Connect with us

Justisa & Krime

AJAR Husu CAC ho MP Sériu Investiga Projetu Set-top Box RTTL,E.P

Published

on

Hatutan.com, (21 Janeiru 2022), Díli- Organizasaun sosiedade sivíl Asian Justice and Right (AJAR) husu ba  Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC) ho Ministériu Públiku (MP) atu sériu halo investigasaun kle’an ba kazu projetu instalasaun Set-top Box/dexodificador  Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públiku (RTTL,E.P) ne’ebé deskonfia envolve Ministru Asuntu Parlamentar no Komunikasaun Sosiál (MAPKOMS), Francisco Pereira da Costa Jerónimo.

Notísia iha Relasaun: Deskonfia, MAPKOMS Nu’udar Prezidente FFTL Fó Projetu iha RTTL,E.P Ba Sekretaria FFTL

Diretór Ezekutivu AJAR, José Luis Oliveira. Foto/Espesiál

Iha kazu ne’e, deskonfia MAPKOMS nu’udar mós Prezidente Federasaun Futeból Timor Leste (FFTL), Francisco Pereira da Costa Jerónimo,  komete pratika “abuzu poder” hodi estabelese kontratu projetu instalasaun Set-top Box/dexodificador RTTL,E.P ba empreza DILI ENTERNAL INNOVATION INFORMATION, Lda, ne’ebé nu’udar sósiu husi Fan Yuanxiang ho Melánia da Silva Fernandes Capela.

Dokumentu komprovativu (Certidão do Registo Comercial) hosi SERVE,I.P  ne’ebé Hatutan.com asesu hatudu katak empreza DILI ENTERNAL INNOVATION INFORMATION, Lda, nu’udar sósiu ka shares (Acão) husi Fan Yuanxiang, natural Hunan-Xina ho nasionalidade Xina no Melánia da Silva Fernandes Capela, timor-oan ne’ebé hala’o mós serbisu loron-loron nian hanesan Sekretaria Prezidente Federasaun Futeból Timor Leste (FFTL).

Advertisement

Iha Certidão do Registo Comercial hosi SERVE,I.P  hatudu shares ka kuota ba empreza DILI ENTERNAL INNOVATION INFORMATION, Lda, nia kompozisaun, hanesan Fan Yuanxiang iha sósiu ka kuota 60% no Melánia da Silva Fernandes Capela iha 40% husi total Kapitál Sósiu $10,000.00. 

Tuir Estatutu DILI ENTERNAL INNOVATION INFORMATION, Lda kona-bá Kontratu Konstitutivu, Kuota Limitada ba Sosiedade, iha artigu 4 (Kapitál Sosiál)  hateten, kapitál sosiál ho inisiál integra ba osan no depozita ona ho valór nominal $10,000.00 ba nain husi empreza DILI ENTERNAL INNOVATION INFORMATION, Lda ne’ebé reprezenta kuota hanesan tuir mai:

  1. Kuota ida ho valor nominal $6,000.00 vale ba 60% mai husi Fan Yuanxiang
  2. Kuota ida ho nia valor nominal $4,000.00 vale ba 40% ho nai na’in ba sósiu ne’e mak Melánia da Silva Fernandes Capela.

Iha Orsamentu Jerál Estadu tinan fiskál  2021, MAPKOMS hetan rubrika transferénsia publika ho montante $3,093,528.00 no husi orsamentu ne’e inklui ona osan $900,000.00 hodi finansia ba projetu  instalasaun Set-top Box/dexodificador RTTL,E.P  hamutuk 30.000 (rihun tolu nulu) ba komunidade iha Munisípiu Dili, Liquiça, Ermera ho Manatuto.

Diretór Ezekutivu AJAR, José Luis Oliveira, Sesta (21/01/2022), iha nia serbisu fatin ba Hatutan.com, esplika katak kazu ne’e iha pratika abuzu poder no iha indikasaun forte ba korrupsaun tanba ne’e presiza iha investigasaun hosi autoridade kompetente sira.

“Iha mós indikasaun administrasaun danoza katak administrasaun ne’ebé la diak tamba fó prejuizu ba Estadu tamba sira konsede projetu ne’e ema ne’ebé iha relasaun besik. Husi faktu ne’ebé mídia Hatutan.com  levanta hatudu katak iha indikasaun forte ba korrupsaun no ita hein CAC ho MP,  inklui Inspetór Interna sira  iha ministériu relevante bele hahú hakle’an sira-nia investigasaun.” José Luis Oliveira hateten.

José Luis Oliveira esplika, ema ida ne’ebé mak iha  relasaun besik ho projetu na’in  no depois hetan fali ajudikasaun direita ba projetu ne’e, klaru hatudu momos iha konflitu interesse.

Advertisement

Ho pratika ne’ebé iha, José Luis afirma, hatudu autoridade ministériu relevante viola ona prinsípiu jerál husi Dekretu Lei Nú.10/2005 kona-bá Rejime Jurídiku Aprovizionamentu (RJA), liuliu artigu 31 ho 32 kona-bá asegura prosesu sira dok husi konflitu interese no  tenke justu atu asegura  kualidade projetu di’ak mas iha faktu hatudu katak ema ne’ebé hetan projetu liu husi dalan adjudikasaun direita iha relasaun ho MAPKOMS nu’udar mós Prezidente Federasaun Futeból Timor Leste (FFTL).

“Inspetór Interna simu saláriu atu halo saida? atu prevene pratika sira-ne’e la bele mosu, agora ida-ne’e mosu signifika nia partisipa mós iha kazu ne’e tamba nia husik hela  buat ne’e akontese signifika violasaun omisaun katak nia viola nia obrigasaun hodi husik buat ne’e akontese,” José Luis Oliveira.

José Luis Oliveira hateten medida la’ós de’it ba ema ida foti desizaun ba projetu ne’e hodi fó vantajen ekonomiku ba ema ne’ebé iha relasaun, maibé bele mós kona ba inspetór internu ministériu nian tamba nia la hala’o nia kna’ar ho di’ak no husik hela aktu korrupsaun ne’e akontese iha ne’ebá nune’e inspetór mós bele hetan sansaun administrativa.

“Projetu públiku sira ne’e tenke liu husi konkursu públiku no adjudikasaun direita ne’e kuandu projetu ne’e emerjénsia mais karik emerjénsia mós tenke iha verifikasaun oinsá emerjénsia. Ita hein entidade relevante sira nian prosesu investigasaun,” José Luis Oliveira hateten.

Jornalista: Vito Salvadór

Advertisement

 

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Justisa & Krime

Komisaun A Husu CAC Servisu ho Instituisaun Intelijénsia Sira iha Luta Kontra Korrupsaun

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Justisa & Krime

20 Outubru-ne’e, Tribunál Díli realiza julgamentu ba argiudu sira iha kazu Set-Top Box RTTL, E.P

Published

on

By

Hatutan.com, (15 Outubru 2026), Díli— Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Díli (TJPID) ajenda ona audénsia julgamentu ba arguidu na’in-rua ne’ebé komete kazu  projetu instalasaun Set-Top Box  (STB) Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públika (RTTL,E.P).

(more…)

Continue Reading

Justisa & Krime

Tauk Povu Lakon Konfiansa Ba Tribunál, Komisaun La Públika Valór Ezame Kandidatu Juízes

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli – Membru Komisaun Rekrutamentu Juiz ba Tribunál Supremu Justisa (TSJ), Carmelita Caetano Moniz hatete, Kandidatu ne’ebé hetan valór ne’ebé to’o ba kritériu aprova sei hetan estatutu aptu, enkuantu sira ne’ebé la atinji valór ne’ebé determina sei konsidera la aptu, kandidatu sira ne’ebé la aptu iha direitu atu hato’o reklamasaun, no juri sei analiza reklamasaun hirak-ne’e antes foti desizaun.

Tuir Carmelita, servisu juis nian iha responsabilidade bo’ot iha sosiedade, tanba desizaun judisiál sira afeta diretamente direitu no moris sidadaun sira. Tanba ne’e, nia konsidera katak avaliasaun ba juis tenke hala’o ho kuidadu no tuir kritériu ne’ebé klaru.

“Valór ita labele tau, tanba sé juíz ida hetan valór ida ki’ik tebes, konfiansa povu nian ba tribunál oinsá? impaktu sosiál makas tanba ho ida ne’e mak juíz sira nia servisu la hanesan ita bai-bain. Juíz nia servisu ne’e servisu ida ne’ebé ita dehan depois de Maromak, segundu maromak iha mundu mak juíz sira ona, ema hotu-hotu tenki kumpri, sira haruka ba prizaun tenki ba, entaun ita tenki rezerva tebes sasan sira ne’e,” Dehan Membru Komisaun Rekrutamentu Juiz ba Tribunál Supremu Justisa (TSJ), Komisária Carmelita Caetano Moniz, iha Palásiu Governu, Kinta 15/10/2026.

Nia mós rejeita kona-ba diskriminasaun iha prosesu avaliasaun, nia afirma katak membru juri na’in tolu no sekretáriu ida mai husi Portugal, no sira la koñese kandidatu sira ne’ebé partisipa iha prosesu rekrutamentu.

“Primeiru la iha diskriminasaun ba valór tanba juri na’in 3 ho sira nia sekretáriu ida mai hotu husi ne’eba (Portugal) sira nein koñese kandidatu ida, ne’ebé ita atu ko’alia deskriminasaun husi ida ne’ebé? Afasta sira ne’e tanba valór la to’o, tuir regulamentu avaliasaun ne’ebé mak komisaun aprova katak ezame eskrita ne’e sira ne’ebé iha valór masimu di’ak liu ne’e mak 20,” Nia informa

Advertisement

Avaliasaun ba ezame eskrita hala’o tuir regulamentu ne’ebé komisaun aprova ona. Tuir nia, kandidatu ne’ebé hetan valór máximu 20 mak konsidera aptu ka pasa, enkuantu kandidatu ne’ebé hetan valór menus husi 10 la pasa.

Nia mós kompara sistema ne’e ho avaliasaun karreira iha instituisaun judisiál no Ministériu Públiku, ne’ebé uza kategoria kualifikadu no la kualifikadu. Nia konsidera katak publikasaun valór individual ba juis bele iha impaktu ba konfiansa públiku ba tribunál.

Vaga ne’ebé disponivel limitadu kompara ho númeru kandidatu sira, kandidatu na’in 32 kompete ba vaga ne’en (6) iha Tribunál Supremu Justisa, enkuantu kandidatu na’in 24 seluk kompete ba vaga sia iha Tribunál Rekursu.

Nia aumenta, kandidatu sira ne’ebé la hetan vaga iha faze ida bele hein oportunidade seluk atu partisipa iha prosesu seleksaun ba Tribunál Rekursu ka Tribunál Supremu Justisa, tuir vaga no kondisaun ne’ebé disponivel.

“Kandidatu sira ne’ebé la pasa iha prosesu seleksaun ba tribunál superior sira sei kontinua hala’o sira-nia funsaun nu’udar juis iha primeira instánsia, no bele partisipa fali iha konkorsu tuir regra no oportunidade ne’ebé disponivel,” Nia salienta.

Advertisement

Iha parte seluk, komisáriu José Pedro Camões, esplika, avaliasaun ba kandidatu sira hala’o tuir kritériu ne’ebé komisaun determina ona, ho rezultadu aptu no la aptu. Kandidatu sira ne’ebé la konkorda ho rezultadu avaliasaun bele uza sira-nia direitu atu hato’o reklamasaun.

“Ezame ne’e iha maneira rua atu fó valór tau aptu no la aptu, ida valór sufisiente ba leten mak aptu no ida númeru eskala ki’ik ne’e mak la aptu ne’ebé la’os buat foun ida, labele deskonfia, bai-bain dehan valór iha 6 ba leten ne’e valór ida di’ak, karik valór 5 mai kraik ne’e valór ida ladun di’ak, ne’ebé maneira atu avalia ne’e mak ida ne’e, se la aptu, sira bele uza sira nia direitu atu halo reklamasaun, depois juri sira sei hare’e sira nia reklamasaun ne’e atu fó fali desizaun seluk,” Esplika Membru Komisaun Rekrutamentu Juiz ba Tribunál Supremu Justisa (TSJ), José Pedro Camões.

Desizaun kona-ba prosesu avaliasaun no rekrutamentu juis nian tama iha kompeténsia Konsellu Superior Majistratura Judisiál, tuir lei no regulamentu ne’ebé vigora.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

 

Advertisement

Continue Reading

Trending