Connect with us

Polítika

Povu Ki’ik Hetan Evikasaun, Hirak Ne’ebé iha Osan no Podér Goza RDTL

Published

on

Hatutan.com, (17 Fevereiru 2025), Díli– Bankada FRETILIN konsidera durante eviksaun iha Munisípiu Díli povu ki’ik mak fasil  hetan eviksaun, ema riku kontinua goja moris no moris hakmatek.

Lee Mós: FRETILIN Rekomenda Transforma Espasu Públiku Ne’ebé SEATOU Halo Evikasaun Hodi Kontribui Bá Reseita Estadu

Sekretáriu Estadu Asuntu Toponímia no Organizasaun Urbana (SEATOU), Germano Santa Brites Dias, halo eviksaun bá okupante rai Estadu iha merkadu Sengol Bidau,Díli, (18/04/2024) Foto/Dok. Tomé da Silva.

“Bankada FRETILIN hakarak fanun Governu atu labele marjinaliza povu Maubere ida-ne’e husi benefisiu dezenvolvimentu nasaun ida-ne’e nian, hodi fó de’it espasu no tratamentu espesiál ba hirak ne’ebé iha kapitál boot, riku no sira ne’ebé iha poder polítiku sira hodi goja Repúblika ida ne’e nia rain no riku-soin sira,” Deputadu José da Cruz haktuir deklarasaun Politiká Bankada  FRETILIN iha Parlamentu Nasionál, Segunda (17/02/2025).

Desde inísiu, Bankada FRETILIN nota katak iha ezekutivu em pesoa nu’udár Sekretáriu Estadu ba Assuntu Toponímia no Organizasaun Urbana (SEATOU) nian, hala’o nia asaun eviksaun lá tuir prinsípiu sira ne’ebé estabelese ona iha konstituisaun no lei sira ne’ebé estabelese ona.

Advertisement

Prinsípiu ida hateten momós tuir Lei nú. 6/2017, Lei báziku kona-bá ordenamentu territóriu, ne’ebé ejize ba Governu hodi tenke halo esforsu tomak atu alkansa dezenvolvimentu ne’ebé sustentável no progressivu ba povu Timor-Leste, liu-liu garante dezenvolvimentu ekonómiku, kriasaun bem-estar sidadaun nian.

Estadu no povu iha responsabilidade atu kontribui ba konstrusaun sidade ne’ebé organizadu, sustentável no inkluzivu ho baze hosi prinsípiu lulik libertasaun povu nian ne’ebé ema rihun-ba rihun defende ho sira nia terus no sakrifisiu sira durante luta kontra okupasaun no operesaun rezime ditadura Indonézia nian durante tinan 24  nia laran.

“Povu ki’ik sira fasil hetan eviksaun, hetan duni no bandu atu buka moris no hela iha nia rain rasik, enkuantu sira ne’ebé riku no iha osan kontinua hela no goja ho hakmatek. SEATOU uza forsa Polísia no Militár sira hodi obriga povu sai hosi sira nia fatin sem iha planu reintegrasaun ekonómiku no sosiál, inklui indemnizasaun ne’ebé justu  ba vítima despeju administrativu sira ne’e,” Deputadu José da Cruz hateten.

IX Governu Konstitusionál hakarak halo dalan luan, halo sidade ne’e, furak maibé lá iha planu kona-bá oinsá nia povu sira atu iha uma ida ho nia dimensaun no kondisaun di’ak, moos no konfortu atu bele iha intimidade ba ema ida-idak no privasidade familiár hanesan Konstituisaun RDTL Artigu 58 hateten.

Bankada FRETILIN husu ba IX Governu atu halo planu ordenamentu ida ne’ebé integradu, sustentável no inkluzivu, no tenke envolve povu iha laran. Povu tenke iha liberdade atu ko’alia sai nia hanoin kona-bá planu Governu ne’ebé afeita ba sira nia moris, iha prazu tempu no oportunidade ne’ebé nato’on ba sira atu bele muda hela fatin, buka fatin buka moris no fatin ba nia oan sira atu hetan edukasaun ne’ebé di’ak.

Advertisement

Bankada FRETILIN hakarak deklara katak, importante tebes atu iha planeamentu no ordenamentu territoriál ida ne’ebé sustentável, integradu no inklusivu atu evita despeju forsadu sira ne’ebé viola prinsípiu fundamentál sira ne’ebé konsagra iha Konstituisaun RDTL, espesifikamente iha artigu 44º, Nº. 1 ne’ebé konsagra katak “Ema ida-idak iha direitu atu movimenta no estabelese hela fatin iha ne’ebé deit iha territóriu nasionál”.

Iha fatin hanesan Vise-Minstru Asuntu Parlamentár  Adérito Hugo da Costa hateten, progresu no faktu husi evikasaun haree katák iha semana rua liubá mosu udan-boot maibé laiha inundasaun.

“Durante sidade seidauk ordena ho didi’ak Governu iha responsvél moral no politiká perante povu no eduká mós povu katák sasan ne’ebé ita nian no sasán ne’ebé estadu nian, ajuda estadu hodi rezolve ne’e mak responsavél no moral Governu nian,” Adérito Hugo da Costa hateten.

 Jornalista Estajiaria : Zita Menezes

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Bankada CNRT Kritika Primeiru-Ministru ho Membru Governu Sira Sa’e Karreta Luxu iha Povu Barak Sei Mukit

Published

on

By

Hatutan.com, (23 Janeiru 2026), Díli- Membru Parlamentu Nasionál husi    Bankada CNRT, Virginia Ana Belo, kritika Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão ho nia  membru Governu sira ne’ebé daudaun ne’e sa’e karreta luxu iha povu ne’ebé barak sei mukit.

(more…)

Continue Reading

Polítika

Ezonerasaun José Belo Taraleu husi Knaar Prezidente RTTL,E.P Sai Presedente Atu Ezonera Mós Elizeu Isaac Fernandes

Published

on

By

Hatutan.com, (20 Janeiru 2026), Díli- Desizaun Konasellu Ministru nian ne’ebé ezonera antigu prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públiku (RTTL,E.P), José António Belo Taraleu, hanesan presedente ba Konsellu Munistru atu foti disaun ezonera mós Prezidente inkompativel RTTL,E.P, Elizeu Isaac Fernandes.

(more…)

Continue Reading

Polítika

PM Xanana Lamenta Tribunál Hasai Mandadu Buska no Detesaun Ba Reitór UNTL Cs

Published

on

By

Hatutan.com, (15 Janeiru 2026), Díli- Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, lamenta ho desizaun Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Díli (TJPID) ne’ebé hasai notifikasaun hodi orienta Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) halo buska, apreensaun no detensaun ba reitór Universidade Nasionál Timor-Lorosa’e (UNTL) ho inisiál JM hamutku h onia vise-reitór no kargu xefia na’in-haat seluk tan.

(more…)

Continue Reading

Trending