kayarala Xanana Gusmão hateten.

Proponente husi  Bankada opozisaun hato’o proposta proposta redusaun  neen ba Prezidenti Republika hodi halo redusaun ba programa sira ne’ebé la’ós kompeténsia Prezidenti Repúblika no husu atu PR fó kompeténsia ba orgaun ezekutivu mak hala’o.

Proposta sira mak mai husi proposta numeru 34 a-favor 22, kontra 38, abstensaun 2 no  Poroposta  35 a-favor 22, kontra 40 no abstensaun 1.  Proposta 37, a-favor 22, kontra 40, abstensaun 1,  proposta 56, a-favor 22, kontra 40 abstensaun 1 no mós  proposta 73 a-favor 22, kontra 40  no abstensaun 1

Deputadu  proponente husi Bankada opozisaun mak hanesan, Proponente Antoninho BiancoAntonio Moniz Calau, Nurima Ribeiro Alkatiri ho Abilio Quintão Pinto.

Advertisement

Jornalista Estajiária : Zita Menezes

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading
Advertisement

Trending