Hatutan.com, (04 Marsu 2026), Díli— Ministru Obrál Públiku (MOP), Samuel Marçal klarifika katak projetu emerjénsia “New Box Culvert Construction and Normalization of Casnafar River” ho kustu US$631,805,56, hanesan prioridade bá kompañia kontaktór Casnafar Unipesoál, Lda atu aprende.
Lee Mós: Projetu Emerjénsia Normaliza no Konstrusaun iha Mota Casnafar ho Kustu US$631,805,56 Atraza

Projetu konstrusaun no normalizasaun ba Mota Casnafar ka “New Box Culvert Construction and Normalization of Casnafar River” ne’ebé ho karater emerjénsia no nia kustu US$631,805,56. Foto/Marcelino Tomae
Ministru Obras Públiku, Samuel Marçal, hatete bá Jornalista sira hafoin remata reuniaun Konsellu Ministru iha Edifísiu Ministru Finansas, Díli, Kuarta (04/03/2-26), katak, projetu emerjénsia iha teritóriu Timor laran tomak barak tebetebes, tanba Governu fó prioridade bá setór privadu sira hodi aprende.
“Ha’u mós rona empreza Casnafar Unipesoál Lda laiha ekipamentu pezadu, maibé dala ruma ita nia setór privadu sira balun iha ona kapasidade, balun seidauk iha kapasidade. Governu maka tenke pasénsia oinsá atu akompaña sira no eduka sira para tinan bá tinan ita prodúz ema no tanba ita hotu sei iha faze aprende, foin maka atu ita investe, buat sira ne’e hotu,” Ministru Samuel Marçal esklarese.
Projetu ne’e kontinua atraza fó risku bá komunidade sira ne’ebé hela besik iha área Casnafar, Ministru Samuel Marçal, defende ho argumentu katak iha teritóriu Timor laran tomak hetan fatin barak maka risku, maibé pasensia hakat neneik hodi resolve.
Nia subliña tan, dadaun ne’e projetu emerjénsia barak, empreza balun iha kapasidade atu atinji hotu servisu sira ne’e, maibé balun seidauk iha kapasidade, tanba ne’e Governu liu-husi Ministériu Obrás Públiku kontinua akompaña hodi kapasita setór privadu sira ne’ebé foin eziste.
Kon-bá renovasaun kontratu ho empreza Casnafar Unipesoál, Lda bá fulan neen (06) tan, Ministru Samuel lakohi fó komentáriu.
Tuir fiskalizasaun membru Parlamentu Nasionál husi Bankada PLP, Ermenegilda da Costa Laurentina, hatudu katak projetu ne’ebé nia na’in ka owner Ministériu Obras Públika (MOP) ne’e nia ezekusaun atraza tebes no tempu kontratu mós liu ona.
Projetu “New Box Culvert Construction and Normalization of Casnafar River” ne’ebé pertense ba Suku Dare, Postu Administrativu Verakruz, Munisípiu Díli ne’e tuir nia durasaun kontratu fulan-ualu (8), hahú husi loron 26 Maiu 2025 no finaliza iha 31 Janeiru 2026, ho objetivu halo infraestrutura segura no normaliza fluxu bee iha mota Casnafar.
Liu husi sesaun plenáriu Parlamentu Nasionál, Segunda (02/03/2026), Deputada Ermenegilda da Costa Laurentina aprezenta sira-nia fiskalizasaun ba projetu emerjénsia ne’e katak progresu fíziku projetu ne’e la hatudu evolusaun ne’ebé korresponde ho tempu no orsamentu ne’ebé alokadu.
Husi sorin seluk, Diretór Ezekutivu Empreza Casnafar Unipesla Lda, Claudino Ricardo, bá Hatutan.com iha nia rezidénsia iha Casnafar, Tersa (03/03/2026), rekoñese projetu emerjénsia atraza, maibé garante katak tempu badak sei finaliza.
“Ha’u garantia projetu ne’e sei konklui ho kualidade, tanba ne’e la’ós boot, maibé projetu kiikuan. Mudansa klimatika ne’e, difisil tanba ita ke’e tiha, udan tau mota tun sobu fila fali,” Claudino Ricardo hateten.
Nia hateten, hanesan empreza lokál foin maka hahú tenta atu atinje projetu ne’e, hanesan Minitru Obras Públiku ko’alia katak, tenke fó prioridade bá empreza lokál sira ne’e, sé soe ka abandona projetu emerjensia ne’e maka problema.
Nia argumenta katak dezastre naturál ne’e la’ós iha Casnafar de’it, no fatin ida-ne’e akontese no la’ós foin akontese, ne’e bebeik ona, nune’e maka Governu tau prioridade atu hadia.
Nia informa katak projetu ne’e nia ezekusaun atinje daudaun ona 40% no projetu nia kontratu parte MOP halo ona estensaun ba tan fulan-neen (6).
Kona-bá karreta sira utuliza xapa matrikula DH, Claudino Ricardo rekoñese duni tanba nia halo kooperasaun ho empreza husi Indonézia hodi aluga eskavatór ho de’it kustu kada fulan US$300, Baskulante sira aluga ho folin US$150.00 kada fulan.
Razaun karreta sira ne’e kontinua utiliza matrikula DH, Claudino Ricardo la hatene tanba empreza trata dokumentu aplikasaun ba lisensa rota nian liu-husi prosesu lisensa iha fornteira no hatan autorizazaun hodi karreta sira tama to’o iha Timor-Leste.
“Karreta sira ne’e loos duni ha’u uza matriku DH, maibé tanba prosesu ida, ha’u hanesan kompaña lokál ha’u aluga, tanba folin barratu, entaun karreta sira utliza matriku DH ne’e iha prosesu mai, primeiru tama husi postu fronteira Batugade kompaña maka hatama mai liuhusi prosesu lisensa rota nian, maibé prosesu ne’e oinsá ne’e empreza karreta na’in husi Indonézia maka hatene no responavel,” Caludino Ricardo hateten.
Empreza Casnafar Unipesoal, Lda aluga ekipamentu pezadu husi Indonézia, hanesan eskvadór ida, fusso kahur simente ida ho númeiru Sapa matrikula DH 8829, Baskulante rua ho sapa matrikula DH 8494, EE ho DH 8003 EE
Jornalista: Marcelino Tomae