Connect with us

Edukasaun

Reitór UNTL Halakon Diresaun Inspesaun Auditória no Kontrolu Kualidade Tanba Sei iha Fiskál Úniku

Published

on

Hatutan.com, (17 Novembru 2025), Díli- Ministru Ensinu Superiór Siénsia no Kultura (MESSK) José Honório da C. P. Jerónimo, klarifika katak Reitór Universidade Nasionál Timor Lorosa’e (UNTL), João Soares Martins, suspende ka halakon tiha Diresaun Inspesaun Auditoria Kontrolu Kualidade tanba bazeia ba Estatutu UNTL nian.

Lee Mós: Dirijente Sira Husi Diresaun Inspesaun Auditoria Kontrolu Kualidade UNTL Halo Keixa ba Polísia Hasoru Reitór João Soares Martins

Ministru Ensinu Superiór, Siénsia no Kultura, José Honório da Costa Pereira Jerónimo. Foto/Juvinal Cabral dos Santos

Iha estatutu foun UNTL nian, Ministru José Honório da C. P. Jerónimo, hateten laiha ona Diresaun Inspesaun Auditoria Kontrolu Kualidade, maibé hamosu deit órgaun Fiskál Úniku, ne’ebé iha tempu badak MESSK sei halo nomeasaun ba Fiskál Úniku UNTL nian.

 “Reitór João Soares Martins uza nia kompeténsia tomak hodi hapara tiha Pro-Reitor Auditoria no ajusta tiha diresaun auditoria ba hamutuk ho diresaun selu-seluk, kargu ne’e ema hotu nian, ema hotu tenke hatene katak kargu labele tau iha fuan tenke tau iha bolsu, bainhira ema ne’ebé nomeia ita, hakarak nomeia fali ema seluk, ita tenke simu. Ha’u kontaktu kedas Komisáriu Komisaun Funsaun Públiku (KFP) kona-bá Pro-Reitor Rosalino ne’ebé ba keixa Reitór João Soares Martins iha Polísia Nasional Timor-Leste (PNTL), ha’u kontaktu loloos ne’e nia labele ba PNTL,” Ministru  José Honório hateten.

Advertisement

Nia esplika se Pro-Reitór la kontenti ba Komisaun Funsaun Públiku hanesan funsionariu Públiku, nune’e nomeasaun ba Fiskal Úniku ne’e tenke hili ema independente atu haree no atu halo fiskalizasaun ba servisu tomak UNTL nian.

“Ita boot sira akompaña vise-Reitór, Pro-Reitór no Diretór Jerál ne’e Reitór mak hili sé Reitór la iha ona konfiansa hakarak troka mai iha problema administrasaun públiku de’it, só iha Timor-Leste de’it mak ita troka malu ne’e sai fali  problema, iha fatin seluk funsionariu Públiku ida nia hetan misaun husi ministru ba kargu ruma ka husi Reitór mak hetan kargu ruma haruka para ne’e normal hela. Maibé, iha Timor-Leste la normal tenke lori fali ba PNTL ne’e sala tan, loloos ba iha Komisaun Funsaun Públiku tanba nia iha relasaun ho administrasaun públiku ninia servisu,” nia esplika.

Ministru MESSK ne’e hatutan, sira nia servisu ne’e auditoriu interna, se sira hetan buat ruma ladi’ak, sira labele lori ba li’ur, maibé sira entrega ba Reitór atu bolu diresaun sira hodi hateten diresaun ida ne’ebé mak halo sala. Sira nia servisu la’ós auditoria externa mais servisu sira halo ne’e, sasan sira UNTL ne’e sira lori sai hotu ba liur ne’e sira mós kontra hela regra UNTL nian balun.

“Hanesan funsionariu Públiku tenke kaer segredu, sira la kaer segredu sira ba tau iha Facebook, funsionariu sira hanesan ne’e presiza atu aprende tan sira la’ós auditoria externa maibé sira auditoria interna katak saida mak sira hetan iha kada iha diresaun ne’ebá  hetan problema sira tenke hato’o ba Reitór bolu ema sira ne’e hodi resolve la’ós sira lori sai ba liur,” Ministru  José Honório fundamenta.

Reitór UNTL João Soares Martins kontaktu ona Ministru José Honório koalia favor ida hateten ba sira diresaun auditoria atu lee estatutu foun ne’ebé governu aprova tiha ona no prezidente promulga tiha ona.

Advertisement

Estatutu UNTL ne’ebá la iha ona diresaun auditoria, iha mak Fiskal Úniku ne’ebé Ministériu tutela ministru mak sei nomeia  ema independente ida para halo servisu.

Jornalista: Juvinal Cabral dos Santos

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Edukasaun

Segunda, Timor-Leste hala’o ezame nasionál ba estudante finalista nivel sekundáriu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes 

(more…)

Continue Reading

Edukasaun

Kobransa Ilegál iha UNTL, Komisaun Instrusaun InvestigaDosente Na’in Rua

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubru 2026), Díli– Universidade Nasionál Timor-Lorosa’e (UNTL), liuhusi Komisaun Instrusaun, hala’o hela investigasaun ba dosente na’in rua iha Fakuldade Edukasaun no Humanidade, ne’ebé hetan alegasaun kona-ba kobransa ilegál ba estudante sira.

Pró-Reitor Asuntu Jurídiku, José Tomás Alves, ne’ebé nu’udar membru Komisaun Instrusaun, hatete katak kazu ne’e hahú bainhira estudante sira hato’o keixa ba estrutura kompetente iha UNTL. Depois, kazu ne’e refere ba Konsellu Disiplinár, ne’ebé kria Komisaun Instrusaun atu hala’o investigasaun.

José Tomás esplika katak Komisaun Instrusaun nomeia ona iha loron 17 Jullu 2026 no hahú servisu kedas. Tuir nia, suspensaun temporária ba dosente na’in rua ne’e importante atu evita interferénsia durante prosesu investigasaun no fó oportunidade ba estudante sira atu hato’o sira-nia deklarasaun ho liberdade.

“Nomeasaun husi Komisaun Instrusaun ne’e tun kedas iha loron 17 Jullu. Ami halo kedas servisu, tanba bainhira investigasaun la’o, profesór sira ne’e kontinua hala’o sira-nia atividade letiva, hanesan orientasaun no hanorin, ida-ne’e bele afeta estudante sira, tanba ne’e, Komisaun Instrusaun propoin ba Konsellu Disiplinár atu emite suspensaun ba dosente na’in rua,” José Tomás hatete iha Kampus Liceu, kuarta-feira, 14 Outubru 2026.

Advertisement

Nia hatutan, Konsellu Disiplinár emite karta suspensaun iha loron 8 Setembru 2026, ho prazu fulan ida, suspensaun ne’e atu para temporariamente atividade dosente sira ne’ebé hetan alegasaun viola sira-nia dever profisionál, no atu fasilita prosesu rona deklarasaun husi estudante sira.

“Karta suspensaun ne’e nia objetivu atu suspende temporariamente atividade profesór sira ne’ebé hetan alegasaun viola sira-nia dever, atu nune’e estudante sira bele ko’alia ho livre no fó oportunidade ba Komisaun Instrusaun atu rona sira-nia deklarasaun,” nia esplika.

Maski prazu suspensaun ne’e remata ona iha loron 8 Outubru 2026, ida-ne’e la signifika katak kazu ne’e rezolve ona. Tuir nia, prazu investigasaun bele estende se Komisaun Instrusaun konsidera katak kazu ne’e kompleksu no presiza tempu tan atu halibur evidénsia.

Nia hatete, komisaun sei kontinua rona testemuña no suspeitu sira, no halibur prova relevante sira atu bele konklui investigasaun ho kuidadu.

“Investigasaun ne’e sei kontinua, tanba ami presiza rona testemuña no suspeitu sira, no halibur prova sira. Hare’e ba komplesidade kazu ne’e, ami presiza tempu atu asegura katak prosesu investigasaun la’o ho di’ak,” nia afirma.

Advertisement

José Tomás hatete, depois Komisaun Instrusaun konklui relatóriu investigasaun, relatóriu ne’e sei submete ba autoridade kompetente iha UNTL, se hetan katak dosente sira viola duni sira-nia dever profisionál, Reitór sei foti desizaun tuir kompeténsia ne’ebé mak iha.

To’o agora, prosesu investigasaun sei kontinua, no alegasaun kona-ba kobransa ilegál ne’e sei presiza hetan konfirmasaun liuhusi rezultadu investigasaun.

Jornalista: Felix Fernandes

Advertisement
Continue Reading

Edukasaun

Estudante ne’ebé konkore ba ezame nasionál tenki iha dukumentu kompletu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes (more…)

Continue Reading

Trending