Hatutan.com, (21 Jullu 2026) Díli – Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Díli (TJPID), Tersa (21/7/2026), hahú hala’o audénsia julgamentu bá kazu fornesimentu kombustivel iha Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públiku (RTTL,E.P).
Lee Mós: MP Notifika Dirijente sira RTTL,E.P Ba Kazu Fornesimentu Kombustivel no Servisu Manutensaun Karreta

Tribunál Judiál Primeira Instásia Díli (TJPID). Foto/Dok.
Iha prosesu julgamentu ne’ebé prezide husi Juiz Ivan Suritay halo indentifikasaun bá arguidu ho insiál EIF no sasin sira, hodi husu tenke kumpri notifiksuan Tribunál nian no hato’o depoimentu iha prosesu julgamentu tuir mai. Maibé, tanba Prokuradór titulár, Rafael Jeronimo Gusmão, sei iha okupadu ho kazu scam call centre, nune’e Tribunál deside adia fali audénsia julgamentu bá loron 16 Fevereiru 2027, hale’u tuku 09:00 dader Otl.
Tuir akuzasaun Ministériu Públiku ne’ebé Hatutan.com asesu konfirma katak MP akuza arguido ho inisiál EIF ne’ebé iha kazu ne’e nu’udár superior iha instituisaun estatál ne’e ho krime Partisipasaun Ekonómika iha Negósiu, ne’ebé previstu no punidu tuir artigu 86 númeru-1 husi Lei nú.7/2020 kona-bá Medida Prevensaun no Kombate Korrupsaun.
Kazu ne’e hahú husi konkursu públiku bá fornesimentu kombustível bá jeradór no karreta RTTL, E.P ho montante US$40,000.00 ho númeru RFQ: 001/B&S/DNAF/RTTL, EP/1/2025.
Tuir dokumentu investigasaun, hafoin halo reanúnsiu dala rua, kompañia tolu mak partisipa, mak hanesan Aitula Fuels Unipessoal Lda, Borala Fuels Unipessoal Lda ho Mãe da Graça Unipessoal Lda.
Iha alegasaun MP nian ne’e fundamenta katak, ekipa juri avalia proposta sira no deside katak Aitula Fuels mak manán konkursu ne’e.
Relatóriu finál ba konkursu ne’e ekipa juri sira remete bá Diretora Nasional Administrasaun no Finansas (DNAF) no depois bá suspeiror ho inisiál EIF atu hetan aprovasaun.
Maibé, arguidu EIF la konkorda, hodi halo rekomendasaun bá ekipa juri no insiste atu kompañia Mãe da Graça Unipessoal Lda mak sai manán na’in, ho razaun katak kompañia ne’e iha esperiénsia servisu hamutuk ho SEI no SEKOMS no iha komitmentu di’ak.
Maske Xefe Departamentu Aprovizionamentu, xefe DNAF no prezidente Juri hateten katak prosesu tenke tuir regra aprovizionamentu no rezultadu avaliasaun ekipa juri vinkulativu, maibé arguidu ho inisiál EIF kontinua mantein nia desizaun hodi fó ba Mãe da Graça Unipessoal Lda.
Arguidu EIF fó despaxu eskrita ho kontiudu, “Husu favor DNAF trata asuntu ne’e fó oportunidade ba Kompañia Mãe da Graça ho razaun iha esperénsia, servisu hamutuk ne’ebé bá no komitmentu bá servisu kuaker tempu.
Tuir despaxu ne’e, RTTL publika rezultadu no depois selebra kontratu ho Mãe da Graça Unipessoal Lda. Kompañia ne’e realiza ona fornesimentu kombustível, maibé, tuir autus to’o agora seidauk simu pagamentu tanba iha diferensa folin kombustível.
Ministériu Públiku konsidera hahalok arguido EIF hamosu prejuízu patrimoniál bá Estadu, liu-husi RTTL, E.P, ho montante US$3000, no kosiderera arguidu aproveita nia kargu atu intervén iha prosesu tenderizasaun hodi fó vantajen bá kompañia ida.
Ho baze bá elementu sira ne’e, Ministériu Públiku konstitui arguidu EIF hanesan autór materiál bá krime Partisipasaun Ekonómika iha Negósiu
Prova ne’ebé Ministériu Públiku aprezenta inklui deklarasaun arguidu, depoimentu husi testemuña sira, relatóriu final ekipa juri, dokumentu konkursu, despaxu arguido nian, kontratu no dokumentus seluk ne’ebé integra autus.
Ministériu Públiku mós husu Tribunal mantein medida koasaun Termu Identidade no Rezidénsia (TIR) bá arguidu durante prosesu julgamentu.
MP Husu Tribunál Kondena Arguidu EIF Selu Indemnizasaun Sivíl
Ministériu Públiku (MP), liu-husi Pedidu Indemnizasaun Sivil iha NUC: 0015/25.CACTL, husu Tribunál atu kondena arguidu EIF, atu selu indemnizasaun sivil hamutuk US$3000 bá RTTL, E.P., tanba alegadu prejuízu patrimonial ne’ebé mosu husi prosesu fornesimentu kombustível.
Tuir pedidu ne’ebé asina husi Prokuradór títular Rafael Jerónimo Gusmão ne’ebé kontempla iha Ministériu Públiku katak iha 13 Marsu 2025, arguidu EIF hatun despaxu ida ho konteúdu, husu favor bá DNFA, trata asuntu ne’e fó oportunidade bá kompaña Mãe da Graça, ho razaun iha esperiénsia no komitmentu halo servisu kuaker tempu.
Ministériu Públiku konsidera katak situasaun ne’e hamosu prejuízu patrimonial bá Estadu RDTL, liu husi RTTL, E.P, ho montante US$3000.
Iha pedidu ne’e, MP mós alega katak arguidu EIF aproveita nia pozisaun hanesan suspeirór ida iha RTTL,E.P. hodi viola regra aprovizionamentu no intervén direta iha prosesu tenderizasaun atu fó vantajen ba kompañia Mãe da Graça, Unipessoal Lda.
Maske arguidu EIF hatene katak hahalok refere la tuir prosedimentu legál, maibé nafatin halo ho forma livre, voluntária, deliberada no konsiente, aproveita nia kargu públiku atu realiza intervensaun iha kontratu ne’ebé konsidera hamosu prejuízu bá interese públiku.
Ministériu Públiku haree katak arguidu EIF nia hahalok ne’e bele integra responsabilidade sivil, intervensaun arguidu nian no danu patrimonial ne’ebé RTTL, E.P, sofre.
Bazeia bá artigu 104 Kódigu Penál, Artigu 417 Kódigu Sivil no Artigu 430 Kódigu Sivil, MP husu Tribunál atu rekuiñese katak demandadu iha responsabilidade atu repara prejuízu ne’ebé nia hahalok hamosu.
Tanba ne’e, Ministériu Públiku husu Tribunál atu julga pedidu indemnizasaun sivíl ne’e hanesan prosedente no provadu, no kondena arguidu EIF atu selu US$3000 bá RTTL, E.P, nu’udar indemnizasaun bá danu patrimonial;
Iha dokumentu ne’e, montante US$3000 konsidera hanesan valór adekuadu atu kompensa prejuízu patrimonial ne’ebé, tuir investigasaun no akuzasaun, hamosu bá RTTL, E.P.
Pedidu indemnizasaun sivíl ne’e aprezenta hamutuk ho dokumentus prova sira ne’ebé antes ona integra iha akuzasaun prinsipal, no sei sai parte husi prosesu judisiál ne’ebé agora hein julgamentu iha Tribunál.
Jornalista: Marcelino Tomae