Hatutan.com, (20 Outubru 2022), Díli—Governu liuhosi Ministériu Justisa (MJ), Sekretária Estadu Terras no Propriedade (SETP) iha Kinta 20 Outubru 2022 haleu tuku 09:00 dadeer Otl, sobu obrigatóriu kalén ne’ebé didin iha rai disputa Marconi, Suku Fatuhada, tanba sidadaun ne’ebé okupa rai Estadu ne’e la kumpri notifikasaun.

Governu liuhosi Ministériu Justisa (MJ), Sekretária Estadu Terras no Propriedade (SETP) iha Kinta 20 Outubru 2022 haleu tuku 09:00 dadeer Otl, sobu obrigatóriu kalén ne’ebé didin iha rai disputa Marconi, Suku Fatuhada, tanba sidadaun ne’ebé okupa rai Estadu ne’e la kumpri notifikasaun. Foto Hatutan.com/Elio dos Santos da Costa.

Diretór Jerál Sekretária Estadu Terres no Propriedade (SETP), Lucas António da Costa esplika, Lei númeru 01/2003 hateten, rai ka propriedade ne’ebé identifika ona nu’udár rai Estadu, maka kualkér sidadaun hakarak okupa, Estadu sei notifika nia durante loron-tolu-nolu (30).

Lee Mós: Ministériu Justisa Sei Halo Avariguasaun ba Rai Disputa Iha Marconi

Bainhira okupante ne’e nafatin la kumpri, Estadu sei fó tán notifikasaun ho prazu tempu durante loron-sanulu (10).

Iha kazu rai Marconi, okupante rai Estadu ne’e la obedese ka la kumpri bá notifikasaun ikus ne’ebé Governu liuhosi MJ fó ho númeru 61.

Ho razaun legál hirak ne’e maka MJ liuhosi SETP deside sobu obrigatóriu kalén ho lutu ne’ebé didin iha rai Marconi.

“Prosesu ne’e la’o tuir prosedimentu, ita fó ona notifikasaun bá dala-uluk, hosi parte okupante la kumpri, fó tán nofitifikasaun ikus. Notifikasaun hosi Ministériu Justisa ita fó loron sanulu, la kumpri nafatin,” Lucas António da Costa hateten durante lidera ekipa sobu kalén iha rai Marconi, Kinta (20/10/2022).

Antes ne’e, okupante ne’ebé simu notifikasaun hosi MJ hato’o mós rekursu maibé SETP indefere, tanba prazu liu ona, nune’e ezekuta órden governu hodi tun direta bá terrenu, tanba rai ne’e pertense bá Estadu.

“Ida-ne’e, atu kalén ka besi fali mós ami subu hotu, fila-fali bá situasaun normál. Rai ne’ebé uluk mamuk, ne’e rai Estadu nian. Ne’e liu tiha ona loron sanulu, kompleta ona loron sanulu, ami sente katak, dalan laiha, dalan maka ne’e tenke mai hamamuk. Tanba ne’e ami tun obrigatóriu, husu atu hamamuk fatin ida-ne’e. Parte ne’ebé okupa rai ne’e mak sente la kontente ho prosesu ne’ebé mak ami hatun mai ezekuta órden, bele lori bá Tribunál,” Lucas António da Costa, afirma.

Governu sei la tolera okupante sira atu bá harii fila-fali tán lutu iha rai ne’e, bainhira sente la kontente bele lori kazu ne’e bá Tribunál. Maibé, dala ikus liu ona, tenke sobu obrigatóriu lutu, tanba okupante la kumpri bá notifikasaun hosi governu, ne’ebé mak hatuur ona iha lei sira.

Natureza hosi kazu rai ida ne’e rasik kategoria kazu propriedade Estadu nian. Estadu mak administra sé de’it mak atu utiliza rai ida ne’e, nia prosedimentu maka tenke halo arrendamentu. Ka ema ne’ebé mak okupa rai ne’e, nia tama iha lista ida ne’ebé mak halo arrendamentu ho rai Estadu.

“Ema ne’e mós la selu durante tinan-lima. Entaun, ida ne’e konsidera rai Estadu, ne’e domíniu privádu Estadu, Estadu mak administra. Rai ida ne’e, uluk ema ne’ebé okupa halo ona arrendamentu ho Estadu, no nia mós iha kazu, tanba iha dívidas, nia la selu. prosesu ida ne’e, ami sei lori b’a oin, bá ministériu públiku,” Diretór Jerál SETP ne’e, afirma tán.

Bainhira iha despaixu administrativu ne’e, parte advogadu parte disputa sira hakarak akompaña, maibé desizaun maka ne’e, depois sira la kontente ho prosesu ne’e, dalan ikus maka bele rekorre bá Tribunál.

Observasaun Hatutan.com iha terrenu nota katak, durante asaun sobu obrigatóriu lutu iha Rai Marconi ne’e ekipa Ministériu Justisa ho SEPT nian ho Guarda Munisipiu Dili, hetan seguransa mós hosi Polisia Nasionál Timor-Leste (PNTL), Eskuadra Dom Aleixo, ho Policia Ciêntífica e de Investigação Criminal (PCIC).

Lee Mós: Disputa Rai iha Marconi, Ministru Justisa Husu Aprezenta Sertifikadu Orijinál Na’in bá Rai

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres