Connect with us

Polítika

Abertura Kampaña iha Ermera, Lú Olo Fiar ho Prezensa Alkatiri, TMR ho Naimori Fó Kbiit ba Nia Vitoria

Published

on

Hatutan.com, (02 Abríl 2022), Ermera—Iha abertura kampaña segunda volta Kandidatu Prezidente Repúblika (PR), Francisco Guterres “Lú Olo” iha Gleno, Munisípiu Ermera, Sábadu (02/04/2022),  Lú Olo fiar metin katak ho prezensa Sekretáriu Jerál FRETILIN, Mari Alkatiri, prezidente Partidu Libertasaun Popular (PLP), Taur Matan Ruak, konselleiru másimu partidu KHUNTO, José dos Santos “Naimori Bucar” ho kamada organizasaun rezidénsia oioin, inklui partidu seluk, fó kbiit liután ba nia manan iha eleisaun prezidensiál segunda vota iha Ermera.

Notísia iha Relasaun: Kontajen Finál, Ramos-Horta Kontinua Lidera ho Votu 301,481

Abertira kampaña segunda volta kandidatu PR 2022-2027, Francisco Guterres “Lú Olo” iha Gleno, Munisípiu Ermera, 02 fulan-Abríl 2022. Foto/Hatutan.com

“Ha’u mai ho prezidente PLP Taur Matan Ruak ne’ebé ami hamutuk iha ai-laran tinan 24 nia laran, ha’u mai hamutuk mós ho Mari Alkatiri, Sekretáriu jerál partidu FRETILIN  no ha’u mai ho bou Naimori, prezidente partidu KHUNTO no hamutuk ho povu Ermera, ha’u iha kbiit para ita manan iha Ermera,” Lú Olo hateten iha nia komísiu polítika kampaña abertura ninia kandidatura ba Prezidente Repúblika 2022-2027.

Lú Olo tenik prosesu eleisaun ba Prezidente Repúblika nian seidauk remata. Tanba kandidatu na’in-16 ne’ebé halo kompetisaun iha primeira ronde, ida la hakat liu 50+1% atu bele hakat  ba Palásiu Aitarak Laran.

Advertisement

“Sira na’in-14 hela ba kotuk, maibé hela ho dignidade nafatin tanba tan kandidatu hodi konkorre ba Aitarak-Laran. Ha’u ho Ramos-Horta maka ba iha segunda volta. Ami-rua hakat ba finál iha kompetisaun ida-ne’e para hakat ba Aitarak-Laran,” Lú Olo afirma.

Tuir Lú Olo, ida-ne’e ikus liu ona atu para kompete atu hakat ba Aitarak Laran. Nune’e, Lú Olo husu ba  povu Ermera no kuadru ka militate partidu FRETILIN, PLP, KHUNTO, atu prontu nafatin hakat ba segunda volta.

“Ha’u prontu nafatin katak Lú Olo la rande ida. Esperansa, mate ikus, katak sei hakat ba dala ida tan,” Lú Olo afirma.

Iha abertura kampaña ne’e,  Lú Olo halo esplikasaun detallu liu kona-bá knar no kompeténsia Prezidente Repúblika nian ne’ebé prevee iha Lei Inan ka Konstituisaun Repúblika Demokrátiku Timor Leste (RDTL).

Lú Olo ho nia kapasidade no esperiénsia esplika ba povu Ermera kona-bá  Prezidente Repúblika hanesan Xefe Estadu no Komandante Supremu Forsa Armada atu ejerse nia knar tuir nia kompeténsia sira no garante separasaun podér órgaun Estadu nian.

Advertisement

Lú Olo afirma Prezidente Repúblika mai ho lejitimidade direta, katak povu mak fó nia votu direita no povu ba vota ba ema ida de’it. La iha lista pakote. Bainhira povu maioria vota ba nia, nia iha lejitimidade direitu atu kaer ukun ida-ne’e no kaer bandu iha Timor-Leste.   Tanba ne’e, tuir Lú Olo, Konstituisaun RDTL  garante kbiit boot liu iha povu atu hili nia nai-ulun sira atu ukun rai ida-ne’e liu husi livre no demokrátiku.

Lú Olo mós halo esplikasaun kona-ba K-RDTL ko’alia podér orégaun Estadu nian, define Prezidente Repúblika nudár símbolu unidade nasionál, Xefe Estadu no Komandante Supremu Forsa Armada, Parlamentu Nasionál hanesan órgaun Estadu ida halo fiskalizasaun no aprovasaun ba orsamentu Estadu nian, Órgaun Judisiáriu ka Tribunál hanesan órgaun Estadu ida ne’ebé iha nia independénsia rasik atu hakotu lia fukun iha rai ida-ne’e no  Governu hanesan ezekutivu atu halo programa no ezersísiu servisu hadi’a povu nia moris ho osan Estadu nian ne’ebé aprova iha Parlamentu Nasionál.

“Buat barak liu mak PR bele halo. Mas ha’u sei limita ha’u nia kompeténsia tuir K-RDTL hodi garante unidade Estadu no funsionamentu normal órgaun Estadu nian. No sai prezidente ba povu tomak,” Lú Olo tenik.

Tempu Atu Hametin no Dezenvolve

Iha fatin hanesan, Sekretariu Jerál partidu FRETILIN, Mari Alkatiri hateten, tempu la’ós “sobu” (bongkar), maibé tempu atu harii, haforsa no habelar dezenovlimentu ba povu no ba nasaun.

Advertisement

“Sira hakarak bongkar, bongkar ba, mas ita atu harii no hametin.  Lú Olo mai aprezenta ona nia programa, signifika katak ita nia kandidatu nian preokupasaun boot tebes ba vida ita-nia povu nian. La’ós para atu sobu, maibé atu harii, hametin no habelar dezenvolvimentu iha ita nia rain. Preokupasaun boot tebes atu povu bele iha direitu moris di’ak liu,” Mari Alkatiri tenik.

Prezidente Repúblika, tuir Alkatiri, iha kompetensia  koopera ho Governu no Tribunál, signifika nia koko halo nia influensia atu nia dezenvolvimentu bele lao di’ak liu no lais liu.

“Tinan 15 nia laran, ita fakar osan barak, maibé povu kontinua ki’ak no mukit, tanba ne’e povu mukit no povu kiak fasil tebes ita dudu sira ba nakukun ho osan $20 no $50. Governu ida-ne’e ho eransa ida todan tebes tanba ne’e FRETILIN hamutuk ho PLPL ho KHUNTO atu la bele husik rai ida-ne’e monu ba krize no la sai husi krize. Ami sei hamutuk to’o eleisaun 2023,” Alkatiri afirma.

Hanesan koordenadór plataforma entendimentu partidu tolu, FRETILIN, PLP ho KHUNTO, Alkatiri haree ema balun  ko’alia ba eis petisionáriu hanesan rebelde.

“Ha’u dehan eis petisionáriu sai vítima ba prosesu ida-ne’e no ita iha polítika ida para enkuadra fali sira nia dignidade ba sosiedade ida ne’e. Tanba ne’e ha’u hanoin tenke iha lei ida ba prosesu ida ne’e, inkluidu ba sira ne’ebé vítima iha krize 2006,” Alkatiri hateten.

Advertisement

Plataforma sira ida-ne’e, Alkatiri promete, sei enkuadra iha polítika ida atu moris ho dignidade vítima sira krize 2006. Seluk fali veteranu, Alkatiri tenik, dehan atu rezolve problema veteranu nian atu fó dignidade ba sira tomak tenke kria fundu boot ida purvolta $1,000,000.00 bele insentiva sira-nia kriativade.ema bolu dehan  Kréditu Mudifikadu.

Alkatiri dehan, Emera riku boot kafé, maibé riku ne’e hala’o nia sai kiak fali, tanba polítika mak laloos, iha tinan 15 abandonadu no Governu ida-ne’e no Governu atu mai  sei kria kondisaun atu kafé nia folin atu sa’e ho kualidade.

PLP, FRETILIN ho KHUNTO Ukun 2023 ba Oin

Okaziaun ne’e, prezidente PLP, Taur Matan Ruak hateten Govenu ida partidu tolu maka sustenta no hanesan Primeiru-Ministru iha programa no iha planu. Balu halo ona barak seidauk.

“Imi bele fiar ho laran tomak, katak ita sei ukun 2023 ba oin. Tanba partidu tolu sei  la soe malu. No seluk sei mai tan reforsa ita atu garante estabilidade polítika no estabilidade governativa atu hala’o programa sira,” Taur Matan Ruak hateten.

Advertisement

Taur lembra fali katak bainhira nia sei asume Prezidente Repúblika la’o halu terotiru nasional no hasoru xefe suku ho xefe aldeia sira hodi rona sira no sira barak husu atu hasae sira nia osan no agora hasa’e ona.

Uluk Sede suku sira 452 iha kondisaun ladún di’ak, agora tuir Taur Matan Ruak, hadi’a ona sede suku 400 no hela deit 52. Ida ne’e sei finaliza iha tempu badak.

“Foin lalais Ministru Administrasaun Estatál fahe komputadór no printer ba sede suku sira atu halo servisu. Ida ne’e mak ita halo no ida ne’e mak programa Governu nia lori ba povu ita iha programa. Ita hakarak no hadi’a dezenvolvimentu ba oin,” Taur hatutan.  

Naimori husu Vota ba Lú Olo

Konselleiru Másimu partidu KHUNTO, José dos Santos “Naimori Bucar” iha nia lia-menon husu nafatin ba povu no Ermera oan sira fó fiar hodi vota ba Francisco Guterres “Lú Olo” atu bele kontinua nia mandatu ba daruak nian hanesan Prezidente Repúblika 2022-2027 hodi garante estabilidade nasionál no estabilidade polítika.

Advertisement

Naimori hateten, Lú Olo iha kapasidade natoon interpreta Konstituisaun RDTL no tane metin Konstituisaun atu ema hotu la bele viola.

“Se ita ba ukun  hakarak sobu deit, arraska. Tanba ne’e di’ak liu vota ba Lú Olo ho númeru sorteiu 02 iha eleisaun segunda volta ne’e,” Naimori Bucar hateten.

Naimori mós konsidera úniku Lú Olo maka hanesan aman no aman ida ne’ebé hatene oan sira nia hakarak no hatene tane oan sira atu la bele fahe-malu.

“Ita tenke vota ba númeru 02, vota ba Lú Olo. Maun Xanana nia aman, ita adora nia, mas ita sira  seluk hanesan. Tanbasá tanba maun Xanana la fiar sira mak la kandidatu sira ba prezidente para ita koko took,” Naimori hateten.

Jornalista: Vito Salvadór/Rogério Cárceres    

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending