Connect with us

Nasionál

Asume Kargu Polítika iha OJP-CNRT Díli, AJAR Konsidera Elizeu Isaac Fernandes Hafoer Ona RTTL,E.P

Published

on

Hatutan.com, (17 Janeiru 2026), Díli– Organizasaun Noun Governamentál Asia Justice and Rights (AJAR) konsidera Prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públiku (RTTL,E.P) Elizeu Isaac Fernandes hafoer ona RTTL,E.P tanba hala’o kna’ar inkompativilidade hodi sia dirijente iha partidu CNRT nu’udár Primeiru Vise-Sekretáriu Ezekutivu Organizasaun Juventude Partidu  CNRT (OJP-CNRT) Munisípiu Díli.

Lee Mós: Prezidente RTTL,E.P Inkompatibilidade, Konsellu Imprensa Konsidera Violasaun Grave

Prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P, Elizeiu Isaac Fernandes simu posse nu’udár Primeiru Vise Sekretáriu Ezekutivu OJP-CNRT Munisípiu Díli hamutuk ho estrutura sira iha Sede Nasionál Partidu CNRT iha Bairru dos Grilhos, Sábadu (27/12/2025). Foto/Falbo Ba Futuru

Iha loron 27 fulan-Dezembru tinan 2025 iha ámbitu konsolidasaun  no reajistamentu esturutra OJP-CNRT no Natal hamutuk OJP-CNRT Munisípiu Díli, Elizeu Isaac Fernandes hamutuk ho estrutura OJP-CNRT Munisípiu Díli simu tomada de posse husi prezidente partidu CNRT, Kay Rala Xanana Gusmão n o Sekretáriu Jerál Francisco Kalbuadi Lay.

Elizeu Isaac Fernandes assume responsabilidade iha partidu CNRT hanesan Primeiru Vise-Sekretáriu Ezekutivu Organizasaun Juventude Partidu  CNRT (OJP-CNRT) Munisípiu Díli.

Advertisement

Peskizadór AJAR atuál Direitór Intrinu FONGTIL, Inocênsio de Jesus Xavier bá Hatutan.com iha edifisiu AJAR, Díli,  Sesta (16/01/2026) , hateten AJAR haree katak  Prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu Televizaun Timor-Leste Empreza Públiku (RTTL,E.P), Elizeu Isaac Fernandes inkomprimetu  bá Estatutu no regulamentu ne’ebé konstitui iha natureza  RTTL, E.P nian  ne’e  tenke perde mandatu ona,  tanba haree husi lei ne’ebé hakerek proibidu bá  autoridade ka  Prezidente RTTL,E.P atu iha  afiliasaun polítiku bá kna’ar  sira  importante iha  partidu polítiku, satán partidu ne’ebé maka Governa hela iha IX  Governu ne’e.

“Ha’u  husu Prezidente RTTL,E.P atuál  rejigna aan hodi fó fatin bá ema seluk,  hodi nune’e la bele  iha dimensaun ida  katak,   iha politizassun  bá  independéndia redasaun RTTL,E.P,” Inocênsio de Jesus Xavier hateten.

AJAR ezije ba Sekretáriu Estadu  Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Expedito Dias Ximenes, hodi kumpri Primeiru-Ministru Kay Rala  Xanana Gusmão nia orientasaun atu aprezenta kestaun inkompatibilidade prezidente RTTL,E.P nian ne’e bá Konsellu Ministru hodi ezonera Elizeu Isaac Fernandes husi Prezidente RTTL,E.P hodi nomeia fali ema seluk  hodi kumprimentu ba Dekretu-Lei nú.42/2008, 20 Novembru no nia alterasaun dahuluk iha loron 24 fulan-Outubru 2024, kona-bá transforma Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públika no primeiru anexu maka Estatutu RTTL,E.P.

Peskizadór AJAR atuál Direitór Intrinu FONGTIL, Inocênsio de Jesus Xavier. Foto/Marcelino Tomae

AJAR  mós husu ba Elizeu Isaac Fernandes ho voluntariu rejigna aan rasik, husi kargu Prezidente RTTL,E.P,  atu nune’e, bele servisu fó bá poder polítiku sira hanesan Primeiru Vise-Sekretáriu Ezekutivu Organizasaun Juventude Partidu  CNRT (OJP-CNRT) Munisípiu Díli.

Nia dehan hanesan titular bá instituisaun públiku, kuandu aprezenta  karta rejignasaun ka pronúnsia buat ruma, ne’e públiku tenke hatene, sé lae públiku  konsidera katak ne’e subar buat ruma.

“Elizeu Isaac Fernandes, ho líder masímu iha partidu CNRT, tenke hatudu onestidade, ha’u dezafia sira atu hatudu karta rejignasaun ne’e,   atu nune’e, ema la bele kestiona integridade polítiku, nia tenke berani hodi hateten katak husik fatin ida-ne’e hodi fó biban bá ema seluk, tantu  RTTL, no mós OJP- CNRT Munisípiu Díli,”  nia  afirma.

Advertisement

“Sé Elizeu Isaac Fernandes dehan hato’o tiha ona karta rejignasaun tanba sá  maka  media Hatutan.com bá konfirma iha xede partidu CNRT Munisípiu Díli no  Nasionál sira lakohi dehan razaun, korseteza ita bele deskonfia  ne’e sira nia trasa  polítika ida, ne’ebé  dehan katak  Elizeu atu rejigna aan husi kargu Primeiru Sekretáriu Ezekutivu OJP- CNRT mós  nia hafoer ona RTTL,E.P,” Inocênsio de Jesus Xavier afirma tan.

Nia konsidera, agrumentu ne’ebé Prezidente RTTL.E.P hato’o katak   hatama ona karta rejignasaun ne’e iha loron 05  fulan-Janeiru, tinan ne’e, laiha baze fundamentu tanba evidensia laiha. Tanba aprezentasaun karta sira hanesan ne’e, tenke arkiva iha OJP- CNRT Munisípiu Díli, ida iha RTTL,E.P, atu nune’e, fasil bá média ka jornalista konfirma, tenke hatudu kedas. Nune’e mós bele administrasaun bá pozisaun sira hanesan ne’e bele hatudu katak Prezidente RTTL,E.P rejigna aan husi OJP- CNRT  Munisípiu Díli hodi halo servisu de’it bá RTTL,E.P.

“Maibé sé sira dehan ne’e konfidensial ne’e, ha’u sente hanesan sira atu subar buat ruma iha situasaun ida-ne’e, ne’ebé di’ak ha’u nia konsellu bá ha’u  nia alin Elizeu Isaac Fernandes, ita boot joven dalan sei naruk, komporta ita nia aan hanesan  ema polítiku di’ak ida hodi nune’e  ita bele hetan integridade no konfiansa polítiku, ita labele moris hatoman aan ho lia-bosok tanba lia-bosok sei la dura, no hakoi rasik ita nia aan,” nia hateten.

Nia hatutan, tuir loloos, se Prezidente RTTL,E.P Elizeu Isaac  hatama ona karta, nusa la deklara ofisiálmente katak  tenke husik pozisaun nu’udar Primeiru vise Sekretáriu Ezekutivu OJP- CNRT Munisípiu Díli, atu nune’e,  públiku bele hatene.

“Ha’u admimira tanba iha momentu ne’ebá ema hili nia,  nusa nia  la rejeita tanba nia hatene hela katak  lei Estutu RTTL,E.P ne’e la fó dalan bá nia atu halo kna’ar polítiku,  halo nusa maka nia hatene nia hakarak  simu kna’ar polítiku ne’e, ida-ne’e pur- intensaun,”  nia afirma tan.

Advertisement

Tuir nia, razaun sira ne’ebé  hato’o husi Kordenadór Jerál Partidu CNRT Munisípiu Díli,  Luís Ximenes Caldeira ho Prezidente RTTL Elizeu Isaac ne’e laiha baze fundamentu ka evidensia forte bá públiku

Nia afirma, Elizeu Isaac Fernandes maka hanesan ema  matenek na’in ida, nia tenke  deklara frankamente iha bá superior sira partidu polítiku CNRT iha ámbitu tomada ne’ebé realiza iha loron 27 fulan-Dezembru 2025, atu asegura integridade  RTTL,E.P.

Nia afirma, RTTL,E.P ne’e la’ós hetan osan husi partidu polítiku, maibé orsamentu Jerál Estadu, osan povu nian,  tanba ne’e Elizeu Isaac tenke hatudu nia onestidade, tanba integridade ne’e la’ós sosa ho osan no pozisaun.

Jornalista: Marcelino Tomae

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Hatutan.com Manán Prémiu Foto Jornalístiku Di’ak Liu Ba Tinan 2026

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Justisa & Krime

Tauk Povu Lakon Konfiansa Ba Tribunál, Komisaun La Públika Valór Ezame Kandidatu Juízes

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli – Membru Komisaun Rekrutamentu Juiz ba Tribunál Supremu Justisa (TSJ), Carmelita Caetano Moniz hatete, Kandidatu ne’ebé hetan valór ne’ebé to’o ba kritériu aprova sei hetan estatutu aptu, enkuantu sira ne’ebé la atinji valór ne’ebé determina sei konsidera la aptu, kandidatu sira ne’ebé la aptu iha direitu atu hato’o reklamasaun, no juri sei analiza reklamasaun hirak-ne’e antes foti desizaun.

Tuir Carmelita, servisu juis nian iha responsabilidade bo’ot iha sosiedade, tanba desizaun judisiál sira afeta diretamente direitu no moris sidadaun sira. Tanba ne’e, nia konsidera katak avaliasaun ba juis tenke hala’o ho kuidadu no tuir kritériu ne’ebé klaru.

“Valór ita labele tau, tanba sé juíz ida hetan valór ida ki’ik tebes, konfiansa povu nian ba tribunál oinsá? impaktu sosiál makas tanba ho ida ne’e mak juíz sira nia servisu la hanesan ita bai-bain. Juíz nia servisu ne’e servisu ida ne’ebé ita dehan depois de Maromak, segundu maromak iha mundu mak juíz sira ona, ema hotu-hotu tenki kumpri, sira haruka ba prizaun tenki ba, entaun ita tenki rezerva tebes sasan sira ne’e,” Dehan Membru Komisaun Rekrutamentu Juiz ba Tribunál Supremu Justisa (TSJ), Komisária Carmelita Caetano Moniz, iha Palásiu Governu, Kinta 15/10/2026.

Nia mós rejeita kona-ba diskriminasaun iha prosesu avaliasaun, nia afirma katak membru juri na’in tolu no sekretáriu ida mai husi Portugal, no sira la koñese kandidatu sira ne’ebé partisipa iha prosesu rekrutamentu.

“Primeiru la iha diskriminasaun ba valór tanba juri na’in 3 ho sira nia sekretáriu ida mai hotu husi ne’eba (Portugal) sira nein koñese kandidatu ida, ne’ebé ita atu ko’alia deskriminasaun husi ida ne’ebé? Afasta sira ne’e tanba valór la to’o, tuir regulamentu avaliasaun ne’ebé mak komisaun aprova katak ezame eskrita ne’e sira ne’ebé iha valór masimu di’ak liu ne’e mak 20,” Nia informa

Advertisement

Avaliasaun ba ezame eskrita hala’o tuir regulamentu ne’ebé komisaun aprova ona. Tuir nia, kandidatu ne’ebé hetan valór máximu 20 mak konsidera aptu ka pasa, enkuantu kandidatu ne’ebé hetan valór menus husi 10 la pasa.

Nia mós kompara sistema ne’e ho avaliasaun karreira iha instituisaun judisiál no Ministériu Públiku, ne’ebé uza kategoria kualifikadu no la kualifikadu. Nia konsidera katak publikasaun valór individual ba juis bele iha impaktu ba konfiansa públiku ba tribunál.

Vaga ne’ebé disponivel limitadu kompara ho númeru kandidatu sira, kandidatu na’in 32 kompete ba vaga ne’en (6) iha Tribunál Supremu Justisa, enkuantu kandidatu na’in 24 seluk kompete ba vaga sia iha Tribunál Rekursu.

Nia aumenta, kandidatu sira ne’ebé la hetan vaga iha faze ida bele hein oportunidade seluk atu partisipa iha prosesu seleksaun ba Tribunál Rekursu ka Tribunál Supremu Justisa, tuir vaga no kondisaun ne’ebé disponivel.

“Kandidatu sira ne’ebé la pasa iha prosesu seleksaun ba tribunál superior sira sei kontinua hala’o sira-nia funsaun nu’udar juis iha primeira instánsia, no bele partisipa fali iha konkorsu tuir regra no oportunidade ne’ebé disponivel,” Nia salienta.

Advertisement

Iha parte seluk, komisáriu José Pedro Camões, esplika, avaliasaun ba kandidatu sira hala’o tuir kritériu ne’ebé komisaun determina ona, ho rezultadu aptu no la aptu. Kandidatu sira ne’ebé la konkorda ho rezultadu avaliasaun bele uza sira-nia direitu atu hato’o reklamasaun.

“Ezame ne’e iha maneira rua atu fó valór tau aptu no la aptu, ida valór sufisiente ba leten mak aptu no ida númeru eskala ki’ik ne’e mak la aptu ne’ebé la’os buat foun ida, labele deskonfia, bai-bain dehan valór iha 6 ba leten ne’e valór ida di’ak, karik valór 5 mai kraik ne’e valór ida ladun di’ak, ne’ebé maneira atu avalia ne’e mak ida ne’e, se la aptu, sira bele uza sira nia direitu atu halo reklamasaun, depois juri sira sei hare’e sira nia reklamasaun ne’e atu fó fali desizaun seluk,” Esplika Membru Komisaun Rekrutamentu Juiz ba Tribunál Supremu Justisa (TSJ), José Pedro Camões.

Desizaun kona-ba prosesu avaliasaun no rekrutamentu juis nian tama iha kompeténsia Konsellu Superior Majistratura Judisiál, tuir lei no regulamentu ne’ebé vigora.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

 

Advertisement

Continue Reading

Nasionál

CAC Halo Sensibilizasaun ba PNTL Atu Prevene no Kombate Krime, Korupsaun Iha Timor-Leste

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubru 2026), Díli – Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC) hala’o atividade sensibilizasaun no formasaun ba membru Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL), iha Sentru Formasaun Polísia, Comoro, Díli, ho objetivu atu hametin kooperasaun entre instituisaun rua ne’e, iha esforsu prevensaun no kombate krime komún no korupsaun iha Timor-Leste.

Komisáriu Adjuntu ba Prevensaun no Sensibilizasaun CAC, Rosario Salsinha Araújo, hatete, formasaun ne’e importante atu hametin kooperasaun entre CAC no PNTL, liu-liu iha komprensaun kona-ba krime no korupsaun, no oinsá atu hadi’a sistema servisu polísia nian.

“Formasaun ida ne’e atu aproxima tan Polísia, liu-liu komandante sira, atu bele komprende oinsá servisu sira liga ho asuntu kriminál no korupsaun. Ita hare’e mós oinsá atu hadi’a sistema servisu polísia nian, tanba nasaun enfrenta problema oi-oin ne’ebé polísia tenke hasoru, iha servisu balun ne’ebé liga ho korupsaun no balun seluk liga ho krime komún. Tanba ne’e, presiza kooperasaun no vontade tomak atu prevene no kombate krime sira ne’e,” dehan Komisáriu Adjuntu ba Prevensaun no Sensibilizasaun CAC, Rosario Salsinha Araújo ba jornalista sira iha Akademia Polísia, Comoro, Kinta-feira (15/10/2026).

Nia mós subliña katak PNTL iha responsabilidade importante atu mantein fiar públiku, tanba komunidade konsidera polísia hanesan instituisaun ne’ebé iha kna’ar atu garante seguransa no kumprimentu lei.

Advertisement

Tanba ne’e, nia apela atu membru PNTL hotu-hotu evita hahalok koruptu no komprende di’ak lei penál sira ne’ebé liga ho krime korupsaun.

“Ita tenke fó hanoin ba ema hotu, liu-liu instituisaun PNTL ne’ebé povu fiar, atu labele iha tendénsia komete aktu korupsaun. Instituisaun PNTL, ho nia estrutura tomak, tenke hola parte, koopera no komprende asuntu sira lei penál nian ne’ebé liga ho korupsaun,” nia hatutan.

Iha parte seluk, Segundu Komandante Institutu Superior Sentru Polísia, Superintendente Xefe, Joni Viana, hatete formasaun ne’e importante tanba iha relasaun ho Lei Nú. 17/2020 kona-ba medida prevensaun no kombate korupsaun.

Nia esplika, hanesan ajente seguransa no parte husi aparellu Estadu, membru PNTL presiza iha koñesimentu sufisiente kona-ba lei sira ne’e, atu hala’o kna’ar no misaun iha terrenu tuir prosedimentu no padraun ne’ebé lo’os.

“Formasaun ida ne’e importante tebes tanba liga ho Lei Nú. 17/2020 kona-ba medida prevensaun no kombate korupsaun, hanesan ajente seguransa no parte husi aparellu Estadu, PNTL tenke iha koñesimentu kona-ba lei sira ne’e, atu iha ezekusaun no misaun iha terrenu labele sala, maibé tenke tuir padraun ne’ebé loos,” Joni Viana afirma.

Advertisement

Atividade sensibilizasaun no formasaun ne’e sai hanesan parte husi esforsu atu hasa’e koñesimentu membru PNTL kona-ba prevensaun korupsaun, kumprimentu lei no hadi’a kualidade servisu polísia nian iha Timor-Leste.

Jornalista: Felix Fernandes

Continue Reading
Advertisement

Trending