Connect with us

Justisa & Krime

CET Estabelese Tribunál Ekleziástiku Interdiosezanu Baucau no Maliana

Published

on

Hatutan.com, (06 Janeiru 2023), Díli—Conferência Episkopál Timorense (CET) estabelese Tribunál Ekleziástiku Interdiosezanu Baucau no Maliana.

Lema Hosi Tribunál Ekleziástika Interdiosezanu Baucau no Maliana “Justtita In Veritate”.

Vigáriu Judisiál Dioseze Surabaya, Indonézia, Padre Antonius Dwi Joko, Pr iha ninia artigu ida fó definisaun kona-bá Tribunál Ekleziástiku ne’e ninia funsaun loloos maka, atu hala’o serbisu pastorál iha Dioseze.

Lee Mós: Estabelesimentu Tribunál Ekleziástika Atu Haree Nulidade Matrimoniál

Tribunál Ekleziástiku ninia devér sira, autoridade no responsabilidade maka, atu serví ema fiar na’in sira iha Dioseze ne’ebé enfrenta problema legál iha kazamentu.

Advertisement

Iha realizasaun bá buat hirak ne’e hotu, Tribunál vinkuladu hosi prinsípiu no prosedimentu sira ne’ebé estabelesidu hosi Igreja.

Objetivu hosi Tribunál Matrimoniál ne’e maka mantein no proteje dignidade kazamentu (dignitas matrimonii), bem-estár fen ho la’en (bonum coniugum) no Igreja ninia di’ak (bonum ecclesiae) jeralmente.

Habadak, liu hosi prosedimentu sira administrativu ka judisiál nian, Tribunál tenta fó serteza kona-bá estatutu hosi kazmentu ida, bainhira kazamentu ida válidu ka la válidu tuir akordu ho Igreja Katólika.

Estabelesimentu Tribunál Ekleziástiku Interdiosezanu Baucau no Maliana ho lema “Justtita In Veritate” katak, justisa no lia loos ho espíritu fundamentál hosi Sagrada Eskritura “Salva os Animagus Supremaiveis”.

Ezisténsia Tribunál Ekleziástiku Interdiosezanu ne’ebé mosu ho lema ne’e hodi hatán ba kazu sivíl ne’ebé ohin loron akontese iha Dioseze rua, liuliu problema matrimoniál, penál konfortensiva no hanesan órgaun kompetente hodi julga primeira instánsia Tribunál Metropolitana Díli atu bele hetan justisa no lia loos.

Advertisement

Prezidente CET no Bispu Dioseze Maliana Dom Norberto do Amarál mak sai sasin ba juramentu fidelidade ba Ministru Tribunál Intediosezanu, Padre José Filipe hanesan Vigáriu Judisiál, Padre Marçal Dias Ximenes nu’udár Defensór Vínkulu, Padre Dionísio Felismino Duarte Guterres nu’udár Promotór ba Justisa no Padre Levinson da Conceição nu’udár Chanceler Notáriu.

“Tribunál Ekleziástiku ne’e nu’udár grasa Maromak Nian hodi hatán ba problema sira-ne’ebé akontese ohin loron, liuliu problema matrimoniál nian atu bele leno justisa no lia loos,” Dom Norberto do Amarál esplika iha serimónia lansamentu ne’ebé hala’o iha Koléjiu Maliana, Suku Ritabou, Kinta (05/01/2023).

Prezidente CET ne’e husu bá membru sira atu servisu didi’ak no serbisu hamutuk la’o-tuir kódigu penál, maske serbisu iha kondisaun mínimu, maibé sei haree atu kria kondisaun di’ak no dignu.

Ministru Justisa, Tiago Amaral Sarmento lori Governu nia naran hato’o parabéns ba Uma Kreda Katólika iha Timor-Leste ne’ebé ho esforsu konsege harii tán Tribunál Ekleziástiku Dioseze Baucau no Maliana.  

Tiago Amaral konsidera estabesimentu Tribunál Ekleziástiku Interdiosezanu ne’e sei ajuda tebes Tribunál provável.

Advertisement

Nia rekoñese katak, kazu barak liu iha Tribunál mak hanesan insestu, asédiu seksuál no violasaun seksuál hasoru minoridade.

Tanba ne’e, Governu sei halo esforsu másimu atu koordena ho Igreja Katólika hodi rezolve no buka solusaun bazeia bá akordu iha asuntu lubuk ida mak tenke rezolve tuir idak-idak nian.

Iha fatin hanesan, Vigáriu Judisiál Tribunál Ekleziástika Diosezana Baucau no Maliana, Padre José Felipe promete sei serbisu ho espíritu no sentidu Igreja Katólika Timor-Leste nian, hodi responde ho maneira adekuada ba sarani sira-nia problema, atu bele hetan justisa ne’ebé loos.

Nia dehan, Tribunál Ekleziástiku ne’e sei tulun sarani sira ne’ebé moris iha krize matrimoniál, irregularidade, atu sira bele ba to’o iha ksolok ne’ebé loloos liu hosi atendimentu ne’ebé Tribunál ekleziál oferese.

Tribunál ne’e hanesan buat foun ba Dioseze Baucau no Maliana atu atende sarani sira-nia problema matrimoniál bele hahú ho sira-nia prosesu iha Tribunál ne’e, Ministru Tribunál sira sei koordena ho Pároku sira atu tún ba sosializa iha Parókia sira ne’ebé pertense bá Dioseze rua nian.

Advertisement

Iha loron 16 setembru 2019, Conferência Episkopál Timorense (CET) haruka karta pedidu ba Supremu Tribunál Apostólika hodi husu konstituisaun ba Tribunál Diosezana Metropolitana Dili no Interdiosezanu Baucau no Maliana.

Iha loron 07 dezembru 2021 liuhosi dekretu supremu Tribunál Asintaura Apostólika, aprova karta Apostólika ne’ebé CET haruka hodi konstitui Tribunál Ekleziástika Interdiosezana Baucau no Maliana.

Tribunál rua ne’e ho karáter autónoma maibé resiprokamente presiza malu, katak Tribunál Ekleziástika Dioseze Baucau no Maliana sai hanesan Tribunál ba primeira instánsia no sai hanesan segundu instánsia ba apelu hosi Tribunál Metropolitana Dili no Tribunál ne’e mak sai fali hanesan segunda instánsia ba apelu hosi Tribunál Ekleziástika Interdiosezana Baucau no Maliana.

Supremu Tribunál Apostólika haraik Tribunál Ekleziástiku ida-ne’e atu sarani sira la presiza ona lori kazu ba rezolve iha rai-li’ur hanesan iha Portugál no Indonézia hanesan akontese iha tinan hirak liubá tanba distánsia dook no gastu barak liu.

Jornalista: Vito Salvadór

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Justisa & Krime

Sabádu, Juis Titulár Hatun Despaixu Julgamentu Interogatóriu Dahuluk Ba Arguidu Reitór UNTL Cs no Haruka Sira Fila Ba Uma

Published

on

By

Hatutan.com, (16 Janeiru 2026), Díli-Juiz titulár,  Argentino Nunes, haruka arguidu Reitór Universidade Nasionál Timor-Lorosa’e (UNTL) ho inisiál JM, vise-reitór ho dirijente na’in-haat seluk tan, fila ba uma hodi hein despaixu julgamentu interogatóriu dahluk  iha Sábadu aban (17/01/2026).

(more…)

Continue Reading

Justisa & Krime

PTR Afonso Carmona Respeita Dezisaun Tribunál Hasai Mandadu Buska no Detensaun Ba Reitór UNTL Cs

Published

on

By

Hatutan.com, (16 Janeiru 2026), Díli– Prezidente Tribunál Rekursu (PTR), Afonso Carmona hateten, nia parte la fó koméntariu  no respeita ba dezisaun Tribunál  Judisiál Primeira Instánsia Díli (TJPID) nian ne’ebé  hasai mandadu buska, apreensaun no detensaun ba   Reitór Universidade Nasionál Timor-Lorosa’e (UNTL) ho inisiál  JM  hamutuk ho nia vise-reitór no kargu xefia na’in-haat tan.

(more…)

Continue Reading

Justisa & Krime

Tribunál Hala’o Julgamentu Interogatóriu Dahuluk Ba Reitór UNTL ho Direjente Na’in-Haat no Na’in-ida Halo Hela Tratamentu iha HNGV

Published

on

By

Hatutan.com, (15 Janeiru 2026), Díli-Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Díli (TJPID), Kinta (15/01/2026),  realiza julgamentu  interogatóriu dahuluk ba arguidu ho inisiál JM inklui diregente na’in-haat seluk husi Universidade Nasionál Timor-Lorosa’e (UNTL).

(more…)

Continue Reading
Advertisement

Trending