Connect with us

Polítika

Ramos-Horta ho Matan Ruak Hahú “Rekonsilia” Malu

Published

on

Hatutan.com, (14 Jullu 2022), Díli-Bankada Partidu Demokrátiku (PD) iha Parlamentu Nasionál ‘nota’ katak Prezidente Repúblika (PR) José Ramos-Horta ho Primeiru-Ministru (PM), Taur Matan Ruak, hahú “rekonsilia” malu bá balansu polítika.

PR Horta ho PM Taur sae karreta hamutuk hodi halo viajen bá Ermera, Sábadu (09/07/2022). Foto/Espesiál

Xefe bankada PD, António da Conceiçao “Kalohan”, nota katak, Ramos-Horta ho Matan Ruak, hahú hatudu sinál rekonsiliasaun polítika bá povu ho nasaun bainhira sa’e hamutuk  iha karreta ida iha atividade viajen bá Munisípiu Ermera, Sábadu (09/07/2022).

Deputadu António da Conceição “Kalohan” louva ho ambiente ida ne’ebé mak foin lalais akontese entre Taur Matan Ruak ho José Ramos-Horta, sira ninia aktu sa’e hamutuk de’it iha karreta, hodi vizita ba populasaun sira iha Ermera.

“Depois de eleisaun  prezidensiál, komunikasaun polítika ne’ebé maka iha, hahú daudauk ona fó fila-fali esperansa foun. Ha’u elejia aktu ne’ebé maka señór primeiru ministru hola, foin daudauk hamutuk ho señór prezidente repúblika, iha karreta ida ne’e fahe  ona mensajen esperansa bá ita-nia populasaun. Ho prezensa señór prezidente do parlamentu nian, hamutuk ho Governu, hamutuk ho prezidente da repúblika, fó ona esperansa ida, atu ita sei iha futuru ida,” deputadu António da Conceição “Kalohan” hatete iha intervensaun polítika, durante diskusaun iha plenária estraordinária kona-bá nasaun iha Uma Fukun PN, Kinta (14/07/2022).

Advertisement

Hatán ba ida ne’e, Primeiru Ministru (PM), Taur Matan Ruak, dehan, foin ba dala-uluk, nia halo aktu ida ne’e, hodi sa’e karreta hamutuk ho PR Ramos-Horta.

Taur Matan Ruak mós sente  kontente liután tanba Parlamentu Nasionál halo aprovasaun bá viajen PR ninia vizita Estadu bá Repúblika Indonézia ho votu afavór 60.

“Ha’u sa’e karreta ho prezidente, ha’u primeira vez mak ha’u halo ida ne’e. No ha’u kontente loos, ha’u kontente liután, kuandu iha parlamentu vota bá viajen sua-exelénsia prezidente nian ho votu  60 afavór. Ne’e buat ida estra ordináriu. Mensajen saida mak ami hakarak fó, ami hakarak ami nia mensajen mak ida ne’e, menus konflitu, mais kooperasaun. Tanba ha’u mós halo parte, no ha’u esperiénsia durante períodu uitoan ne’ebé ha’u iha priviléjiu bá lidera Governu ida ne’e,” Primeiru Ministru, Taur Matan Ruak hateten.

Taur Matan Ruak sente laran moras, tanba bainhira nia sei prezidente repúblika, durante 2012 to’o 2017, la hetan priviléjiu hanesan ida ne’e. Maske nune’e, iha sira ninia vizita bá Ermera, akompaña no partisipa mós hosi Prezidente Parlamentu Nasionál (PPN), Aniceto Guterres.

Eis xefe estadu ne’e konta katak, uluk nia sei asume kna’ar nu’udár prezidente repúblika, sempre ho kritika maka’as bá nia maun Kay Rala Xanana ninia governasaun. Maibé nia la hanoin katak, to’o ida sei sai fali hanesan primeiru ministru.

Advertisement

“Ha’u lahatene, Maun Xanana halo hodi  depozita ha’u bá primeiru ministru hodi  koko ha’u karik. Ha’u lahatene, to’o agora ha’u sei hanoin hela. Maibé pelu faktu ha’u hetan ita-boot sira (deputadu) nia apoiu, para labele mate iha dalan, ne’e priviléjiu boot ida,” Taur Matan Ruak hateten ho hamnasa.

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres

 

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending