Connect with us

Justisa & Krime

AJAR Hateten Tempu Ona PN Halo Inkéritu Bá MP ho CAC

Published

on

Hatutan.com, (05 Abríl 2026), Díli– Polémika  Prokuradór Jerál Repúblika Nelson de Carvalho hasai despaisu hodi avoka ka dada fila-fali prosesu inkéritu kazu krime korrupsaun sira iha Komisaun Anti Korrupsaun (CAC-sigla portugés), parte Organizasaun Noun Governamentál liu-husi Asia Justice and Rights (AJAR) husu  Parlamentu Nasionál (PN) halo avaliasaun  no inkéritu bá  Ministériu Públiku ho  CAC. 

Lee Mós: PGR Avoka Inkéritu Kazu Korrupsaun iha CAC, Prosesu Investigasaun Ba Jerente TIMOR GAP,E.P La Kontínua

Diretór Ezekutivu AJAR, José Luís de Oliveira

Diretór Ezekutivu AJAR, José Luís de Oliveira hateten bá Hatutan.com iha nia kna’ar fatin Faról, Díli, Segunda (04/05/2026) hateten katak to’o ona tempu atu  entidade hothotu kestiona  ezisténsia  CAC ho efetividade servisu Ministériu Públiku, tanba  institusaun   rua ne’e maka durante halo funu hasoru inimigu estadu maka korruptor sira to’o iha ne’ebé maka sira konsege salva  Nasaun ne’e husi korruptor sira.

“Tempu ona Parlamentu Nasionál halo ona avaliasaun bá Ministériu Públiku,  no mós bá CAC,  tanba Parlamentu bele uza nia direitu bá inkéritu  bá institusaun rua ne’e, la’ós ita bá atu buka deskobre segredu  justisa, maibé ita buka hatene institusaun rua ne’e nia   servisu efikasia to’o ona iha ne’ebé,” Diretór Ezekutivu AJAR José Luís de Oliveira informa.

Advertisement

José Luís Oliveira mós enkorza Média tantu husi Média Estatál  no privadu  tenke husu Prokuradór Jerál Nelson de Carvalho nia razaun saída, halo despaisu hodi dada  fila fali  prosesu inkéritu sira iha CAC.

“Ita tenke hatene uluk molok ita halo julgamentu Públiku  bá  Prokuradór ho CAC ita tenke hatene razaun saída, tanba ita haree bá lei ne’e kompetensia Prokuradór Jerál Repúblika nian  tanba CAC ko’alia independensia maibé  defaktu la’ós independensi” nia dehan.

Nia afirma  CAC  nia subordinariu bá Ministériu Públiku, tanba ne’e CAC laiha kompetensia,  tanba Ministériu Públiku maka na’in bá kazu krime korrupsaun, ne’e agora na’in hakarak foti tiha, ne’e kompetensia. Maibé Prokuradór Jerál Repúblika maka tenke fó razaun  bá Públiku.

Nia dúvida, Serake CAC laiha kbiit halo investigasaun ho loloos ka husi Ministériu Públiku maka iha interese iha Polítika seluk,   presiza hatene uluk lai, maibé to’o agora PGR Nelson de Carvalho seidauk hatete loloos bá  Públiku razaun saída

Nia afirma Tanba AJAR haree no akompaña katak durante ne’e, CAC halo sensasi maka  barak liu,  bá kaptura tiha ema depois investigasaun lahun la dikin  ema agora livre to’o agora.

Advertisement

“Lalika  bá ema seluk, ida uluk  Eis Ministru Asuntu Komunikasaun Sosiál,  Francisco Jerónimo,  CAC bá  kaptura tiha , agora kazu korrupsaun Setel Box iha RTTL,E.P ne’e,   to’o ona iha ne’ebé? lori ona bá tribunál ka seidauk? sei seidauk lori tanba sá? investigasaun ne’e la profunda  no la loloos? ka iha intervensaun polítika,  ita tenke hatene tanba CAC bá kaptura tiha ema depois  la lori  ema ne’e bá Prosesu Justisa, ida ne’e violasaun Direitu umanu, tanba  ema ida ita kaptura ne’e nia naran ne’e  estraga,”   dehan nia.

Nia afirma, CAC halo sensasi bá  kaptura  Diretór Jerál  ida iha Ministériu Agrikultura, Prezidente Autoridade Munisípiu Aileu, SEFOPE,  maibé agora prosesu investigasaun ne’e to’o iha ne’ebé. Sei CAC halo buska no  aprensaun bá sidadaun ida, maibé prosesu  Justisa la’o la loos, ne’e viola ema nia direitu umanu, direitu bá bom nome direitu bá Justisa ne’e rasik.

“Tanba ne’e ita presiza hatene , razaun saída, tanba ne’e Ministériu Públiku favor ida, tenke esklarse bá públiku kona-bá razaun  saída maka dada  hotu kazu  inkéritu sira ne’ebé CAC Investiga,” nia hakotu.

Fó hanoin fali katak Tuir dokumentu ne’ebé Hatutan.com  asesa katak  iha loron 03 Fevereru 2026 Prokuradór-Jerál Repúblika, Nelson de Carvalho, hasai despaixu ida hodi oriente Prokuradór Repúblika hotu-hotu atu avoka fali prosesu inkéritu sira ne’ebé antes delega ona bá Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC).

Despaixu  ho númeru 14/PGR/II/2026, Prokuradór Repúblika sira hetan orientasaun atu halo avokasaun prosesu sira iha prazu máximu loron lima (5), hodi garante katak prosesu investigasaun hotu fila-fali ba kontrolu Ministériu Públiku.

Advertisement

Iha despaixu ne’e mós hatete katak depois  avokasaun, Prokuradór Repúblika Koordenadór sira tenke haruka kedas relatóriu ba Gabinete Prokuradór-Jerál Repúblika, hodi fó informasaun kona-ba prosesu sira ne’ebé avoka ona, inklui númeru rejistu NUC.

Medida ida ne’e bazeia ba dispozisaun Konstituisaun Repúblika Demokrátika Timor-Leste no Estatutu Ministériu Públiku, hodi reforsa Papél Ministériu Públiku iha prosesu investigasaun kriminál.

Despaixu ne’e mós distribui bá koordenadór unidade relevante sira no Prokuradór Repúblika hotu-hotu, atu asegura implementasaun efetiva husi medida ne’e.

Jornalista: Marcelino Tomae

 

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Justisa & Krime

Avoka Inkéritu Kazu Korurpsaun, Komisáriu CAC Alega PGR Nelson de Carvalho Prátika Abuzu Podér

Published

on

By

Hatutan.com, (05 Maiu 2026), Díli –Komisáriu Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC-sigla portugés), Rui Pereira dos Santos, alega Prokuradór Jerál Repúblika Nelson de Carvalho, prátika abuzu Podér, tanba   hatun despaixu hodi avoka hotu prosesu inkéritu sira iha CAC laiha  fundamentasaun klaru.

(more…)

Continue Reading

Justisa & Krime

Tribunál Mantein Medida Koasaun AP Bá Arguidu Na’in 10 Envolve Iha Kazu Jogu Online

Published

on

By

Hatutan.com, (05 Maiu 2026), Díli – Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Díli (TJPID),  Segunda 04/05/2026) hatun despaisu mantein aplika médida koasaun Aprezentasaun Periódika (AP) bá arguidu na’in 10 ne’ebé envolve iha Kazu Jogu Online ilegál ne’ebé alegadamente opera iha área Zita Plaza no Colmera,  no tenta atu halai sai husi Territóriu Timor-Leste.

(more…)

Continue Reading

Justisa & Krime

Kontinuasaun Kazu Droga, Tribunál Aplika Tan Prizaun Preventiva Bá Arguidu IP no Medida Koasaun Ekonómika Bá Arguidu Na’in-tolu Seluk

Published

on

By

Hatutan.com, (01 Maiu 2026), Díli – Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Díli liuhusi juiz estajiáriu Amando Freitas, hasai despaxu hodi aplika medida koasaun prizaun preventiva bá arguidu ho naran inisiál IP, no medida koasaun ekonómika bá arguidu na’in-tolu seluk, ho  naran inisiál S, YM no AF.  Arguidu sira-ne’e  hetan alegasaun krime droga.

(more…)

Continue Reading

Trending