Connect with us

Polítika

Governu Sériu Kombate Ajénsia Ilegál Lalin Timoroan bá Terus Iha Estranjeiru

Published

on

Hatutan.com, (27 Outubru 2022), Díli—Governu sei haree ho seriedade servisu ajénsia traballadór iha Timor Leste (TL) ne’ebé lori timoroan sira ba terus iha ema nia rain hanesan oras-ne’e  daudaun akontese iha Portugál.

Primeiru Ministru (PM), Taur Matan Ruak. Foto/Elio dos Santos da Costa.

“Governu halo hela intervensaun ho rigorozu ba ajénsia ilegál sira. Agora la’o hela, hanesan ema hotu haree kaptura ona balun no prosesu judisiáriu la’o ona,” Primeiru Ministru (PM), Taur Matan Ruak  hateten iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, Bairru-Pité, Kinta (27/10/2022).

Lee Mós: Autoridade Seguransa Sei Blokeia Traballadór Hosi Ajénsia Ilegál

Xefe Governu dehan, justisa mak sei haree saida mak governu preokupa em prinsípiu ema hotu iha liberdade atu ba fatin hotu-hotu, ne’e la impede.

Advertisement

Maibé, primeiru tenke kumpri regras hanesan sidadaun balun iha Malázia bá Indonézia inventa tiha KTP no muda tiha naran to’o ne’ebá ema deporta.

“Ita labele ba to’o pontu ida hanesan ne’e. Mezmu Indonézia nia tempu, mezmu Portugés nia tempu, ita la halo hanesan ne’e. Timor ukun an ita halo fali hanesan ne’e susar fali ba ita atu halo tuir,” nia hateten.

Taur Matan Ruak husu atu hotu-hotu ho pasiénsia, labele prezudika aan tanba TL iha hela lista mean, Timoroan duni mak bá Inglatera no ema haruka fila.

“Dalaruma ita nia oan sira ne’e ba tuda malu. Ne’e mak ohin loron tau iha youtube. Entaun, Timor oan ba fatin-fatin mak baku-malu, tuda-malu, ita nia naran ne’e la di’ak. Sira mak halo maibé ita hotu nia naran la di’ak. Entaun, Timor kuandu ba mak tuda malu, ida baku malu, dokumentu la iha no balun toba iha rai no ha’u husu atu ita tuir dalan,” Taur Matan Ruak husu.

Xefe Governu ne’e hatutan, Joven sira iha Portugál, governu no Estadu preokupa sira nia situasaun, tanba primeiru sira sai ho inisiativa rasik.

Advertisement

Governu prevee katak, ho situasaun ida sira ba toba iha Portugál, toba iha estrada, toba iha ema nia uma tatis, la presiza pasa ho situasaun ida-ne’e. Infelizmente ida-ne’e mak akontese, entaun saida mak governu halo, peimeiru esforsu servisu hamtuk ho Governu Portugál.

Proposta foun maka hapara timoroan sira labele benefisia rejime ida ne’ebé fó liberdade ba ema sira la’o iha área Uniaun Europeia  inklui Timor, no ita husu atu ida-ne’e labele.

Governu ne’e mós reforsa kooperasaun téknika, katak servisu imigrasaun sei haruka tékniku atu tun mai servisu ho imigrasaun TL nian halo inspesaun bá dokumentu hotu-hotu ne’ebé ema hakarak ba Portugál, hanesan iha Euro Atlántiku mai lori kedan sira nia imigrasaun iha laran.

“Esforsu Governu nia halo nusa mak apoiu sira ne’ebá no sira ne’ebé hakarak fila lori fila tanba iha balun hanesan iha Malázia ita lori fila no balun ema deporta de’it. Sira balun iha 300 ka 400 ba Inglatera ba ne’ebá deporta sira fila mai hotu Portugál. Portantu ita haree hela ida ne’e saida mak governu bele apoia hodi integra sira balun lori fila karik to’o iha kazu ida-ne’e,” nia haktuir.

Jornalista: Vito Salvadór

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending